على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3854
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و قحابا و اگر دوست عطسه كند مىگويند : رعيا و شبابا . ورى ( vary ) م . ع . ورى القيح جوفه وريا ( از باب ضرب ) : تباه كرد ريم شكم وى را . و در امر از آن مىگويند . وريا رورى ريا رين . و ورى فلان فلانا : زد فلان بر شش فلان . و ورت النار وريا ورية : افروخته شد آتش . و ورت الابل : پيهناك شدند شتران و بسيار آگنده شد مغز در استخوان آنها از فربهى . و ورى الزند ( از باب ضرب ) و ورى يرى ( از باب سمع ) : وريا و وريا ورية : آتش جست از آتش زنه . و ورى المخ يرى ( از باب سمع ) : گرد آمد و آگنده شد مغز در استخوان . و نيز ورى : خانه كردن ريم در درون پوست . ورى ( var ) ا . ع . جاىكردگى ريم در شكم و جز آن . يق : سلط الله عليه الورى و حمى خيبرا . و نيز ورى : بمعنى خلق و آفريده . يق : لا ادرى اى الورى هو : اى اى الخلق هو . ورى ( variyy ) ص . ع . آتشزنه آتشدهنده . و لحم ورى : گوشت فربه . ورى ( variyy ) ا . ع . پيه آگنده فربه . ورى ( voriyy ) م . ع . ورى وريا و وريا . ر . ورى . وريا ( vary ) ا . پ . چكش آهنى بزرك . وريب ( varib ) ا . پ . هر چيز سنگينترى مانند بارى كه بر گرده اسب باشد . و هر جزء برآمده از چيزى . وريب ( vorib ) و ( verib ) ص . پ . اريب و كج و معوج و منحرف . ورية ( varyat ) ا . ع . فروزينه آتش از لته و هيزم . ورية ( variyyat ) ص . ع . مونث ورى يعنى فربه . ورية ( vorayyat ) ا . ع . مصغر رئة يعنى شش كوچك . وريخة ( varixat ) ا . ع . زمين تر . و خمير شل كه آب آن زياد باشد . وريد ( varid ) ا . ع . رك گردن . ج : اوردة و ورود و ورد . و حبل الوريد : نيز رك گردن . وريد ( varid ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آن رك از بدن انسان و ديگر حيوانات كه جهنده نباشد . وريدان ( varid ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : دو رك گردن . وريز ( variz ) ا . پ . يك قسم صمغى و صمغ درخت اقاقيا كه صمغ عربى باشد . وريزة ( varizat ) ا . ع . رگى كه از معده تا جگر رود . وريس ( varis ) و وريسة ( varisat ) ص . ع . ثوب وريس : جامه رنك كردهء با ورس . و كذلك : ملحفة وريسة . وريستاد ( varist d ) ا . پ . پا و قدم و نشان پاى . وريع ( vari ' ) ص . ع . پرهيزگار . وريعة ( vari'at ) ا . ع . نام اسبى . وريغ ( variq ) ا . پ . نام جايى در ملك روم . وريف ( varif ) ا . ع . گام جلد و تيز . و ملك فراخ و وسيع . وريف ( varif ) م . ع . ورف ورفا و وريفا . ر . ورف . وريق ( variq ) ص . ع . شجرة وريق : درخت بسيار برك . وريق ( vorayq ) ا . ع . مصغر اورق : هر چيز تيره رنك . وريقة ( variqat ) ص . ع . شجرة وريقة : درخت بسيار برك . وريهة ( varihat ) ص . ع . زن فربه . وريئة ( vorayye'at ) ا . ع . مصغر وراء : يعنى كمى پس و يا كمى پيش . وز ( vaz ) پ . بمعنى و از . وز ( vazz ) ا . ع . مرغابى . وزأ ( vaz ' ) م . ع . وزا اللحم وزأ ( از باب فتح ) : خشك كرد گوشت را . و وزا القوم : پراگنده كود آن گروه را و از همديگر جدا نمود آنها را . وزأ ( vaza ' ) م . ع . وزى وزأ ( از باب سمع ) : استوار خلقت گرديد . وزاب ( vazz b ) ا . ع . دزد ماهر در دزدى . وزارة ( vaz rat ) و ( vez rat ) ا . ع . وزيرى . وزارت ( vez rat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وزيرى و شغل وزير . و وزارت عظمى : صدارت و شغل وزير اعظم . وزاغ ( vez q ) ع . ج . وزغة . وزام ( vez m ) ا . ع . شتابى و سرعت . وزام ( vazz m ) ا . ع . مرد بسيار گوشت و بىباك . وزان ( vaz n ) ص . پ . جارى و روان و وزنده . و باد وزان : باد روان و وزنده . وزان ( vez n ) ا . ع . برابر . يق : هذا وزانه : اين برابر و معادل آن است .