على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3801

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و تحرير كردن . نيش‌زن ( nic - zan ) ا - ص . پ . ياى مجهول - آنكه نيش مىزند . و مفسد و فتنه‌انگيز . و كسى كه برميانگيزاند نزاع و خصومت را . و قصه‌خوان . نيش‌زنى ( nic - zani ) ا . پ . ياى اول مجهول - برانگيختن نزاع و خصومت . نيشك ( nicak ) ا . پ . ياى مجهول - وام‌دار و قرض‌دار . نيشكر ( nay - cakar ) ا . پ . قسمى از نى كه از عصير آن شكر مىسازند . و نيشكرخد : نخستين پديدارى ريش و آن را نيشكر خط هم گويند . نيشكرقد ( nay - cakar - qad ) ص . پ . معشوقى كه قد وى مانند نىشكر راست و موزون بود . نيشمن ( nicman ) ا . پ . بلغت زند و پازند : زن در مقابل مرد . نيشو ( nicu ) ا . پ . نوعى از آلو كه آلوى طبرى نيز گويند . و نيشتر . و ناى نواختنى . نيشه ( nay - ce ) ا . پ . نيچه و نى خرد و كوچك و ناى نواختنى و ناى انبان . نيشه ( nice ) ا . پ . نوعى از آلو كه نيشو نيز گويند . نيص ( nays ) ا . ع . خارپشت . و حركت سست و ضعيف . نيض ( nayz ) م . ع . جنبيدن رك ، و الفعل من ضرب . نيضال ( niz l ) م . ع . ناضل مناضلة و نضالا و نيضالا . ر . مناضلة . نئضل ( ne'zel ) ا . ع . بلا و سختى . و فال بد . نيط ( nayt ) ا . ع . نفس آخر و مرك و اجل . و مرده و جنازه . و رماه الله بالنيط : بكشد خداى او را . نيط ( nayt ) م . ع . ناط نيطا ( از باب ضرب ) : دور شد . نيط ( nayyet ) ا . ع . چاهى كه از كناره‌هاى آن آب برآيد و از تك آن آب نزهد . نيطة ( nayyetat ) ا . ع . شترى كه با خواربار آورندگان فرستند تا خواربار آورد . نئطر ( ne'ter ) ا . ع . آفت و آسيب و سختى . و مرد نيك زيرك تيزفهم . نيطرون ( naytarun ) ا . ع . نطرون و بورهء ارمنى . نيطل ( naytal ) ا . ع . دول و كوزه‌اى كه بدان شراب پيمايند . و شراب . و مرد نيك زيرك . و مرد دراز نره . نيطل ( naytal ) و ( nital ) ا . ع . بلا و سختى . نيطل ( nital ) و ( neytal ) ا . پ . پيمانه شراب . و وزن هفت درم . نئطل ( ne'tel ) ا . ع . آفت سخت . و مصاحب زيرك . نيع ( nay ' ) م . ع . ناع نيعا ( از باب ضرب ) : خميد و مايل شد . نيف ( nayyef ) و ( nayf ) ا . ع . افزونى و زيادت چيزى . يق : عشرة و نيف . و كذلك : عشرة و نيف . و هر چه بر عقدى افزايند چندانكه به عقد ثانى رسد . و نيز فضل و احسان . و از يك تا سه . نيفا ( nif ) ا . پ . ياى مجهول - نيفه و ميان‌بند شلوار . نيفق ( nayfaq ) و ( nifaq ) ا . ع . مأخوذ از نيفه فارسى - جاى بند ازار و شلوار و مانند آن . نيفه ( nife ) ا . پ . ياى مجهول - بند ازار و شلوار و آن جاى از شلوار كه بند را در آن عبور مىدهند و چزه نيز گويند . و بقچه يعنى پارچه چهار گوشه‌اى كه لباس در آن بندند . و پارچهء سفيد و كتان اعلا . و پوست شكم حيوانات . و پوستين حيوانات و روباه . و نيفه سست كردن : آماده شدن براى آرميدن و استراحت كردن . نيق ( niq ) م . ع . آنقنى الشئ ايناقا و نيقا : در شگفت آورد مرا آن چيز . نيق ( niq ) ا . ع . بلندترين جاى از كوه . ج : نياق و انياق و نيوق . و نام دهى . و نيق العقاب : موضعى ميان حرمين شريفين . نيق ( nayyeq ) ص . ع . مرد خوش خوراك و خوش لباس . نيقة ( niqat ) ا . ع . آراستگى و افزونى در كار و لباس و طعام و خورش . المثل : خرقاء ذات نيقة : در حق جاهلى گويند كه با وجود نادانى و جهل دعوى معرفت و دانش كند . نيك ( nayk ) م . ع . ناك المراة نيكا ( از باب ضرب ) : گاييد آن زن را . نيك ( nik ) ص . پ . ياى مجهول - خوب و خوش و زيبا و بسيار خوب . و بختيار . و بسى و بسيار و فراوان و بىنهايت . و نيك و بد : خوب و بد . نيك ( nik ) ا . پ . ياى مجهول - مردم خوب . ج : نيكان . نيكا ( nik ) ص . پ . ياى مجهول - خوب و خوش و زيبا و ظريف . نيك آثار ( nik - s r ) ص . پ . ياى مجهول - خوش‌بخت و خوش طالع . و آنكه اثرهاى نيكو از وى مىماند . نيك اختر ( nik - axtar ) ص . پ . ياى مجهول - بختيار و خوش طالع و با سعادت .