على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3793

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

عمرو : بر ماده شتر عاريه سوار شد عمرو . نهصد ( noh - sad ) پ . ص . عددى : نه دفعه صد . نهض ( nahz ) ا . ع . ما بين منكب و شانه جاى شتر . ج : انهض . نهض ( nahz ) م . ع . نهض نهضا و نهوضا ( از باب فتح ) : برخاست . و نهض الى فلان و له : حركت كرد بسوى فلان ببرخاستن . و نهض النبت : راست و تمام بالا گرديد آن گياه . و نهض الطائر : گسترانيد آن مرغ بالهاى خود را جهة پريدن . و نهض فلانا نهضا : ستم كرد فلان را و خشم گرفت بر فلان و سرزنش نمود فلان را . و نهض الشئ عن مكانه نهوضا : بلند گرديد آن چيز از جاى خود . و نهض الى العدو : شتافت بسوى دشمن . نهضات ( nahaz t ) ع . ج . نهضة . نهضة ( nahzat ) ا . ع . حركت و جنبش . يق : كان منه نهضة الى كذا اى حركة . ج : نهضات . نهضت ( nahzat ) و ( nohzat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كوچ و رحلت و هجرت و حركت و روانگى . و نهضت فرمودن : كوچ كردن . نهضل ( nahzal ) ا . ع . كلانسال از مردم و كركس و باز . نهط ( naht ) م . ع . نهطه بالرمح نهطا ( از باب فتح ) : نيزه زد آن را . نهف ( nahf ) ا . ع . سرگشتگى و تحير و آشفتگى و حيرت . نهفت ( nehoft ) پ . ح م . نهفتن . ا - ص . پوشيده و پنهان و پوشيدگى و پنهانى . و خلوت‌خانهء پادشاهان . و جاى مخفى كه در ميان ديوار اطاق سازند جهة پنهان كردن پول و جز آن . و نام شعبه‌اى از موسيقى و يا طريقه‌اى از آن . نهفتگى ( nehoftagi ) ا . پ . پوشيدگى و پنهانى . و هر چيز نهفته و پنهان شده . نهفتن ( nehoftan ) ف ل - م . پ . پوشيدن و پنهان كردن و مخفى نمودن و روپوش نهادن و سرپوش نهادن . و مخفى شدن و پنهان گشتن . و زيبا گشتن و جميل شدن . نهفته ( nehofte ) ص - م ف . پ . پنهان و مخفى و نهان و پوشيده . و سرا و بطور خفا و پنهانى و مخفيانه . نهفته نياز ( nehofte - niy z ) ا . پ . دادخواه مخفى و بطور پنهانى . نهق ( nahq ) ا . پ . كرفس آبى . نهق ( nahq ) ا . ع . نام مرغى . و گياهى شبيه بجرجير . نهق ( nahaq ) ا . ع . جرجير دشتى . نهك ( nahk ) ا - ص . پ . حقير و كوچكتر و خردتر و كمترين . و دهندهء شراب . و عطش و تشنگى . و فرونشانندهء عطش . نهك ( nahk ) ا . ع . مبالغهء در هر چيزى . نهك ( nahk ) م . ع . نهك الثوب نهكا و نهاكة ( از باب فتح ) : پوشيد آن جامه را تا كهنه گرديد . و نهك من الطعام : فزونى نمود و افراط كرد در خوردن . و نهك عرضه : مبالغه كرد در شماتت و دشنام بوى . و نهك الضرع : دوشيد هر چه شير در آن پستان بود . و ما ينهك : يعنى منفك نمىشود . و نهكه السلطان نهكا و نهكة ( از باب سمع ) : مبالغه نمود سلطان در عقوبت وى . و نهك الشراب ( نيز از باب سمع ) : سپرى كرد شراب را . و نهكه الشراب ( از باب فتح ) : لاغر كرد آن را شراب . و نهك ( مجهولا ) : بيمار و لاغر گرديد . نهك ( nahk ) و ( nahak ) م . نهكته الحمى نهكا ( nahkan ) و ( nahakan ) و نهكة و نهاكة ( از باب سمع و فتح ) : لاغر و رنجور كرد آن را تب . نهكة ( nahkat ) ا . ع . لاغرى و سستى از بيمارى . يق : باتت عليه نهكة المرض . نهكة ( nahkat ) م . ع . نهك نهكا ( nahkan ) و ( nahakan ) و نهكة . ر . نهك . نهل ( nahl ) ا . پ . نام پهلوانى تورانى . نهل ( nahal ) ا . ع . طعام خورده شده . و هر چيز شايسته و لايق خوردن . و نخستين آب خوردن شتران زيرا شتر دو مرتبه آب مىخورد تا سيراب گردد ، نخستين را نهل گويند و دويمين را علل . نهل ( nahal ) ص . ع . ج . ناهل . نهل ( nahal ) و ( nahl ) م . ع . نهل البعير نهلا ( nahalan ) و ( nahlan ) و منهلا ( از باب سمع ) : آب خورد آن شتر به آب خورش نخستين تا سيراب شد . و تشنه شد آن شتر ، از اضدادست . نهلان ( nahl n ) ص . ع . شتر آب خورنده و سيراب و تشنه . نهلة ( nahlat ) ص . ع . ابل نهلة : شتران نخست بر آب برآمده . نهلة ( nahalat ) و نهلى ( nahl ) ص . ع . ج . ناهل .