على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3783

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نوش لپينا ( nuc - lapin ) ا . پ . در هر دو واو مجهول - نام نوايى از موسيقى . نوشنجه ( nucanje ) ص . پ . واو مجهول - گوارا و گوارنده . نوشنده ( nucande ) ا . پ . واو مجهول - آشامنده . نوشو ( nav - cav ) ص . پ . نو و تازه و حادث ضد قديم . نوشه ( nav - cah ) ا . پ . نوشاه و شاه جوان و كم‌تجربه و داماد . نوشه ( nuce ) ا - ص . پ . واو مجهول - نيك‌بخت و سعادتمند و كامران . و خرم و خوش و خوشحال و شادمان . و خوشى و شادمانى . و غم و اندوه . و اضطراب و پريشانى . و آژفنداك و قوس و قزح . و نوشه كردن : خوش‌آمد گفتن و تملق كردن . نوشيجان ( nuci - j n ) پ . واو مجهول - كلمهء دعا يعنى نوش جان و گوارا باد . ر . نوش ( nuc ) و ( novc ) . نوشيدگى ( nucidagi ) ا . پ . واو مجهول - شرب و آشاميدگى و جرعه . نوشيدن ( nucidan ) ف م . پ . واو مجهول - آشاميدن و تناول كردن و گرفتن و هضم نمودن . نوشيروان ( nucirv n ) ا . پ . واو مجهول - مخفف نوشين روان و نام بيستمين پادشاه از سلسلهء ساسانيان كه در 578 مسيحى يعنى 44 سال قبل از هجرت وفات نمود . نوشين ( nucin ) ص . پ . واو مجهول - شيرين و گوارا و نيوشين و گوش كردنى و شنيدنى . نوشين‌باده ( nucin - b de ) ا . پ . واو مجهول - شراب گوارا كه به آسانى از گلو پايين رود . و نام لحن بيست و هشتم از سى لحن باربد . نوشين روان ( nucin - rav n ) ا . پ . واو اول مجهول - يعنى جان شيرين و در القاب مردگان مانند لفظ مرحوم و يا مغفور اين كلمه را استعمال كنند . نوشينه ( nucine ) ا . پ . واو مجهول - شراب گوارا . و نام نوايى از موسيقى . نوص ( navs ) ا . ع . گورخر . نوص ( navs ) م . ع . ناص نوصا و نويصا و نياصة و نوصانا و مناصا ( از باب نصر ) : جنبيد و حركت نمود . و ناص فلان نوصا : باز پس شد فلان و عقب ماند . و ناص اليه : برخاست و پناه برد بسوى آن . و ناص نوصا و مناصا : يك‌سو گرديد و خويشتن را باز كشيد و باز پس شد و درنك كرد و گريخت و فرار نمود . نوصات ( navs t ) ع . ج . نوصة . نوصان ( navas n ) م . ع . ناص نوصا نوصانا . ر . نوص . نوصة ( navsat ) ا . ع . يك بار شستن با آب و جز آن ، لغة فى موصة . ج : نوصات . نوض ( navz ) ا . ع . پيوند ميان سرين و پشت . و عصعص و استخوان دمغزه . و جنبش . و جاى مرتفع و بلند برافراشته . و مدفع آب و مخرج آن و وادى . ج : انواض . و ج ج : اناويض . نوض ( navz ) م . ع . ناض فى البلاد نوضا ( از باب نصر ) : رفت در شهرها . و ناض فلان : باز پس ماند فلان و عقب كشيد . و ناض الشئ : جنبيد آن چيز . و ناض الغصن و الوتد و نحوه : جنبانيده بركند شاخ و ميخ و جز آن را . و ناض الماء : بيرون آورد آب را . و ناض البرق : درخشيد برق . و نيز نوض : بسيار خوشه گرديدن درخت انگور . نوط ( navt ) ا . ع . سربار كه ميان دو تنگبار نهند . و هر چيز كه از چيزى در آويخته شود . و توشه‌دان خرد كه در آن خرما و جز آن نهاده از شتر آويزند . ج : انواط و نياط . المثل : ان اعيى البعير فزده نوطا يعنى اگر مانده شود شتر سر بارش را زياد كن ، كنايه از آنست كه هرگاه درنگى كند در راه رفتن بار آن را سبك مكن . و قولهم : عاط به غير انواط . ر . عاطى . نوط ( navt ) م . ع . ناطه نوطا ( از باب نصر ) : درآويخت آن را . و نيز نوط : آماسيدن سينه شتر ، يستعمل مجهولا . نوط ( nut ) ع . ج . نياط . نوطة ( navtat ) ا . ع . جاى بلندتر از آب . و جايى كه نه رودبار شد و نه پشته . و ميانهء پشت و سرين . و كينه و حقد . و ناراستى . و چينه‌دان مرغ . و آماس سينهء شتر . و آماس بالاى سينه آن . و آماس بن ران وى . و آماس غده‌هاى شكم آن . و زمينى كه در آن درخت طلح و يا طرفاء بسيار بود . يق : نوطة من طلح . نوع ( nav ' ) ا . ع . هرگونه چيز و گونهء هر چيزى ، و هو اخص من الجنس . ج : انواع . ر . جنس . نوع ( nav ' ) م . ع . ناعه نوعا ( از باب نصر ) : طلب كرد آن را . و ناع العقاب : بال زد آن عقاب و نزديك رسيد جهة فرود آمدن . و ناع الغصن و غيره : متمايل شد آن شاخ و غير آن و جنبيد . و نيز نوع : پيچ پيچان رفتن . نوع ( nav ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گونه و سرده و قسم . و باصطلاح