على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3852

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تثنيه : دو سرين و دو كفل . وركانة ( vark nat ) ا . ع . زن كلان سرين . وركتا ( varkat ) ا . پ . بلغت زند و پازند : استخوان . ور كردن ( var - kardan ) ف م . پ . بر كردن و ستودن و افراشتن و بلند كردن و بركندن و بركشيدن و از بيخ كندن و برانداختن و تكيه كردن و سوختن و آتش افروختن . ور كرده ( var - karde ) ص . پ . آتش افروخته . وركك ( varkak ) ا . پ . بازى كه مردار مىخورد . وركو ( var - ku ) و وركوه ( var - kuh ) ا . پ . در هر دو واو دويم مجهول - نام شهرى كه اكنون با برقوه معروف است . وركى ( vark ) و ( verk ) ا . ع . اصل چيزى . يق : ان عنده لوركى خبر : در نزد او اصل خبرست . ورگا ( varg ) ا . پ . دانه سياهى كه در گندم مىباشد . ورگار ( varg r ) ا . پ . ميوه‌اى كه در سال دو بار بدست مىآيد . ورگاه ( varg h ) ا . پ . نوعى از باز شكارى . و خندق و بركه و منجلاب . و گلخن حمام . ورگشن ( var - gactan ) ف ل . م . پ . سرنگون كردن . و ويران شدن . ورگفتن ( var - goftan ) ف م . پ . بازگفتن و گفتن . ورگو ( var - gu ) پ . واو دويم مجهول - كلمه امر از ورگفتن يعنى بگو . ورگو ( vargu ) ا . پ . واو دويم مجهول - نام شهرى . ورگوش ( var - guc ) و ورگوشى ( var - guci ) ا . پ . در هر دو واو دويم مجهول - گوشواره درازى كه تا بدوش برسد . و لبه گوش و نرمهء گوش . ورگه ( vargah ) ا . پ . تير و چوب درازى كه در بناى عمارت به كار مىبرند . ورل ( varal ) ا . ع . جانورى شبيه بسوسمار و داراى سرى پهن و پوست آن درشت و خشن و رنك آن زرد بسرخى مايل و تيزدو و داراى نيش زهردار . ج : ورلان و اورال و ارؤل . ورلاس ( varl s ) ا . پ . نام جرم ستاره عطارد . ورلان ( verl n ) ع . ج . ورل . ورل‌ماهى ( varal - m hi ) ا . پ . سقنقور . ورم ( varam ) پ . يعنى و اگر من . ورم ( varam ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آماس . ورم ( varam ) ا . ع . آماس . ج : اورام . ورم ( varam ) م . ع . ورم ورما ( از باب حسب ) : آماسيد . و ورم انف فلان : خشمناك گرديد فلان و پرباد كرد بينى را از تكبر و خشم . ورمال ( var - m l ) پ . ح م . ورماليدن . ص . فرار كننده . و وردار و ورمال : آنكه چيزى را برميدارد و فرار مىكند . و ورمال زدن و يا ورمال كردن : گريختن از ترس . ورماليدن ( var - m lidan ) ف ل . پ . دامن بر ميان زدن و پاچه ازار و آستين جامه را بالا كردن و گريختن و فرار كردن . ورماندگى ( var - m ndagi ) ا . پ . درد شكم و روده و ديگر احشا . ورمن ( varman ) پ . بلغت زند و پازند بمعنى او . ورنا ( varn ) و ( vorn ) ا . پ . جوان مقابل پير و برنا . و خوب و نيك . و فاخته و كبوتر كبود رنك . و گندم . ورناس ( vorn s ) ص . پ . بىخبر و غافل و كاهل و سست و تنبل و بىهوش . ورناك ( vern k ) ا . پ . نام چشمه‌اى در كشمير . ورنام ( var - n m ) ا . پ . لقب . و ورنام نهادن : لقب نهادن . ورنامه ( var - n me ) ا . پ . سرنامه و عنوان نامه و مكتوب . ورنان ( varn n ) و ( varran n ) ص . پ . سودمند و بافايده و به كار . ورنان ( varran n ) ا . پ . شفاعت كننده و ورنان . ورنة ( varnat ) ا . ع . نام ماه ذىقعده . ورنتل ( varantal ) ا . ع . بلا و سختى . ورنتل ( varantal ) و ورنتلى ( varantal ) ا . ع . امر عظيم . ورنج ( varanj ) ص . پ . آزمند و حريص و خداوند شره . و پرخور و شكم‌پرست . ورنجن ( varanjan ) ا . پ . حلقه‌اى از زر و سيم و جز آن كه زنان بر دست و پاى كنند و آنچه بر دست كنند دست ورنجن و آنچه بر پاى كنند پاى ورنجن گويند . ورنجه ( varanje ) ا . پ . نام سردارى از اهالى آلان كه شهرى است در تركستان و در لشكر روس بود . ورنجين ( varanjin ) ا . پ .