على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3889
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ولف ( valf ) م . ع . ولف ولفا و ولافا و وليفا . ر . وليف . ولق ( valq ) م . ع . ولق ولقا ( از باب ضرب ) : شتافت . و ولق فلانا : سبك نيزه زد فلان را . و ولقه بالسيف : بشمشير زد او را . و ولق فى السير : پيوسته رفت . و ولق فى الكذب : پيوسته دروغ گفت . و منه قول على عليه السلام لرجل : كذبت و ولقت . و ولق الرجل ( مجهولا ) : ديوانه گرديد آن مرد . ولقات ( valaq t ) ع . ج . ولقة . ولقة ( valaqat ) ا . ع . يك بار زدن با شمشير . ج : ولقات . ولقى ( valq ) ا . ع . نوعى از دويدن ماده شتر كه در آن سختى و جست و خيز باشد . و ماده شتر تيزرو . و لكن ( va - l ken ) پ . ر . و ليكن . ولگرد ( vel - gard ) ص . پ . هر رزهگرد و آواره و سر خود و مطلق العنان . ولگردى ( vel - gardi ) ا . پ . هرزه گردى و آوارگى و بيهودهگردى . و لم ( valm ) و ( valam ) ا . ع . تنك زين و تنك پالان . و قيد و زنجير . و ريسمانى كه بدان چوب جهاز شتر را بندند تا جنبش نكند . ولمة ( valmat ) ا . ع . تمامى و فراهم آمدگى چيزى . و نام قلعهاى در اندلس . ولمشك ( valmack ) ا . پ . نام درخت مصطكى و نام بار آن . و لو ( va - lav ) ا . پ . كلمهء مأخوذ از تازى - بمعنى و اگر و اگر چه . ولوال ( vlav l ) ا . ع . شدت اندوه . و دعا كردن بويل و جغدز . ولوال ( velv l ) م . ع . ولولت المراة ولولة و ولوالا : بانك و فرياد كرد آن زن و بلند كرد آواز خود را با گريه . و ولولت القوس : بانك كرد آن كمان . ولوالى ( valv li ) ا . پ . بلغت اهل سمرقند : روده گوسپند پر كردهء از گوشت و مصالح . ولوب ( volub ) م . ع . و لب الشئ و اليه ولوبا ( از باب ضرب ) : رسيد و پيوست به آن چيز هر چه باشد آن چيز . و و لب فى الشئ : در آمد در آن چيز و رفت . ولوج ( voluj ) ا . ع . درآمدگى . و ولوج و خروج : درآمدگى و بيرون شدگى . ولوج ( voluj ) م . ع . ولج فيه ولوجا ولجة ( از باب ضرب ) : در آمد در آن . و چون كسى گرفتار غربيلك و يا دردى شود مىگويند : ولج الرجل ( مجهولا ) . ولود ( valud ) ص . ع . شاة ولود : گوسپند زاييده . ج : ولد . ولود ( valud ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بار آور و زنى كه فرزند بسيار زايد . ولودة ( voludat ) ا . ع . زاييدگى و ولادت . ولودية ( valudiyyat ) و ( voludiyyat ) ا . ع . صغر و كودكى و خردى . ولودية ( voludiyyat ) ا . ع . جفا و ستم و قلت مهربانى . ولوع ( valu ' ) ا . ع . آزمندى و حرص . ولوع ( valu ' ) م . ع . ولع ولعا و ولوعا . ر . ولع . ولوغ ( valuq ) ا . ع . ما ولغ ولوغا : يعنى نخورد چيزى . ولوغ ( voluq ) م . ع . ولغ ولغا و ولوغا و ولغا و ولغانا . ر . ولغ ( valq ) و ( volq ) و ولغان . ولوف ( valuf ) ا . ع . برق پى در پى درخشنده . ولولة ( valvalat ) م . ع . ولول ولولة و ولوالا . ر . ولوال . ولوله ( valvale ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جوش و خروش و شور و غوغا و آشوب و بانك و فرياد واويلا گفتن . و ولوله تفنك : صداى تفنك . و ولوله كوس : غريو كوس . ولوى ( valaviyy ) ص . ع . منسوب بولى كه باران دويم بهارى باشد . وله ( vale ) و ( valle ) ا . پ . زور و ستم و زبردستى و قهر و خشم . و ناز . و عاشقزار . وله ( valah ) م . ع . وله ولها و ولهانا ( از باب حسب و سمع و ضرب ) : ترسيد و بيمناك شد . و نيز وله و ولهان : رفتن عقل از فرح و يا حزن . و تحير و سرگشتگى از بسيارى وجد و شوق . و سرگشتگى . و ولهت الناقة الى ولدها توله ولها و ولهانا ( از باب سمع ) و ولهت تله ولهانا ( از باب ضرب ) : مشتاق گرديد آن ماده شتر بسوى بچه خود و آرزومند وى شد . وله ( valah ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بيخودى و حيرانى و سرگشتگى از عشق و محبت . ولهان ( valh n ) ص . ع .