على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3975

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

هنق ( hanaq ) ا . ع . تفتگى و بىآرامى از اندوه كه بمردم عارض شود . هنقب ( hanqab ) ا . ع . قصير و كوتاه . هنكار ( hank r ) و هنكارد ( hank rd ) ا . پ . تندى و تيزى و هنگار و سختى و شتاب . هنكاريدن ( hank ridan ) ف ل . پ . تيزى و تندى كردن و هنگاريدن . هنگ ( hang ) ا . پ . دريافت و فهم و ادراك و فراست و هوش . و وقار و سنگينى و تمكين . و قصد و اراده و آهنك و عزم جايى و يا طرفى . و موج . و غار و شكاف كوه . و وزن و مقدار هر چيزى . و غم‌خوارى . و زور و قوت و قدرت . و بسيار و وافر و فراوان . و نگاهدارى و محافظت و حراست . و زيرك و تيز فهم و دانا و هوشيار . و قوم و قبيله و خاندان و طايفه و سپاه و لشكر . و ضرب و صدمه و آسيب و آزار . و زكام و سرمازدگى و سرما . و يك جرعه و يك دم از آب . هنگ ( heng ) ا . پ . بختيارى و بهره‌مندى . و ساعات خجسته و مبارك . و فهم و فراست و هوش . و آزار روده و زحير و پيچش . و انغوزه . هنگ ( hong ) ا . پ . ذخيره و توشه و قدرت . و قدرت و توانايى . هنگار ( hang r ) و هنگارد ( hang rd ) ا . پ . شتاب و تندى و تيزى و سختى . هنگاريدن ( hang ridan ) ف ل . پ . به زور و ستم ورزيدن . و تند و تيز و سخت شدن و ازين فعل فقط سيوم شخص مفرد زمان حال و استقبال مستعمل است . هنگام ( hang m ) ا . پ . وقت و ساعت و زمان و موسم و فصل و گاه . و مجمع و انجمن و معركه و هنگامه . و هنگام ننگ و نبرد : وقت جنك . و از هنگام سحر تا هنگام شام : يعنى از بامداد تا شام . و آن هنگام : آن‌وقت و آن ساعت . و بىهنگام : بىوقت و بىموقع و در غير وقت و در غير موسم . و در هنگام شام : در شب . هنگامه ( hang me ) ا . پ . مجمع و انجمن و جمعيت مردم و مجلس و انجمن سوداگران و معركهء بازيگران و قصه خوانان و مانند آن . و شور و غوغا و خلانوش و خلاگوش و فساد و آشوب و شورش و آشفتگى . و جماعت و اجتماع و گروه انبوه . و هنگامه طفلان : دنيا . و هنگامه كردن : غوغا كردن و فتنه و آشوب برپا كردن . هنگامه‌گير ( hang me - gir ) ا . پ . معركه‌گير و بازيگر . هنگامى ( hang mi ) ص . پ . منسوب بهنگام يعنى زمانى و ساعتى و روزى . و خلق الساعه يعنى جانورى كه در ساعت موجود شود مانند پشه و مگس . هنگفت ( hangoft ) و ( hongoft ) ا - ص . پ . گنده و ستبر و كلفت و ضخيم . و بسيار و وافر . و پارچه ساده و هموار و سخت بافته شده . و قسمى از بالاپوش زنان . و ملحفه پنبه‌اى . هنگه ( hange ) ا . پ . هنگامه و معركه . هنگيدن ( hangidan ) ف ل . پ . مضطرب شدن و آزرده شدن و مكدر شدن . هنم ( hanam ) ا . ع . خرما و يا نوعى از آن . هنمة ( hennamat ) ا . ع . مهره‌اى كه زنان جهة افسون با خود دارند . و مرد زشت كوتاه بالا . همند ( hanmad ) ا . پ . سبزى كه به روى آب بهم رسد . هننة ( henanat ) ا . ع . نوعى از خارپشت . هنو ( henv ) ا . ع . هنگام وقت . و نام پدر قبيله‌اى از تازيان . هنو ( hanav ) ا . ع . كنايه از اسم جنس . و چيز اندك . ر . هن . هنوات ( hanav t ) ع . ج . هنت . و ج . هناة . هنوار ( hanv r ) ص - م ف . پ . هموار . هنوان ( hanav ne ) ع . تثنيه هن . هنوبر ( honubar ) و هنوبره ( honubare ) ا . پ . خرمابن كه داراى يك تنه باشد . هنوتاس ( hanut s ) ا . پ . فرشتهء مقرب درگاه احديت . هنود ( honud ) ص . ع . هندى و مردم هند . هنود ( honud ) ا . ع . ج . هند . هنوز ( hanuz ) و ( hanovz ) م ف . پ . واو مجهول - تاكنون و تا حال و تا اين هنگام و تا اين زمان و باز هم و ديگر هم و حالا هم و اكنون و الحال و بسيار وقت . هنوك ( hanavk ) ع . ر . هن . هنون ( hanuna ) ع . ج . هن . هنوند ( hanvand ) ا . پ . حيا و شرم و خجالت و شرمندگى . هنه ( hanahe ) ع . در ندا گويند : يا هنه : يعنى اى مرد . ر . هن . هنه ( hane ) پ . كلمهء استفهام آيا چنين نيست . هنى ( hany ) م . ع . هنيت هنيا