على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3862
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
وشظ ( vacz ) م . ع . وشظ الفاس وشظا ( از باب ضرب ) : فانه و ميخ در بن دستهء تبر زد تا تنك و استوار گردد . و وشظ العظم : شكست پارهاى از آن استخوان را . و وشظ القوم الينا : در پيوستند آن گروه بما درصورتىكه عدهشان كم بود . وشع ( vac ' ) ا . ع . گل و شكوفهء بقول و سبزيها و درختبان . وشع ( vac ' ) م . ع . وشعه وشعا وشعة ( از باب فتح ) : آميخت آن را . و وشع الجبل : برآمد بر آن كوه . و وشع الشيب فلانا : برآمد پيرى و سپيدى موى بر سر فلان . و نيز وشع : برآمدن گياه سبز از بن گياه خشك . وشع ( voco ' ) ا . ع . خانهء عنكبوت . وشغ ( vacq ) ص . ع . شيئ وشغ : چيز اندك . وشغ ( vacq ) م . ع . وشغ ببوله وشغا ( از باب ضرب ) : كميز انداخت . وشفنك ( vacfang ) ا . پ . خرفه . وشق ( vacq ) ا . ع . چراگاه پراگنده و متفرق . وشق ( vacq ) م . ع . وشقت اللحم وشقا ( از باب ضرب ) : قديد كردم آن گوشت را . و وشق زيد : شتافت زيد . و وشقت فلانا : نيزه زدم بر فلان . وشق ( vacaq ) ا . پ . يك قسم جانورى در تركستان مانا بروباه كه از پوست وى پوستين سازند . وشق ( vaccaq ) ا . ع . اشق . وشقدار ( vacaq - d r ) و وشقى ( vacaqi ) ا . پ . سرهنك سوار بدون ابواب جمعى . وشق نيفه ( vacaq - nife ) ا . پ . پوست شكم وشق . و شك ( vack ) و ( vock ) ا . ع . سرعت و شتابى . و و شك الفراق اى سرعته . و كذلك : و شك البين . و عجبت من و شك ذلك الامر اى من سرعته و همچنين است و شك در همهء معانى . و شك ( vack ) و ( vock ) م . ع . و شك الامر وشكا ( از باب ضرب ) و و شك يوشك وشكا ( از باب كردم ) : سريع شد و شتاب گرديد آن كار . و و شك ذا خروجا يعنى شتافت . و شك ( vock ) ا . پ . صمغ گياهى است كه بدران گويند . وشكان ( vack n ) و ( veck n ) و ( vock n ) ع . اسم است مر فعل ماضى را يعنى بشتافت . وشكان ( vack n ) و ( vock n ) ا . ع . سرعت . يق : عجبت من وشكان ذلك الامر اى من سرعته . و كذلك : من وشكان ذلك الامر . وشكان ( vack n ) ا . ع وشكان ذا خروجا اى عجلان . وشكدانه ( vock - d ne ) ا . پ . چتلا قوچ كه ميوهء درخت بنه است و بتازى حبة الخضراء نامند . وشكردن ( vackardan ) ف ل . پ . سعى كردن و محنت كشيدن با جد و جهد و نيك كار كردن و ساعى و جاهد شدن و مردن . وشكرده ( vackarde ) و ( vockerde ) ا . ص . پ . آنكه به كسى اعتماد مىكند و اعتبار دارد و كارى كه به كسى مىسپارند كه بوى اعتماد دارند . و آزموده و مجرب و كارآزموده و با وقوف و دانا و حاذق و چست و چالاك و چسبان و جلد كار و توانگر و مالدار . و عرض و درخواست و استدعا و مجلس و مجمع و انجمن و محل اقامت در هر جايى . و كسى كه داراى خيالاتى باشد براى جمعآورى دولت و ثروت . وشكرده ( veckarde ) ص . پ . كار كن و ساعى و با جد و جهد . و باقوت و قوى هيكل . وشكرديدن ( vackardidan ) و وشكريدن ( vockaridan ) ف م . پ . كارى را بجلدى و چابكى كردن و زود ساختن . وشكل ( veckal ) ا . پ . قوچ و گوسپند نر . وشكله ( vackele ) ا . پ . دانهء انگورى كه از خوشه سوا شده باشد . وشكليدن ( vackolidan ) ف م . پ . تيز دستى و چابكى كردن در كارى . وشكنه ( vackane ) ا . پ . آلت تناسل . وشكول ( vackul ) و ( veckul ) ( vockul ) ا . ص . پ . جلد و چابك و هوشيار و قوى و حريص در كار . و جلدى و چابكى . وشكوليدن ( vackulidan ) ف . م . پ . بجلدى و تندى و چابكى و هوشيارى و زرنگى و نيكويى كارى را كردن . وشگله ( vacgale ) ا . پ . وشكله . وشل ( vcal ) م . ع . وشل الماء وشلا و وشلانا ( از باب ضرب ) : روان شد آب و چكيد . و وشل الرجل : سست و ضعيف گرديد آن مرد و درويش و نيازمند شد . و وشل اليه : فرياد خواست از وى و زارى نمود بسوى او و تضرع كرد . وشل ( vacal ) ا . ع . آب اندك كه از كوه و يا سنك زهد و قطرههاى آن متوالى و متصل به يكديگر نباشد و آبى كه اندك اندك از بالاى كوه چكد . و آب بسيار . و اشك