ورزيدن و كسب كردن و فراهم آوردن و اندوختن . و آزمودن . و اتصال يافتن : متصل شدن و متحد گشتن . و امتياز يافتن : امتياز حاصل كردن و برترى و سرافرازى حاصل كردن . و جراحت يافتن : زخم‌دار شدن . و دست يافتن : غالب گشتن و چيره شدن . و ظفر يافتن : مظفر شدن . يافته ( y fte ) ا - ص . پ . پيدا شده . و حاصل شده و ميسر شده . و پيداكننده و حاصل‌كننده . و ورود و حصول و كسب و تحصيل . و رسيد و قبض وصول . و سند معافى از باج و خراج . و نام گياهى . و رغبت يافته كبار : كسى كه مردمان بزرك آن را عزيز دارند و معتبر شمرند . و باريافته : اذن دخول در دربار پادشاه داده شده . و ستم يافته : مظلوم و ستم ديده . يافته يزد ( y fte - yazd ) ا . پ . نام شهرى در ايران كه كارخانه‌هاى فوته‌بافى و گلاب آنجا مشهورست . يافث ( y fes ) ا . ع . نام پسر نوح پيغمبر . يافر ( y far ) و ( y fer ) ا . پ . رقاص . و بازيگر و حقه‌باز . يافع ( y fe ' ) ص . ع . غلام يافع : كودك باليده . ج : يفعان و يفعة . يافع ( y fe ' ) ا . ع . از اعلام است . يافعات ( y fe ' t ) ا . ع . يافعات الامور : كارهاى بيرون از طاقت . و اليافعات من الجبال : كوههاى دشوار . و جايهاى بلند از كوه . يافوخ ( y fux ) و يأفوخ ( ya'fux ) ا . ع . محل التقاى استخوان مقدم سر به استخوان مؤخر سر و تشنك و جان‌دانه . و يافوخ نگويند مگر وقتى كه صلب و سخت باشد . ج : يوافيخ و يآفيخ . و يافوخ الليل : ميانه شب . و معظم شب . يافوف ( y fuf ) و يأفوف ( ya'fuf ) ا . ع . جبان و ترسو و بددل . و طعام تلخ . و شتاب‌رو . و تيزخاطر و درماندهء سست و ضعيف . و بچه دراج . و آنكه در زبان وى لكنت باشد . يافه ( y fe ) ا - ص . پ . بيهوده و ياوه و باطل و بىمعنى و هرزه و پراگنده و پريشان . و بر باد داده و گم شده و ناپديد شده و غايب و ناپديد . و سخن بىمعنى و سردرگم و سخن هرزه و فحش و گفتار زشت . و آنكه مضحكانه و بطور تمسخر سخن مىگويد و مسخره و استهزا و لطيفه و بذله . يافه ( y fe ) م ف . پ . چنين و به اين طريق . يافه‌دارى ( y fe - d ri ) ا . پ . هرزه گفتارى و ياوه‌گويى . يافه‌دراى ( y fe - dar y ) ا . پ . هرزه‌گوينده . يافه‌گوى ( y fe - guy ) واو مجهول و ( y fe - govy ) ا . پ . پرحرف و ياوه‌گوى و هرزه‌گوى . يآفيخ ( ya ' fix ) ع . ج . يافوخ . ياقوت ( y qut ) ا . ع . مأخوذ از يا كند فارسى و بمعنى آن . ج : يواقيت . ياقوت ( y qut ) ا . پ . مأخوذ از تازى - يكى از سنگهاى قيمتى كه سرخ و زرد و كبود مىباشد و آتش آن را ضايع نمىكند . و ياقوت احمر : يا كند سرخ . و ياقوت خام : لب معشوق . و ياقوت رمانى و يا ياقوت ناردان : قسمى از ياقوت قيمتى را گويند كه بسرخى دانه انار مىباشد . و ياقوت روان : اشك خونين و شراب سرخ . و ياقوت زرد : آفتاب . و ياقوت سربسته : دهان معشوق و لبهاى خاموش . و ياقوت سيال : ياقوت قيمتى خوش آب و رنك . و ياقوت كبود : قسمى از ياقوت كبود رنك كه آن را صفير نيز گويند . و ياقوت مذاب : شراب سرخ و خون و اشك خونين . و ياقوت نرم : پستر قسم ياقوت . ياقوت‌بار ( y qut - b r ) ا . پ . شراب سرخ . ياقوت‌پوش ( y qut - puc ) ص . پ . واو دويم مجهول - آنكه ياقوت و يا عقيق پوشيده باشد . ياقوتة ( y qutat ) ا . ع . يك دانه ياقوت . ياقوت‌ريز ( y qut - riz ) ص . پ . ياى مجهول - افشاننده و گسترانندهء ياقوت . ياقوت‌فروغ ( y qut - foruq ) ص . پ . واو دويم مجهول - چيزى كه آب و رنك آن مانند ياقوت باشد . ياقوت‌لب ( y qut - lab ) ص . پ . سرخ‌لب . ياقوت‌نوش ( y qut - nuc ) ص . پ . واو دويم مجهول - آشامنده شراب سرخ . ياقوت‌وش ( y qut - vac ) ص . پ . ياقوت مانند و شبيه بياقوت . ياقه ( y qe ) ا . پ . يقه و گريبان پيراهن . ياقى ( y qi ) ا . پ . مأخوذ از تاتارى - سوختگى و داغ . ياقيچى ( y qi - ci ) ا . پ . مأخوذ از تركى تاتارى - سوزنده . ياقين ( y qin ) م ف . پ . مأخوذ تركى - نزد و نزديك .