على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3850
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و يا كيسهء كوچكى كه در آن دارو ريزند . ورشكست ( var - cekast ) پ . ح م . ورشكستن . ص . مفلس . ورشكستگى ( var - cakastagi ) ا . پ . افلاس و پريشانى و نادارى . ورشكستن ( var - cakastan ) ف . ل . پ . مفلس شدن و نادار و پريشان گشتن . ورشنان ( varacn n ) ا . پ . امت و پيرو پيغمبر كه ورستان نيز گويند . ورشو ( varcav ) ا . پ . شهر پايهتخت لهستان واقع در روى رود و يستول و داراى 1100000 نفر جمعيت . و نيز فلز مركبى را گويند نقره مانند كه در اين شهر از آن ظروف و اوانى مىسازند . و رشيم ( varcim ) ا . پ . قسم و جزو و پاره . و نخستين و رشيم نامه : جزو اول كتاب . ورص ( vars ) م . ع . ورصت الدجاجة ورصا ( از باب ضرب ) : يك بار تخم نهاد آن ماكيان و نيز وقتى كه ماكيان به روى تخم خوابيده و برخاسته يك مرتبه پيخال بسيارى اندازد گويند : ورصت الدجاجة . ورض ( varz ) م . ع . ورض ورضا : رقيق و تنك بيرون آمد غايط آن . و ورضت الدجاجة : تخم نهاد آن ماكيان يك بار بدون دشوارى و سختى . ورطة ( vartat ) ا . ع . هر زمين پست مغاك و هر زمين هموار بىراه و نشان . و هلاكت . و هر امر دشوارى كه در وى روى رهايى نباشد . و گل تنك و گلزار كه چون گوسپند در آن افتد رها نشود . و چاه . و كون . ج : وراط . ورطورى ( varturi ) ا . پ . گياهى كه در كوهستان و ريگستان مىرويد و گندناى كوهى . ورطه ( varte ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هلاكت و جاى هلاكت و هر خطر و دشوارى كه دوچار انسان مىگردد . و گرداب و غرق آب و تباهى و هر چيز ترسناك و هولناك و خطرناك كه كسى از آن رهايى ندارد . و بيابان بىراه و بىنشان . و ورطه هلاكت : مخاطره و جاى خطرناك . ورع ( var ' ) و ( vara ' ) و ( vor ' ) و ( voro ' ) م . ع . ورع ورعا و ورعا و وراعة و ورع ورعا و ورعا و وراعا و وراعة . ر . وراع و وراعة . ورع ( vara ' ) ا . ع . پرهيزگارى و تقوى . و جبان و بددل . و صغير و ضعيف كه فايدهء در آن نباشد . ج : اوراع . يق : انما مال فلان اوراع اى صغار . ورع ( vara ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زهد و تقوا و پرهيزگارى . ورع ( vare ' ) ص . ع . پرهيزگار . و ترسو و جبان و بددل و سست و بىخير و بىفايده و خرد و حقير و كوچك . ورعة ( var'at ) و ( vor'at ) م . ع . ورع وراعا و وراعة ورعة و ورعة . ر . وراع و وراعة . ورغ ( varq ) و ( vareq ) ا . پ . بندى كه از چوب و علف و خاك و گل در جلو رودخانه بندند . و فروغ و روشنى . و راسو . و خندق . ورغ ( vorq ) ا . پ . تيرگى و تاريكى و كدورت خاطر و آشفتگى و آزردگى . ورغا ( varq ) و ورغاره ( varq re ) ا . پ . آماس بىدرد . ورغست ( varqast ) ا . پ . گياهى شبيه باسفناج كه در كنار جويها رويد و آش پخته و خورند . ورغشت ( varqact ) ص . پ . صاف و روشن و شفاف . ورغشت ( vaqact ) ا . پ . نام گياهى . ورغلانيدگى ( var - qal nidagi ) ا . پ . تحريك و تحريض و اغوا و برانگيختگى . ورغلانيدن ( var - qal nidan ) ف م . پ . اغوا كردن و گمراه نمودن و دعوت كردن و به راه بد خواندن و برانگيختن و تحريك كردن . و مشتاق نمودن . و دست يافتن . ورغلانيده ( var - qal nide ) ص . پ . اغوا شده و تحريك شده و گمراه گشته و برانگيخته شده . ورغن ( varqan ) ا . پ . آماس بىدرد و هر برآمدگى گرد و مدورى كه در اندام آدمى پديد آيد . ورف ( varf ) ا . ع . لبهء جگر . و آنجاى از كنارهاى جگر كه نازك باشد . ورف ( varf ) م . ع . ورف الظل ورفا و وريفا و وروفا ( از باب ضرب ) : فراخ افتاد سايه و دراز و ممتد و كشنده گشت . و ورف النبت : گواليد و نيك سبز گرديد آن گياه . ورفان ( varraf n ) ا . پ . شفيع و شفاعت كننده و درخواست نماينده بخشش گناه . ورق ( varq ) م . ع . ورق الشجر ورقا ( از باب ضرب ) : برك برآورد آن درخت . و ورقت الشجر : گرفتم برك آن درخت را . ورق ( varq ) و ( verq ) و ( vorq ) و ( varaq ) و ( vareq ) ا . ع . پول سكه شده و درهم مضروب . ج : اوراق و وراق . ورق ( vorq ) ع . ج . اوراق و ورقاء .