على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3958

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و نى بافند . هليوم ( halyum ) و هليون ( halyun ) ا . پ . مارچوبه كه مارگياه نيز گويند . هليون ( helyavn ) ا . ع . مأخوذ از هليون فارسى - و بمعنى آن . هليوى ( halivi ) ا . پ . ياى اول مجهول - گردگان بازى . و چرخى كه كودكان از چوب و خلاشه سازند و در جلو آب روان گذارند تا بگردش آيد . هليه ( holye ) ا . پ . قد و قامت و اندام . وزن . و تخم شنبليله . هم ( ham ) م ف . پ . نيز و يك روش و يك طور و يك جا و برابر و مساوى و بار ديگر و يكديگر و همه و تمام و يا و خواه و از يك جا . هم ( hom ) ع . ج . هو . ضمير جمع مذكر يعنى ايشان و آنها . هم ( hamm ) ا . ع . اندوه . ج : هموم . و قصد و آنچه بدان قصد كنند . و بسند و كافى . يق : هذا رجل همك من رجل : اى حسبك . هم ( hamm ) م . ع . همه الامر هما و مهمة ( از باب نصر ) : اندوهگين كرد آن را آن كار . و هم السقم جسمه : گداخت بيمارى تن آن را و لاغر كرد آن را . و همت المراة فى راس الصبى : در خواب كرد آن زن كودك را بآواز . و هم الشحم : گداخت پيه را . و هم اللبن : دوشيد شير را . و هم الغرز الناقة : رنجور گردانيد بسيارى شير آن ماده‌شتر را . و هممت بالشئ هما : آهنك كردن آن كار را كردم و نكردم . قوله تعالى : وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها . و همت خشاش الارض هما و هميما ( از باب ضرب ) : نرم رفت و خزيد آن خزنده به روى زمين . هم ( hamm ) و ( ham ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دلگيرى و آزردگى و غم . هم ( hemm ) ا . ع . پيرمرد فانى . ج : اهمام . همء ( ham ' ) م . ع . هما الثوب همء ( از باب فتح ) : دريد آن جامه را و كهنه كرد . همء ( hem ' ) ا . ع . جامه كهنه . ج : اهماء . هما ( ham ) ا . پ . باران . هما ( ham ) ع . كلمه‌ايست كه در مقام تحقيق استعمال مىكنند مثل اما يعنى بدان و آگاه باش . يق : هما و الله : بمعنى اما و اللّه . و هما ان زيدا عاقل : يعنى بتحقيق كه زيد عاقل است . هما ( hom ) ا . پ . نام مرغى كه استخوان مىخورد و بر سر هر كه سايه افگند بدولت و سلطنت رسد . و نام دختر بهمن مادر داراب . و هماى بيضه دين : از القاب آن حضرت صلى اللّه عليه و آله است . هما ( hom ) ع . ضمير تثنيه يعنى آن دو تا كه در مذكر و مؤنث هر دو استعمال مىگردد . هماپايه ( hom - p ye ) ص . پ . نامور و نامدار و مشهور و بزرگوار . همات ( hemm t ) ع . ج . همة . هماد ( ham d ) م ف . پ . همه و جميع و كل و تمام . همادى ( ham di ) ا . پ . كلى و همگى و تمامى . هماديان ( ham dey n ) ا . پ . كليات . ج . همادى . هماذى ( hamziyy ) ا . ع . شتر تيزرو سبك رفتار . و ماده شتر تيزرو سبك رفتار . و شتابى و سرعت . و سختى باران . و سختى گرما . همار ( ham r ) م ف . پ . هميشه و همواره . همار ( ham r ) ا . پ . حساب و شمار و مقدار و اندازه . همار ( hamm r ) ا . ع ابر نيك باران . و مرد بسيارگوى ياوه‌دراى . و از اعلام است . همارا ( ham r ) و هماره ( ham re ) م ف . پ . هميشه و همواره و پيوسته و دايما . همارا ( ham r ) و هماره ( ham re ) ص . پ . هموار و مسطح و برابر . همارا ( ham r ) و هماره ( ham re ) ا . پ . حساب و شمار و اندازه . و زمين هموار و مسطح و برابر . هماره ( ham re ) پ . ر . همارا م . ف . پ . و ص . پ . و ا . پ . هماز ( hamm z ) ا . ع . از اعلام است . هماز ( hamm z ) ص . ع . عيب كننده و سخن‌چين . هماس ( hom s ) ا . پ . همتا و شريك و انباز و يار و رفيق . هماس ( hamm s ) ا . ع . شير درنده . هماش ( ham c ) ص . پ . سرگشته و حيران و فرومايه و كمينه و خوار و حقير . هم‌آشيان ( ham - acy n ) ص . پ . داراى يك آشيان . هم آغوش ( ham - quc ) ص . پ . واو مجهول - پرورش يافته در يك آغوش و دو يك كنار .