على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3840

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

وحيد ( vahid ) ا . ع . نام موضعى . و بنو الوحيد : گروهى از تازيان . وحيد ( vahid ) ص . پ . مأخوذ از تازى - تنها و يكتا و يگانه . و فرد و منفرد و جدا و جداگانه . و وحيد دهر : نادر روزگار . و يگانه روزگار . وحيدة ( vahidat ) ص . ع . امراة وحيدة : زن يگانه وحيش ( vahic ) ا . ع . جانور دشتى . ج : وحشان . وحيف ( vahif ) ا . ع . نام موضعى در مكه كه سابقا در آنجا مردار مىافگندند . وحيم ( vahim ) ص . ع . يوم وحيم : روز سخت گرم . وخ ( vax ) و ( vox ) و وخ‌جان ( vox - j n ) و ( vax - j n ) پ . كلمه ايست كه در هنگام خوش‌آيند بودن چيزى گويند . وخ ( vaxx ) ا . ع . قصد و آهنك . و رنج و درد . وخاء ( vex ' ) و وخاءة ( vex 'at ) م . ع . اخاه و واخاه مواخاة و وخاء و وخاءة . ر . مواخاة . وخاد ( vaxx d ) ص . ع . شتر گام فراخ نهنده در رفتن و تيزرو . وخاش ( vex c ) ع . ج . وخش . وخاشة ( vax cat ) م . ع . وخش وخاشة و وخوشة ( از باب كرم ) : تباه و فرومايه و بىاعتبار گرديد و زبون و ردى گشت . وخام ( vax m ) ا . ع . ارض وخام : زمينى كه گياه آن ناگوارنده باشد . وخام ( vex m ) ع . ج . وخم ( vaxm ) و ( vexm ) . و . ج . وخوم . و ج . وخيم . وخامة ( vax mat ) م . ع وخم وخامة و وخوما و وخومة ( از باب كرم ) : گرانبار و ناموافق گرديد . و وخم الطعام : گران و ناگوارد شد آن خوراك . و وخم البلد وخامة و وخومة : شايسته سكنا نشد آن شهر . وخامت ( vax mat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - دشوارى و ناسازگارى و گرانى و مضرت و زيان و ضرر و گزند و بدى . وخامى ( vax m ) ع . ج . وخم . و . ج . وخوم . و . ج . وخيم . وخ‌جان ( vox - j n ) و ( vax - j n ) پ . ر . وخ . وخچى ( vaxci ) ا . پ . هسته خرما . وخد ( vaxd ) و وخدان ( vaxad n ) م . ع . شتاب رفتن شتر و گام فراخ نهاده رفتن شتر و رفتن آن مانند رفتار شتر مرغ ، و الفعل من ضرب . وخيد كذلك . وخر ( vaxar ) ا . پ . جاى و مقام و مكان . وخز ( vaxz ) ا . ع . چيز اندك . و جاء واو خزا و خزا : چهار چهار آمدند . وخز ( vaxz ) م . ع . درخستن بنيزه و جز آن چنان كه در نگذرد . و كشيدن و آميختن چيزى . و تك تك سپيد گرديدن مويهاى سر . و تريد عسل ساختن ، و الفعل من ضرب . وخش ( vaxc ) ا . پ . آغاز و ابتدا . و نام شهرى در بدخشان . وخش ( vaxc ) ا . ع . ردى و بيكارهء از هر چيزى . و مردم فرومايه و كمينهء بىاعتبار ، مذكر و مونث و واحد و جمع در آن يكسان است و گاه تثنيه آن مستعمل و گاه بر اوخاش و وخاش جمع بسته مىشود . وخش ( vaxac ) ا . پ . بيمارى در دست و پاى ستور كه اوفه نيز گويند . وخشت ( vaxcat ) ا . پ . نام روز چهارم از خمسه مسترقه . وخشور ( vaxcur ) و ( voxcovr ) ا . پ . پيغمبر و رسول . وخشوربند ( vaxcur - band ) و وخشورپند ( vaxcur - pand ) و وخشورنهاد ( vaxcur - neh d ) ا . پ . شريعت و قانون مقدسى كه بواسطه انبيا و پيغمبران برقرار شده باشد . وخشى ( vaxci ) ا . پ . جامه خوش‌قماش و لطيف . وخشيرك ( vaxcirak ) ا . پ . درمنه خراسانى كه درمنه تركى نيز گويند . وخشينه ( vaxcine ) ا . پ . هر چيز سپيد . و سپيده صبح . و مرغى سپيد كه در فصل بهار در باغها پديد آيد . وخض ( vaxz ) م . ع . وخضه وخضا ( از باب ضرب ) : نيزه زد او را چنان كه در درون وى در آمد و از جاى ديگر سر بدر نكرد و بىمبالغه نيزه زد او را . و وخض فلانا الشيب : در رسيد بفلان پيرى و مويهاى وى آميخته بسپيدى گشت . وخط ( vaxt ) م . ع . وخط وخطا ( از باب ضرب ) : شتافت . و وخط فيه : درآمد در آن . و وخط فلان : بطور سبك نيزه زد فلان و يا نيزه نافذ زد فلان . و وخطت النعال : بانك كرد كفشهاى آن در رفتن . و وخط فلان فى البيع : گاه سود برد فلان در خريد و فروخت و گاه زيان كرد . و وخط فلان بالسيف : سبك زد فلان با شمشير . و وخط ( مجهولا ) كذلك . و وخط فلانا الشيب : در آميخت پيرى در فلان و مويهاى وى آميخته بسپيدى گشت و يا فاش گرديد پيرى فلان و يا سپيدى و سياهى مويهاى وى برابر شد . و وخط الرجل ( مجهولا ) كذلك .