السيد الخميني ( مترجم : محمد موسوى بجنوردى )
108
مباحث حقوقى تحرير الوسيلة ( فارسى )
قيمى بود مانند دو لباس شبيه به هم و يا دو حيوان مانند هم چارهاى جز مصالحه و يا قرعه نيست . مسأله 21 - احداث اتاق شاهنشين در صورتى كه آنقدر بلند باشد كه مزاحم عبور و مرور نباشد جايز است و هيچ كس نمىتواند سازنده آن را ، از اين كار منع نمايد حتى صاحب خانهى مقابل . هر چند اتاق شاهنشين ساخته شده تمام پهناى كوچه را گرفته باشد طورى كه همسايهى ديگر نتواند اتاق شاهنشينى ديگر در مقابل آن بسازد . البته اين تا زمانى است كه چيزى بر روى ديوار همسايه نگذارد ، بله اگر اين كار باعث اشراف به خانهى همسايه شود در اينكه اين كار جايز است بايد شك كرد همچنين مثل اين مورد را چند طبقه كردن خود جايز بدانيم ، اما احتياط ترك نشود . مسأله 22 - اگر شخصى اتاق شاهنشينى را كه روى چاه ساخته بوده خراب كند و يا اينكه آن خود به خود خراب شود ، در صورتى كه قصد تجديد بنا بر آن نداشته باشد ، براى همسايهى او اشكالى ندارد اتاقى بسازد كه فضاى اتاق او را بگيرد و براى اين كار لازم نيست از او اجازه بگيرد ولى اگر وى تصميم بر تجديد بنا داشته باشد ، در اينكه فضاى شاهنشين همسايه را اشغال نمايد ، اشكال وجود دارد بلكه عدم جواز اين كار در صورتى كه بنا را براى مرمت و . . . خراب كرده باشد ، خالى از قوت نيست . مسأله 23 - اگر شخصى بر روى جادهى اتاق شاهنشينى آيا همسايهى او حق دارد بر بام آن يا زير آن اتاق بسازد ؟ اشكال دارد ، به خصوص زمانى فرض اول آن ، بلكه عدم جايز بودن اين كار خالى از قوت نيست بله ، اگر اتاق اول بسيار بلندتر از اتاق دوم باشد ، آن چنان كه فضايى را كه اتاق اول براى آفتاب و امثال آن نياز دارد را اشغال ننمايد ، اين كار اشكال ندارد . مسأله 24 - همان گونه كه ساختن اتاق شاهنشين بر روى جادهها جايز است باز كردن دروازهى جديد نيز جايز است حال چه اين خانه درب داشته باشد و يا نه همچنين باز كردن پنجره ، روزنه و نصب ناودان و . . . نيز جايز است البته به آن شرط كه بر ديوار ديگران تكيه نداشته باشد و يا اگر چنين است از صاحب آن اذن گرفته باشد و ضررى نيز به عابران حتى از نظر روشنايى نرساند اما اگر اين ضرر را براى عابران داشته باشد اما از جهاتى ديگر به نفع آنان باشد مانند اينكه از سرما و گرما و گل آلود شدن مسير و . . . فايدهاى داشته باشد ظاهراً واجب است به حاكم شرع رجوع نموده و طبق نظر او عمل نمايند . در جواز احداث چاله براى آب باران در ميان جاده در صورتى هم كه ضررى به عابران نرساند و نيز كندن سرداب در زير جاده با استحكامات و سقف قوى به طورى كه هيچگونه خطرى از قبيل سوراخ شدن سقف و يا فرو ريختن آن براى عابر نداشته باشد