على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3821

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

چند جاى و موضع . واقع ( v qe ' ) ص . ع . آنكه مىافتد و ساقط مىشود و نازل مىگردد و فرود مىآيد . و آنچه واجب مىگردد . و طائر واقع : مرغى كه از هوا فرود مىآيد . ج : وقع و وقوع . و حق واقع : حق ثابت و لازم . واقع ( v qe ' ) ا . ع . الفعل الواقع : باصطلاح كوفيان فعل متعدى . و النسر الواقع : نام ستاره‌اى نزديك بنات النعش ، كانه كاسر جناحيه من خلفه حيال النسر الطائر . و نيز واقع : نام كسى . و نام اسبى . واقع ( v qe ' ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - فرود آينده و نازل شونده و ساقط شونده . و وضع شده و نصب شده . و آنكه ظاهر مىشود و پديد مىآيد و مىرسد . و راست و درست و صحيح و يقين و محقق . و واقع شدن : صادر شدن و ظاهر گشتن و سر زدن و اتفاق افتادن . و غير واقع : ناراست و غير صحيح و دروغ . و فى الواقع : حقيقة و بطور راستى و درستى . واقعا ( v qe'an ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - در حقيقت و حقيقة و يقينا و بطور راستى . واقعات ( v qe ' t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سرگذشت و اتفاقات و حوادث و وقايع . واقعة ( v qe'at ) ا - ص . ع . سختى و حادثه و حادثهء سخت . و آسيب كارزار . و آسيب پس از آسيب . و قيامت و روز رستخيز . قوله تعالى : إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ . و رجل واقعة : مرد دلير و شجاع . واقع‌نگار ( v qe ' - neg r ) و واقع‌نويس ( v qe ' - nevis ) ا . پ . اخبارنويس و وقايع‌نگار و كسى كه اخبار را مىنويسد . واقعه ( v qa'e ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حادثه و سختى و بدبختى و مصيبت و آسيب و آفت و مرك . و واقعه شدن : مردن . واقعه‌ديده ( v qe'e - dide ) ص . پ . مرد مجرب و آزموده . واقعه‌طلب ( v qe'e - talab ) ص . پ . شورش‌طلب و فتنه‌جو و شرطلب و فتنه‌انگيز و گردنكش و سركش و ياغى و طاغى و خاين . واقعى ( v qe'i ) ا - ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - راستى و حقيقت و درستى و يقين . و جوهر و اصل و اساس هر چيزى . و راست و درست و صحيح و محقق و اصلى و بطور يقين و بطور كامل . واقعيت ( v qe'iyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حقيقت و وجود و هستى . واقف ( v qef ) ص . ع . آنكه هميشه مىايستد و آنكه باز مىايستد . ج : واقفون و وقوف . آنكه وقف مىكند و چيزى را در راه خدا حبس مىكند . و آگاه‌كننده و مطلع سازندهء بر گناه كسى و مطلع‌كننده بر هر چيزى . واقف ( v qef ) ا . ع . نام پدر بطنى از انصار . واقف ( v qef ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه چيزى را وقف مىكند و در راه خدا حبس مىنمايد . و آنكه مىايستد و بازمىايستد و مىماند . و مطلع و خبردار و آگاه و با خبر و دانا و زيرك و هوشيار و با فراست و كار آزموده و با تجربه و با مهارت و با وقوف و حاذق . ج : واقفان . و واقف حال و يا واقف كار : هوشيار و دانا و با تجربه و كارآزموده و ماهر . و واقف شدن و يا واقف گشتن : مطلع شدن و خبردار گشتن و دريافتن . واقفات ( v qef t ) ع . ج . واقفة . واقفان ( v qef n ) پ . ج . واقف . واقفة ( v qefat ) ص . ع . مونث واقف : زنى كه هميشه مىايستد . ج : واقفات . واقف‌كارى ( v qef - k ri ) ا . پ . آزمايش و امتحان و مهارت . واقفون ( v qefuna ) ع . ج . واقف . واقفية ( v qefiyyat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - امتحان و آزمايش و وقوف و مهارت و اطلاع و آگاهى . واقم ( v qem ) ا . ع . قلعه‌اى نزديك مدينه منوره . و حرة واقم : محله‌اى نزديك بدان . و نيز واقم : نام مردى . واقواق ( v qv q ) ا . پ . درخت واق . و جزيره و جنگل واق . ر . واق . واقه ( v qeh ) ا . ع . خادم كليسيا و فرمان‌بر . واقى ( v qi ) ص . ع . نگاهدارنده و مانع . قوله تعالى : ما لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ . و سرج واق : زينى كه پشت ستور را ريش كند . و فرس واق : اسبى كه از درد سم راه نرود و سم از جاى بلند نكند . واقى ( v qi ) ا . ع . نام مرغى كه صرد نيز گويند . واقية ( v qeyat ) ص . ع . مونث واقى . ج : اواقى . واقية ( v qeyat ) م . ع . وقى وقيا و وقاية و واقية . ر . وقاية . واك ( v k ) ا . پ . پرنده‌اى كبود رنك و بيشتر در كنار آبها نشيند و آن را واق نيز گويند . واكاويدن ( v - k vidan ) ف م . پ . جستجو كردن و تفحص نمودن و تفتيش كردن .