على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3825

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

برد آن را و اين را در سختى و بلا گويند . و يق ايضا : وقع فلان فى وامئته : در افتاد فلان در بلا و سختى . وان ( v n ) پ . يكى از حروفى است كه به آخر اسم ملحق مىگردد و بمعنى شبه و مانند مىباشد مانند پلوان يعنى پل مانند و شبه پل و يا بمعنى حافظ و نگهبان و حارس مانند دروان يعنى نگهبان و حافظ در و دشتوان يعنى حارس دشت و گله‌وان يعنى حافظ و حارس گله . وان ( v n ) ا . پ . نام شهرى از ولايت شروان . و أن ( va'n ) ا . ع . پهن و عريض از هر چيزى . و مرد پهن‌تن . وأنة ( va'nat ) ا . ع . مونث و أن و زن پهن تن . و انج ( v nej ) ا . پ . عدس . وانساز ( v ns z ) و وانسازه ( v ns ze ) ا . پ . پرگار . و انسان ( v ns n ) م ف . پ . به آن طريق و به آن وجه و به آن قسم . وانشستن ( v - necastan ) ف ل . پ . باز نشستن و پايين نشستن . وانفسا ( v - nafs ) پ . كلمه اقسوس مأخوذ از تازى - يعنى اى دريغا و اى دريغ از من . و روز وانفسا : كنايه از روز قيامت . وانك ( v nek ) ا . ع . مرغ تخم در زير گرفته ، مقلوب واكن . وانكونتن ( v nkunetan ) ف م . پ . بلغت زند و پازند : گرفتن . وانگريستن ( v - negaristan ) ف م . پ . باز نگريستن و بدقت نگريستن . وانمود ( v - nmuad ) پ . ح م . وانمودن . ا . بيان و اظهار و اقرار و اثبات و تعبير و شرح . وانمودن ( v - namudan ) و ( v - nomudan ) ف م . پ . باز نمودن و دوباره پديدار كردن و باقرار آوردن و اظهار كردن . وانهادن ( v - neh dan ) ف م . پ . مقرر كردن و نصب نمودن و نشاندن و پاها را به زير نهادن و باز نهادن و عوض و بدل كردن . وانى ( v ni ) ص . ع . سست و مانده . وانية ( v neyat ) ص . ع . مونث وانى . و ناقة وانية : ماده شتر سست و ماندهء از سير و سفر . واو ( v v ) ا . ع . نام حرف و و رنك آب . ج : واوات . وأوأ ( va'va ' ) ا . ع . آواز و بانك شغال . واوات ( v v t ) ع . ج . واو . واوان ( v v ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : يعنى دو واو . و التشهد بواوين : در تشهد نماز كلمه مباركه اشهد ان لا إله الا اللّه و اشهد ان محمدا عبده و رسوله را بر زبان آوردن . واوى ( v vi ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب به حرف واو . واويلا ( v - vayl ) پ . كلمه افسوس مأخوذ از تازى - كه در نوحه و ماتم استعمال كنند . واه ( v h ) پ . كلمه تحسين كه در مقام تعجب و تحسين استعمال مىكنند . واه ( v h ) و واها ( v han ) ع . كلمه تحسين كه در مقام تعجب استعمال مىكنند . يق : واها له ما اطيبه . واها ( v h ) پ . ج . وا يعنى آشها . واهب ( v heb ) افا . ع . بخشنده . واهب ( v heb ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بخشنده و دهنده و عطاكننده و جوانمرد و سخى و باسخاوت . و واهب الامال : بخشنده آرزوها . و واهب بىمنت : آنكه بدون منت بخشش مىكند و عوض نمىخواهد . و واهب الحاجات : دهنده حاجتها . و واهب العطايا : عطاكنندهء بخششها . و واهب الوجود : هستى بخش . واهج ( v hej ) ص . ع . افروخته شده . واهش ( v - hoc ) م ف . پ . به هوش . و واهش آمدن : به هوش آمدن از مستى و هشيار شدن . واهشى آمده ( v - hoci - made ) ص . پ . به هوش آمده و هوشيار شده . واهف ( v hef ) ا . ع . خادم كليسيا و قيم آن . واهلة ( v helat ) ا . ع . اول از هر چيزى . يق : لقيته اول واهلة اى اول وهلة . واهليدن ( v - helidan ) ف م . پ . فرستادن . واهم ( v - ham ) ص - م ف . پ . با هم و با يكديگر و برابر در رسم و روش . و منقبض و چين‌دار و مجعد و پيچيده شده . و خم و كج . و تيار و آماده . و با حشم و خدم . و واهم آمدن : فراهم آمدن و جمع شدن و غارت شدن . و واهم جسته : با هم ديگر جسته و كج شده و تاب داده شده . واهم ( v ham ) ا . پ . حيوان كوچكى كه شغور نيز گويند . واهم ( v hem ) ص . ع . آنكه