على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3778

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از شاخه‌هاى درخت بيد ساخته باشند . نوپر ( nav - per ) و نوپرواز ( nav - parv z ) ص . پ . تازه پر و بال در آورده و بتازگى پرواز كننده . نوپيدا ( nav - payd ) ص . پ . جديد و تازه و نو و بتازگى پيدا شده و ظاهر گشته . نوت ( navt ) م . ع . نات نوتا ( از باب نصر ) : مايل گشت و خم شد از سستى و ضعف . نوتاة ( navt t ) ص . ع . كوتاه و قصير . ج : نواتى . نوتاش ( navtac ) ص . پ . دايم و هميشه و سرمد . نوتى ( nutiyy ) ا . ع . كشتيبان . ج : نواتى . نوج ( navj ) م . ع . ناج نوجا ( از باب نصر ) : ريا كرد در كار خود . نؤج ( na'uj ) ص . ع . ريح نؤج : بادوزان . نؤج ( no'uj ) ا . ع . رفتن در زمين . نوج ( nuj ) ا . پ . درخت كاج . نوجبه ( navjabe ) ا . پ . سيلاب و توجبه و فرشته . نوجة ( navjat ) ا . ع . گردباد . نوجر ( navjar ) ا . پ . چوبى كه بدان زمين شيار كنند . نوجوان ( nav - jav n ) ا . پ . پسر امردى كه هنوز خطش ندميده باشد . نوجوانى ( nav - jav ni ) ا . پ . جوانى و اول عمر و زندگانى . نوچ ( nuc ) ا . پ . درخت كاج . نوچكى ( nav - cagi ) ا . پ . تازگى . نوچه ( nav - ce ) ص . پ . خرد سال و جوان و مردم جوان . نوح ( navh ) ا . ع . آواز قمرى و كبوتر . نوح ( navh ) م . ع . ناحت المرأة زوجها و عليه نوحا و نواحا و نياحا و نياحة و مناحا ( از باب نصر ) : گريه و ماتم نمود آن زن بآواز بلند بر شوى خود . و ناحت الحمامة نوحا : آواز خواندن آن كبوتر . نوح ( navh ) و ( nuh ) ع . ج . نائح . نوح ( nuh ) ا . ع . نام پيغمبرى كه در زمان وى طوفان عالم را گرفت . و قولهم : قرات نوحا : اى سورة نوح . نوح ( nuh ) ا . پ . نام پيغمبرى . و عشقه و گياهى كه بر درخت پيچد . نوح ( navvah ) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان . نوح ( novvah ) ع . ج . نائح . نوحه ( nvahe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - گريه بآواز بلند و زارى و ناله و فرياد و فغان . و شعرى كه در ماتم و سوكوارى با صوت حزين و ناله و زارى مىخوانند . و نوحه كردن : بآواز بلند زارى كردن . و شير دوشيدن . نوحه‌خوان ( navhe - x n ) ا . پ . واو دويم معدوله - كسى كه نوحه مىخواند . نوحه‌گر ( navhe - gar ) ا . پ . آنكه نوحه مىكند . و آنكه شير مىدوشد . نوحه‌گرى ( navhe - gari ) ا . پ . زارى و ناله و گريه بآواز بلند . نوحيدن ( navhidan ) ف ل . م . پ . گريه كردن و زارى نمودن . نوخ ( nux ) ا . پ . شكايت و فرياد و فغان و زارى . نوخاسته ( nav - x ste ) ص . پ . تازه برخاسته و بلند شده . و جوان و جوانمرد . و دلاوران نوخاسته : دلاوران جوان . نوخة ( navxat ) ا . ع . اقامت . نوخط ( nav - xat ) ص . پ . امردى كه تازه پشت لب وى سبز شده باشد . نوخطى ( nav - xati ) ا . پ . نخستين پديدارى ريش . و نوخطى عالم سبزه : نودميدگى بهار . نوخنه ( navxane ) ا . پ . مهربانى و نيكوكارى . نوخيدن ( navxidan ) ف ل . م . پ . گريه كردن و زارى نمودن . نوخيز ( nav - xiz ) ص . پ . ياى مجهول - نو برآمده و تازه و نازك . نود ( navd ) م . ع . ناد نودا و نوادا و نوادانا ( از باب نصر ) : بهر طرف مايل شد و خميد از خواب‌آلودگى . نود ( nud ) ا . پ . اولاد گرامى و فرزند دوست داشتنى و عزيز . نود ( navad ) پ . ص . عددى : نه مرتبه ده . نود ( navad ) ا . پ . دبر و موضع اسفل و كون . نؤد ( na'ud ) ا . ع . بلا و سختى و رنج . نودأة ( navda'at ) م . ع . دويدن . نوداران ( nav - d r n ) و نو دارانه ( nav - d r ne ) و نودارانى ( nav - d r ni ) ا . پ . شاگردانه . و مژدگانى . و صله و پولى كه بشعرا مىدهند و نوارهان . نوداماد ( nav - d m d ) ا . پ . كسى كه تازه زن گرفته باشد و نو كدخدا و بتازگى جفت گرفته . ج : نودامادان .