على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3846

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ازين سوى و ازين طرف . ور ( var ) ا . پ . سبق و تخته درس كودكان . و گرمى و حرارت . و ور دادن : درس و سيق دادن . ور ( var ) ص . پ . صاحب و خداوند و دارنده و هميشه بطور تركيب استعمال مىگردد مانند پيشه‌ور : يعنى صانع و داراى صنعت . و تاجور : صاحب تاج . و جانور : داراى جان و حيات . و رهور : رونده و مسافر . و سخنور : فصيح و زبان‌آور . و هنرور : خداوند هنر و كمال . ور ( varr ) ا . ع . ورك و بر سوى ران . و ارزانى و فراخ سالى . ورأ ( var ' ) م . ع . و راه ورأ ( از باب فتح ) : دور كرد آن را . و ورأ من الطعام : پر شد شكم آن از طعام . و ماورئت ( vore'to ) ( مجهولا ) : نفهميدم . و كذلك : ماورئت ( vorre'to ) . ورا ( var ) پ . يعنى او را . ورا ( var ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - پس و عقب و بعد و در پس و در عقب و پسين و آن طرف . و جزو بجزو غير و به غير و مگر و سوا . و وراى پست و بلند : عالم غيب و آنچه بيرون از زمين و آسمان باشد . وراء ( var ' ) ا . ع . فرزندزاده و فرزند فرزند و خلف . و قدام و پيش . و پس . و نيز بمعنى سواء . قوله تعالى : فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ * : اى سواء ذلك . و بعضى گفته‌اند وراء مثلثة الاخر مبنية . بمعنى پس و پيش از اضدادست و مونث آيد . و ماوراء النهر : ممالكى كه در آن طرف رود آمويه واقع شده . وراثة ( ver sat ) م . ع . ورث مال ابيه و ورث اباه يرثه ورثا وارثا و وراثة ورثة ( از باب حسب ) : ميراث گرفت مال پدر را وارث برد از پدر . و ورث منه : ارث برد بعض مال او را . وراثت ( ver sat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - ارث‌بردگى وارث . وراد ( ver d ) ع . ج . ورد . وراد ( varr d ) ا . ع . باغبان . وراد ( varr d ) ص . ع . بسيار آيندهء بر آب و جز آن . وراد ( vorr d ) ع . ج . وارد . ورادة ( var dat ) م . ع . ورد الفرس يورد ورادة و ورودة ( از باب كرم ) : گلگون گرديد آن اسب . ورارود ( var - rud ) ا . پ . واو دويم مجهول - ممالكى كه در آن طرف رود آمويه واقع شده و بتازى ماوراء النهر گويند . وراز ( vor z ) و ( varr z ) ا . پ . گراز و خوك نر . ورازود ( var - ud ) ا . پ . واو دويم مجهول - ورارود و ماوراء النهر . وراستاد ( var st d ) ا . پ . بهره و نصيب و قسمت و مقدر و حصهء از خوراك و پوشاك . ورستادن ( var - est dan ) ف ل . پ . برخاستن و ايستادن و برپا شدن . وراشين ( var cin ) ع . ج . ورشان . وراط ( ver t ) ا . ع . مكر و فريب و خدعه و غش . و وراط : دو صدقه گرد آوردن شتران پراكنده و پراكنده كردن شتران . مجتمع و پنهان داشتن آنها را در شتران ديگرى و يا در كوه و صحرا تا مصدق بر آنها مطلع نشود و متفرق كردن آنها را و بدروغ گفتن بمصدق كه در نزد فلان صدقه است و چنان نباشد . وراط ( ver t ) ع . ج . ورطة . ( var ' ) و وراعة ( var 'at ) م . ع . ورع فلان وراعا و وراعة و ورعة و ورعة و وروعا و ورعا ( از باب فتح و كرم ) : بددل و سست و بىخرد و بىخير و بيفايده گرديد فلان . و ورع وراعة و ورعا و ورعا ورعة و وروعا و وروعا ( از باب حسب و سمع و فتح و كرم ) : پرهيزگار گرديد و باز ايستاد . و ورع ما له وراعة و ورعا و وروعا ( از باب كرم ) : كوچك و صغير گرديد مالهاى او . و راغ ( var q ) ا . پ . فروغ و تابش و روشنى و شعله آتش . وراغ‌ور ( var q - var ) ص . پ . شعله‌ور . وراف ( varr f ) ص . ع . سبز و سبز روشن . وراق ( var q ) ا . ع . گياه و سبزى زمين از گياه . وراق ( ver q ) ا . ع . هنگام برك برآوردن درخت . وراق ( ver q ) ع . ج . ورق ( varq ) و ( verq ) و ( vorq ) و ( varaq ) و ( vareq ) . وراق ( varr q ) ا . ع . مرد بسيار درم و دينار . و كاغذ برندهء ورق‌ساز و نويسنده . وراقة ( ver qat ) ا . ع . كاغذ تراشى و كتاب‌نويسى . وراقى ( var qi ) و ( v ) ع . ج . ورقاء . وراك ( ver k ) ا . ع . آن جاى پالان كه سوار پاى خود را بر آن قرار مىدهد . و آن جاى از پالان كه چون سوار از سوارى مانده گردد پاى خود را دولا بر آن جاى مىنهد . و جامه‌اى كه بدان مورك را مىآرايند . ج : ورك ( vorok ) و ( vork ) . و نيز وراك : چادرى كه در آن