على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3898
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
روغن ويژه : روغن صاف شده . و شير ويژه : شير بىآميغ . ويژه ( vije ) م ف . پ . ياى مجهول - خصوصا و على الخصوص و مخصوصا و بويژه . ويژيدن ( vijidan ) ف م . پ . ياى اول مجهول - پاك كردن و طاهر نمودن و صاف نمودن و تصفيه نمودن . ويس ( vays ) ا . ع . درويشى . و خواسته مردم . و لقى ويسا : يعنى يافت مطلوب و خواسته خود را . و نيز ويس : بمعنى واى . ر . وى . و نيز كلمهايست كه در محل رافت و استملاح كودكان استعمال شود . ويس ( vis ) ا . پ . مثل و مانند . و نام معشوق رامين . ويسه ( vise ) ا . پ . نيكويى . و كراهت و نفرت . و مثل و مانند و مشابهت . و نام معشوق رامين . و نام پدر پيران سر لشكر افراسياب . و ويسه داشتن : نفرت داشتن . و ويسه كردن : نفرت كردن . ويشانيدن ( vic nidan ) ف م . پ . خواندن و دعوت كردن . ويشل ( vaycal ) ا . پ . يك نوع بيمارى . ويشه ( vice ) ا . پ . ياى مجهول - جنگل و بيشه . ويشه ( vice ) ا . پ . عشقه . ويشيدن ( vicidan ) ف م . پ . ياى اول مجهول - فراهم آوردن و جمع كردن . و فراش و بستر گستردن و فرش كردن . ويشيده ( vicide ) ص . پ . ياى اول مجهول - گسترده و افراخته و بلند كرده و پيچيده . و يك ( vayka ) و ( vayk ) ع . كلمه تعجب است و گفتهاند اصل آن ويلك بوده يعنى واى بر تو . و يك ( vik ) پ . كلمه مأخوذ از تازى - كه در هنگام نفرت از چيزى استعمال كنند و نيز در ترحم و تأسف استعمال مىگردد . ويكان ( vayk n ) پ . كلمه افسوس مأخوذ از تازى - بمعنى واى . ويكأن ( vay - ka'anna ) ع . كلمهايست مركب از وى و از كان و معنى آن حقا مىباشد . قوله تعالى : وَيْكَأَنَّهُ لا يُفْلِحُ الْكافِرُونَ . و نيز بمعنى ويل مىآيد . و ويكان الله يبسط الرزق . و قيل معناه أ لم تر و قيل ويلك و قيل اعلم . ويل ( vayl ) ا . ع . كلمهايست كه در وعيد و عذاب گويند يعنى واى و سختى . يق : ويله و ويلا له و ويلك و ويلى : يعنى واى برو و واى بر تو و واى بر من . و در مبالغه گويند : و ويل وائل و ويل وئيل و ويل وئل . و نيز مىگويند : ويل ( vaylo ) الشيطان و ويل ( vayla ) الشيطان و ويل ( vayle ) الشيطان . و نيز ويل ( vaylon ) للشيطان و ويلا ( vaylan ) للشيطان و ويل ( vaylen ) للشيطان يعنى واى بر شيطان . و نيز ويل : نام وادى در جهنم و يا چاهى و يا دروازهاى در آن . ويل ( vayl ) م . ع . در آمدن بدى و شر . و دردمند نمودن و مصيبتزده ساختن . ويل ( vayl ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هلاك و هلاكت . و شور و فغان در مصيبت . و نام چاهى در جهنم . و نيز كلمه افسوس است بمعنى واى . ويل ( vayl ) و ( vil ) ا . پ . فتح و ظفر . و فرصت و برترى . و پيشدستى . وئل ( va'el ) ص . ع . ويل وئل : سختى بسيار . ويلان ( vil n ) ا . پ . ياى مجهول - طفره و ويدانك . و ناتمام و ناقص . ويلانج ( vayl nj ) ا . پ . نوعى حلوا . ويلاه ( vayl h ) ع . كلمهايست كه در ندبه گويند يعنى اى واى . ويلة ( vaylat ) ا . ع . رسوايى . و در تعجب و تأسف يا ويلتاه گويند . ويلكش ( vayl - kac ) ص . پ . كينهور . ويلمة ( vaylemat ) و ( vaylomat ) ص . ع . رجل ويلمة : مرد زيرك تيز فهم . و كذلك : رجل ويلمة . ويلمة ( vaylommat ) ا . ع . اصل آن ويل لامه بوده . اين كلمه را در چيز نيك پسند شده گويند و در تعجب از آن مانند لا اب له . ويله ( vile ) ا . پ . فتح و ظفر و دلاورى و مردانگى و بهادرى و شور و غوغا . و فرياد عظيم . و كلافه و دستهاى از نخ پنبهاى . ويم ( vim ) ا . پ . سيم گل و گلابهاى كه بر ديوار مالند . ويمة ( vaymat ) ا . ع . تهمت و سخنچينى . وين ( vayn ) ا . ع . انگور سپاه . وين ( vin ) ا . پ . لون و رنك . و انگور سياه . وينة ( vaynat ) ا . ع . يك دانه انگور سياه . ويند ( vinad ) پ . كلمهء فعل يعنى بيند . ونيدانك ( vind nak ) ا . پ . ياى مجهول - نافه مشك . ويندانك ( vaynd nak ) ا . پ . طفره و ويدانك . ويو ( vayu ) و ( veyu ) ا . پ . در هر دو واو مجهول - عروس .