على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3973

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و نام مردى . و نام گروهى . و نام مملكتى وسيع ما بين چين و سند . و بنو هند : نام گروهى از تازيان . و مرآة الهند : بلغت مراكش دوربين . هند ( hend ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مملكت هندوستان . و نام مادر معاويه . هندابة ( hend bat ) ا . ع . نام زنى . هندات ( hend t ) ع . ج . هند . هنداز ( hend z ) و ( hand z ) ا . ع . مأخوذ از اندازه فارسى . يق : اعطاه بلا حساب و لا هنداز : يعنى بىاندازه و شمار بخشش كرد بوى . هندام ( hand m ) ا . ع . مأخوذ از اندام فارسى و بمعنى آن . هندانه ( hend ne ) ا . پ . هندوانه . هندب ( hendab ) و هندباء ( hendab ' ) و ( hendeb ' ) ا . ع . كاسنى . هندباة ( hendab t ) ا . ع . واحد هندباء يعنى يك كاسنى . هندبى ( hendeb ) ا . ع . كاسنى . هندبيد ( hand - bid ) ا . پ . ياى مجهول - كاسنى . هندس ( hendes ) ا . ع . شير دلير . و مرد آزموده نيك نگرنده در كارها . هندسان ( hendo - s N ) ا . پ . هندوستان . هندسة ( handasat ) ا . ع . مشتق از هند از كه مأخوذ از انداز فارسى است - كسى كه تقدير مىكند مجارى قنوات را در وقت حفر كردن . هندستان ( hendo - st n ) ا . پ . هندوستان . هندسه ( hendese ) ا . پ . مأخوذ از تازى - علمى كه بدان تعيين مىكنند اندازه چيزها را و ارقام اعداد و علم اعداد و حساب . هندسى ( hendesi ) ص . پ . منسوب بهندسه . و ارقام هندسى : رقمهاى اعداد . هندسى ( handasiyy ) ص . ع . منسوب بهندسه . هندكى ( hendekiyy ) ص . ع . رجل هندكى : مرد هندى . ج : هنادك و هنادكة . هندلع ( hondale ' ) ا . ع . يك نوع تره خرد . هندليق ( handaliq ) ا . ع . مرد پرحرف بسيارگوى . هندمند ( hendamand ) ا . پ . نام رودخانه‌اى در سيستان . هندو ( hendu ) ا . پ . مردم هند . و سياه و خدمتگار و غلام . و دزد و كافر و بيدين و پاسبان . و خال رخسار معشوق . و هندوى باريك‌بين و يا هندوى پير و يا هندوى چرخ و يا هندوى سپهر و يا هندوى گنبد گردان : ستاره زحل . و هندوى دريانشين : نويسندگى . هندوان ( handav n ) ا . پ . قلعه بلخ . هندوان ( hendov n ) پ . ج . هندو . هندوانه ( hendov ne ) ا . پ . ميوه‌اى آبدار و شيرين و لذيذ از طايفه خيار كه تربزه نيز گويند . هندوانى ( hendav niyy ) و ( hondav niyy ) ص . ع . سيف هندوانى : شمشير هندى . و كذلك : هندوانى . هندوبار ( hendu - b r ) ا . پ . هندوستان . و دوات مركب تحرير . هندوزار ( hendu - z r ) ا . پ . هندوستان . هندوس ( hendus ) ا . پ . رود هندوس : رود هند . ر . اندوس . هندوس ( hendavs ) و ( hondus ) ا . ع . داناى امور . ج : هنادسة . هندوستان ( hendu - st n ) ا . پ . مملكت وسيعى را گويند در آسيا واقع در جنوب مملكت چين و كوه هيمالايا آن دو را از هم جدا نموده و عبارت از شبه‌جزيره‌ايست مثلث شكل كه در ميان درياى عمان و خليج بنگاله واقع مىباشد و مساحت سطح آن 4000000 كيلومتر مربع و تقريبا داراى 389000000 نفر جمعيت و پيشتر اين مملكت متعلق بدولت انگليس بود . هندوستانى ( hendu - st ni ) ا - ص . پ . منسوب بهندوستان . و زبان مردم هندوستان . هندوستانيت ( hendu - st niyyat ) ا . پ . آسايش و نوازش و مهربانى . هندوشاه ( hendu - c h ) و هندوشه ( hendu - cah ) ا . پ . پادشاه هندوستان . هندوك ( hendovak ) ا . پ . مرد خرد و صغير الجثه از اهل هندوستان . هندوكان ( hendovak n ) پ . ج . هندوك . هندو نژاد ( hendu - nej d ) ص . پ . كسى كه از نژاد مردم هندوستان باشد و زاده شدهء در هندوستان . هندووى ( henduvi ) و هندوى