على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3872

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

على وظيف : در پى يكديگر آمدند شتران . وظيفة ( vazifat ) ا . ع . روزمره از طعام و رزق . و كار و عمل و خدمت و جز آن . و عهد و پيمان و شرط . ج : وظائف و وظف . وظيفه ( vazife ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وجه‌گذران و راستاد و راتب و ورستاد و رشاد و كمك خرج و مدد معاش و مقررى و ساليانه و مستمرى و مستمرى كه بسپاهى مىدهند و خوراك روزانه و ماهانه و ساليانه . و شغل و كار و خدمت و كارى كه تكليف ديندارى كسى باشد . وظيفه‌خوار ( vazife - x r ) و وظيفه‌خور ( vazife - xor ) ا . پ . در هر دو واو معدوله - آنكه وظيفه مىگيرد . وع ( va ' ' ) ا . ع . شغال . وعاء ( ve ' ' ) و ( vo ' ' ) ا . ع . خنور و ظرف . ج : اوعية و اوعاء وعاب ( ve ' b ) ا . ع . جايهايى از زمين كه فراخ و گشاده باشد . ج : وعب . و عارة ( va ' rat ) م . ع . وعر المكان وعرا و وعرا و و عارة و وعورا و وعورة ( از باب كرم و ضرب و سمع ) : دشوار گرديد آن جاى . و وعر الشئ و عارة و وعورة ( از باب كرم ) : كم گرديد آن چيز . وعاط ( ve ' t ) ا . ع . گل سرخ و يا گل زرد . وعاظ ( vo ' ' z ) ع . ج . واعظ . وعاف ( ve ' f ) ع . ج . وعف . وعاق ( vo ' q ) ا . ع . آوازى كه از شكم ستور برآيد وقت رفتن . وعال ( ve ' l ) ع . ج . وعلة . وعام ( ve ' m ) ع . ج . وعم . وعان ( ve ' n ) ع . ج . وعننة و وعن . وعاوع ( va ' ve ' ) ا . ع . دلاوران و زورمندان سخت توانا . و آنكه نخست بفرياد مقاتلان رسد . وعب ( va'b ) ا . ع . راه گشاد و وسع . و نيز وعب : واحد وعاب . وعب ( va'b ) ا . ع . وعب الشئ وعبا ( از باب ضرب ) : گرفت همه آن چيز را . و وعب الشئ فى الشئ : داخل كرد همه آن چيز را در آن چيز . وعث ( va's ) ا . ع . استخوان شكسته . و لاغرى . و فساد كار و اختلاط آن . و نيز وعث : راه دشوارگذار . و ريك‌زارى كه در آن پايها فرو رود . و هر كار دشوار و با مشقت از رنج و تعب و گناه و جز آن . ج : وعوث . وعث ( va'as ) م . ع . وعث الطريق يوعث وعثا ( از باب سمع ) و وعث يوعث وعوثة ( از باب كرم ) : دشوارگذار گرديد راه . و وعثت يده توعث وعثا ( از باب سمع ) : شكسته گرديد دست او . وعث ( va'es ) ص . ع . طريق وعث : راه دشوارگذار . وعثاء ( va's ' ) ا . ع . وعثاء السفر : زحمت و مشقت و سختى سفر . وعثة ( va'sat ) ص . ع . امراة وعثة : زن فربه بسيار گوشت . وعد ( va'd ) م . ع . وعده يعده وعدا و عدة و موعدا و موعدة و موعودا و موعودة ( از باب ضرب ) : نويد داد او را و در خير و شر هر دو استعمال مىگردد . يق : وعده الخير و بالخير و الشر و بالشر . و چون لفظ خير و شر را ساقط كنند در خير مىگويند وعده وعدا و عدة و در شر : وعده وعيدا و المصدر فارق . و گفته‌اند خلف در وعد در نزد عرب كذب است و در وعيد كرم است . و وعدته وعدا : چيره شدم بر وى در بسيارى وعده . و واعده الوقت مواعدة فوعده يعده اى كان اكثر وعدا منه . وعد و وعيد ( va'd - o - va'id ) ا . پ . مأخوذ از تازى - انذاز و ترسانيدن كسى را از كردار و اعمال وى و نويد خير و شر . وعده ( va'de ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نويد و عهد و پيمان و سامه . و هر زمان و هنگام و يا مدتى كه معين كرده و مقرر نموده باشند و مدتى كه معين مىكنند براى وام و اداى مبلغ آن . و قول و تعهد و قرارداد . و خواستن و طلب كردن بمهمانى . و وعده دادن : قول دادن و تعيين مدت كردن براى اداى وام . و وعده كردن و يا وعده نمودن : قول دادن و تعهد كردن و قبول كردن . و وعده گرفتن : طلب كردن و خواستن بمهمانى و ضيافت و جز آن . وعده براى ( va'de - bar y ) ا . پ . وفاى بوعده و قرارداد . وعده‌بندى ( va'de - bandi ) ا . پ . تعيين تاريخ اداى دين و وام . وعده جاى ( va'de - j y ) ا . پ . جاى قرارداد و تعهد . وعده خلاف ( va'de - xel f ) ص . پ . بد قول و آنكه وفاى بوعده و قرارداد خود نمىكند . وعده شكن ( va'de - cekan ) ص . پ . آنكه وعده و قرارداد خود را مىشكند و فسخ عهد و پيمان مىكند . وعده فراموش ( va'de - far muc ) ص . پ . واو دويم مجهول - آنكه تعهد و قرارداد خود را فراموش مىكند . وعده‌گاه ( va'de - g h ) ا . پ . جاى قرارداد و هنگام و زمان قرارداد .