على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3776
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
نوان ( nav n ) ا - ص . پ . خرقعان و جنبان و حركتكنان مانند حركتى كه طفلان در وقت خواندن چيزى مىنمايند و يا حركتى كه از مردمان در هنگام دعا خواندن و يا هنگام فكر و خيال و اندوه و غم و الم صادر مىگردد . و لرزان . و نالان و زارىكنان و فريادزنان و نالنده . و جنبنده . و ناليدگى و جنبندگى . و لاغر و ضعيف . و كوز و خميده و دوتا گرديده . و كهنه مقابل نو . و آگاه و خبردار و هوشيار . و آگاهى و هوشيارى و خبردارى . و اسبى كه داراى رنگى بود ميانهء زرد و بور . نوانزده ( nav nzdah ) پ . ص . عددى : نوزده . نوانيدن ( nav nidan ) ف ل . م . پ . گريه كردن و ناله كردن و فرياد كردن . و گريانيدن و بگريه و ناله در آوردن . و جنبيدن و لرزيدن و مضطرب شدن . و جنبانيدن و بجنبش در آوردن . و آگاه شدن . و آگاهانيدن و آگاهى دادن و خبر كردن و گواهى دادن . نوآورد ( nav - vard ) و ( no - vard ) ا . پ . واو اول مجهول - اختراع و ايجاد و احداث . و هر چيز تازه و نو و هر چيزى كه بتازگى اشتهار يافته باشد . نواوير ( nav vir ) ع . ج . نوار . و ج ج . نوارة . نواهة ( navv hat ) ص . ع . امرأة نواهة : زن نوحهگر . نواحد ( nav hed ) ع . ج . ناهد و ناهدة . نواهض ( nav hez ) ا . ع . شتران كلان جثه درشت اندام بزرك . ج : ناهض و ناهضة . نواهق ( nav heq ) ع . ج . ناهق . نواهل ( nav hel ) ع . ج . ناهل و ناهلة . نواهى ( nav hi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيزى كه شارع از آن نهى فرموده باشد . نواى ( nav y ) ا . پ . عارض و كنار رخسار . و نيز بمعنى نوا . ر . نوا . نوأى ( nov ) ا . ع . جويچهء گرداگرد خرگاه و سراپرده و خيمه . نوائب ( nav 'eb ) ع . ج . نائبة . نوائب ( nav 'eb ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سختيها و مصيبتها و كارهاى دشوار . و تبهايى كه بطور نوبه آيد . نواية ( nav yat ) و ( nev yat ) م . ع . نوى نيا و نواية و نواية . ر . نى . نوائح ( nav 'eh ) ع . ج . نائحة . نوائر ( nav 'er ) ع . ج . نائرة . نوائع ( nav 'e ' ) ع . ج . نائع . نوآينده ( nav - yande ) ص . پ . بتازگى آمده . نوائى ( nav 'i ) ا . پ . آواز و سرود و نغمه و ترانه . و توانگرى و دولت و فراوانى . و اهل نائى : كسى كه داراى آواز باريك بود و مطرب خوشسرود . نوائى ( nav 'i ) ص . پ . منسوب بقريه نوا . نواييدن ( nav yidan ) ف ل . پ . ناله و زارى كردن و بانك كردن و فرياد كردن . و با تبختر و شوكت و حشمت راه رفتن . نوآيين ( nav - yin ) ا - ص . پ . زيبا و آراسته . و نوپديد آمده و نو باوه . و رسم تازه و عادت نو . و كسى كه آيين تازه و رسم نوى احداث مىكند و مبدع . و آراستگى و زينت خانه . نوآيينتر ( nav - yin - tar ) و نوآيينترين ( nav - yin - tarin ) ص . پ . زيباتر و آراستهتر . نوب ( navb ) ا . ع . نزديكى . و آنكه بر مسافت يك شبانهروز باشد . و قوت و توانايى . نوب ( navb ) م . ع . نابه امر نوبا و نوبة ( از باب نصر ) : رسيد به آن كارى و فرود آمد بر آن كار . و ناب الى الله تعالى : بازگشت بسوى خداوند تعالى از گناه و توبه كرد . و ناب زيد عن فلان نوبا و منابا و نيابة : برجاى فلان ايستاد زيد و قايممقام وى شد . و كذلك : ناب الوكيل عنه فى كذا . و ناب فلان نوبا : لازم گرفت فلان بندگى و طاعت را . نوب ( navb ) و ( nub ) ع . ج . نائب . نوب ( nub ) ا . ع . گروهى از سياهان . نوب ( novab ) ع . ج . نوبة ( navbat ) . و ج . نوبة ( nubat ) . نوباده ( nav - b de ) ا . پ . شراب نو و تازه . نوباره ( nav - b re ) ا . پ . نوبر و نخستينبار . نوبامون ( navb mun ) ا . پ . گاو فريدون پيشدادى . نوبان ( nob n ) ا . پ . پادشاهزاده . نوباوه ( nav - b ve ) ا . پ . هر چيز نو در آمده . و ميوهء نو رسيده و پيشرس . و طرفه . و هر چيز كه ديدن وى خوشآيند بود