على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3945
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
بهم در آمده پهلو . هضمى ( hazmi ) ص . پ . منسوب بهضم . هضوم ( hazum ) ا . ع . هر داروى گوارش . و مرد خرجكننده مال . و شير بيشه . هضوم ( hazum ) ص . ع . يد هضوم : دستى كه هر چه يابد بخشد و خرج كند . ج : هضم . هضوم ( hozum ) ع . ج . هضم ( hazm ) و ( hezm ) . هضهاض ( hazh z ) ص . ع . فحل هضهاض : گشن گردنشكننده گشنان ديگر . هضهضة ( hazhazat ) م . ع . شكستن و كوفتن . هضيب ( hazib ) ص . ع . غنم هضيب : گوسپند كم شير . هضيج ( hazij ) ص . ع . صبيان هضيج : كودكان خردسال . هضيض ( haziz ) ص . ع . شكسته و كوفته . هضيم ( hazim ) ص . ع . ستم رسيده و مظلوم . و باريك شكم و نازك تهيگاه . و بطن هضيم : شكم باريك و درهم چسبيده . و طلع هضيم : شكوفه ناشكفته . و قصبة هضيم : نى لطيف كه بدان مىنوازند . هضيمى ( hazimi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - طعامى كه در مجلس سوگوارى و فاتحهخوانى دهند . هضيمة ( hazimat ) ا . ع . ظلم و ستم . و خشمگينى . و طعامى كه جهة مرده سازند . ج : هضائم . هضيمية ( hazimiyyat ) ا . ع . نام موضعى . هطاء ( hatt ' ) ا . ع . مؤنث اهط : ماده شتر نيك رونده و شكيبا . هطال ( hatt l ) ص . ع . مطر هطال : باران بزرك قطره پيوسته . و يق ايضأ : سحاب هطال و دمع هطال . هطاهط ( hat het ) ج . ع . هطهطة . هطاهط ( hot het ) ا . ع . اسب . هطر ( hatr ) م . ع . هطره هطرا ( از باب نصر ) : زد آن را . و هطر الكلب : با چوب زد آن سنك را تا كشته شد . هطرة ( hatrat ) ا . ع . زارى گدا در نزد توانگر هنگام سؤال . هطط ( hotot ) ا . ع . مردمان هلاك شونده . هطع ( hat ' ) م . ع . هطع هطعا و هطوعا ( از باب فتح : شتابان و ترسان پيش آمد . و نيز به چشم متوجه چيزى شد و از آن چشم برنگرفت . هطف ( hatf ) ا . ع . آواز شير در شيردوشه . هطف ( hatf ) م . ع . هطف الراعى هطفا ( از باب ضرب ) : شير دوشيد آن شبان . و هطفت السماء : باران باريد آسمان . هطف ( hatef ) ا . ع . باران بسيار . و بنو الهطف : گروهى از بنى كنانه و يا بنى اسد كه نخست شيردوشه تراشيدند . هطق ( hataq ) ا . ع . رفتار شتاب . هطل ( hatl ) ا . ع . باران سست پيوسته . و باران پياپى كه داراى قطرههاى بزرك متفرق باشد . و اشك پياپى و روانى آن . هطل ( hatl ) م . ع . هطلت السماء هطلا و هطلانا و تهطالا ( از باب ضرب ) : باران هطل باريد آسمان . و هطل الجرى الفرس هطلا : كم كم برآمد عرق آن اسب در دويدن . و هطلت الناقة : نرم و سست رفت آن مادهشتر . و هطلت العين بالدمع : اشك راند آن چشم . هطل ( hetl ) ا . ع . گرك . و دزد . و گول و احمق . و خسته و مانده كننده خصوصا شتر ماندهكننده . هطل ( hotl ) ص . ع . ديمة هطل : باران پيوسته كه روز و شب آيد . هطل ( hatel ) ص . ع . مطر هطل : باران پيوسته . و سحاب هطل : ابرى كه پيوسته بارد . هطل ( hottal ) ص - ع . ج . هاطل . هطلاء ( hatl ' ) ص . ع . ديمة هطلاء : باران پيوسته . هطلان ( hatal n ) م . ع . هطل هطلا و هطلانا . ر . هطل . هطلس ( hatlas ) و ( hatallas ) ا . ع . دزد راهزن . و گرك . هطلع ( hatalla ' ) ا . ع . گروه بسيار . و لشكرگران . و مرد دراز تنومند . هطلى ( hatl ) ص . ع . ناقة هطلى : ماده شتر آهستهرو و تنبل و كند . هطلى ( hatl ) و ( hetal ) ص . ع . ابل هطلى : شتران فرومانده در راه و يا واگذاشته شدهء بىساربان . و كذلك : ابل هطلى .