على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3876
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
. و وفا كردن : بسر بردن عهد و پيمان و بجا آوردن چيزى كه تعهد كرده باشد . و ادا كردن دين و وام و جز آن . وفاء ( v fa ' ) ا . ع . بسربردگى عهد و سخن ضد غدر . و درازى . يق : مات فلان و انت يوفاء اى طول عمر : يعنى مرد فلان و عمر تو دراز باد . و نيز وفاء : نام جايى . وفاء ( vaf ' ) م . ع . وفيت بالعهد و الموده وفاء ( از باب ضرب ) : بسر بردم پيمان و دوستى را . و كذلك : وفيت بالكلام . و در امر از آن مىگويند ف ( fe ) و در حال وقف فه . و وفى الشئ بنفسه وفيا : انجام پذيرفت و فزون شد آن چيز . و وفى الدرهم المثقال : هم سنك مثقال بر آمد آن درم . وفا بيگانه ( vaf - big ne ) ص . پ . بىوفا و بىحقيقت و نمك به حرام . وفاپرست ( vaf - parast ) ص . پ . باوفا و وفادار و صادق و امين و درست . وفاپيوست ( vaf - pyvast ) ا . پ . باوفا و صادق و درست و امين و استوار و پايدار و آنكه پيمان و عهد و شرط خود را بانجام مىرساند . وفاة ( vaf t ) ا . ع . مرك . وفات ( vaf t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مرك . و وفات كردن و يا وفات يافتن : مردن . وفاخواه ( vaf - x h ) ص . پ . واو دويم معدوله - نيكانديش و خير خواه و خوشنفس . وفاد ( voff d ) ع . ج . وافد . وفادار ( vaf - d r ) ص . پ . درست و راست و صادق و امانتدار و باوفا و نمك بحلال . وفادارى ( vaf - d ri ) ا . پ . درستى و صداقت و راستى و نمك بحلالى . وفادة ( vaf dat ) و ( vef dat ) و ( vaff dat ) ع . ج . وافد . وفادة ( vef dat ) م . ع . وفد وفدا و وفادة . ر . وفد . وفار ( vef r ) ع . ج . وفرة . وفارة ( vaf rat ) م . ع . وفر وفرا و وفارة . ر . وفر . وفاسگال ( vaf - seg l ) ص . پ . خيرخواه و نيكانديش و خوش نفس . و يار و فاسگال : يار با صداقت . وفا گستر ( vaf - gostar ) ص . پ . باوفا و وفادار و با صداقت و مروج دين و معتمد صادق و امين . و فاض ( vef z ) ا . ع . پوستكى كه زير آسيا گسترند . و جايى كه آب در آن ايستد . و فاض ( vef z ) ع . ج . وفضة . وفاع ( vef ' ) ا . ع . سربند شيشه و بطرى . وفاق ( vef q ) م . ع . وافق موافقة و وفاقا . ر . موافقة . وفاق ( vef q ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سازوارى و همراهى و يكدلى و يك جهتى ضد نفاق و اتحاد و اتفاق و موافقت و مشابهت و سازش و معاهده . وفاهة ( vaf hat ) ا . ع . روزمره خادم كليسيا . وفايى ( vaf 'i ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وفادارى و صداقت و نمك بحلالى ضد بيوفايى . وفتوك ( vaftuk ) ا . پ . پوست ببر و يا پلنك كه بر بالاى تخت و مسند مىگسترند . وفد ( vafd ) ا . ع . بالاى كوه . و ريگ بلند برآمده . وفد ( vafd ) ع . ج . وافد . يق : الحاج وفد الله . وفد ( vafd ) م . ع . وفد اليه و عليه وفدا و وفودا و وفادة و افادة ( از باب ضرب ) : برسولى آمد در نزد وى . وفد ( voffad ) ع . ج . وافد . وفدان ( vafd n ) م . ع . بنو وفدان : نام گروهى از تازيان . وفر ( vafr ) ا . ع . توانگرى و بسيار و فراخ از مال و رخت . و بسيار از هر چيزى . ج : وفور . و هذه ارض فى نبتها وفر : اين زمينى است كه گياه آن بسيار و فراوانست و چرانيده نشده . وفر ( vafr ) ص . ع . سقاء وفر : مشك پوست تمام كه چيزى از آن كم نباشد . وفر ( vafr ) م . ع . وفر الشئ و فورا ( از باب ضرب ) : تمام و كامل گرديد آن چيز . و وفره وفرا ( نيز از باب ضرب ) : تمام و كامل گردانيد آن چيز را ( لازم و متعدى ) و المصدر فارق بينهما . و وفر فلانا عرضه وفرا : محافظت كرد عرض فلان را و دشنام نداد آن را . و وفر المال وفرا و و فورا وفرة ( از باب ضرب ) و وفر وفارة ( از باب كرم ) : بسيار گرديد مال و افزون گشت . و وفر له وفرا وفرة ( نيز از باب ضرب ) : كامل كرد از براى وى و افزود جهة وى . و وفره عطاءه : واپس داد عطاى وى را با خشنودى . المثل : توفر و تحمد ( مجهولا ) : اين مثل را در جايى گويند كه بخشيده كسى را واپس دهند بىآنكه در خشم شود و رنجش پيدا كند . وفراء ( vafr ' ) ا . ع . پرى و امتلا .