على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3772
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و خوشى زندگانى و رونق كار . و سود و نفع و فايده و سودمندى و بهره و بهرهمندى و نيك بختى . و خشنودى . و سرانجام و سامان و ساز و قوت . و خوراك و روزى و توشه و آذوقهء سفر . و رنج و آزار و گرفتارى . و سپاه و لشكر . و نوك چيزى . و داستان . و جدايى و هجران . و آگاهى و با خبرى . و حزم و احتياط . و رهن و گروخواه در وام و قرض باشد يا در شرط كردن و گرو بستن . و جامهء رهن گذاشته شده . و گرفتار و پابند شده و محبوس و اسير و پايبند . و بندى كه بر پاى مىبندند . و دانه و خسته و خستهء ميوهها . و بخت و طالع . و ترتيب و نظم . و آرايش و قانون و دستور . و خط و نوشته و تحرير . و فرزند و فرزندزاده . و طوطى . و نواى مرغان : سرود مرغان . و نواى جانآزار : آزار جان و خطر جان . و نواى چكاوك : نام لحنى از موسيقى . و نواى خاركن و يا نواى خاركند : نيز نام لحنى از موسيقى . و نواى خسروانى : نام لحنى كه پسند خسرو پرويز بوده . و بىنوا : بىقوت و بىروزى و درمانده و بيچاره و بدبخت . نوا ( nav ) ا . پ . نام قريهاى در طبرستان . نواء ( nev ' ) ع . ج . ناوى . نواء ( nev ' ) م . ع . ناوا مناوءة و نواء . ر . مناوءة . نوأان ( nova ' n ) ع . ج . نوء . نواب ( navv b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - بسيار نيابتكننده . و پاسبان سپاهيان . و از القاب شاهزادگانست خواه نرينه و يا مادينه . نواب ( novv b ) ع . ج . نايب . نواب ( novv b ) ا . پ . مأخوذ از تازى - وكيلها و جانشينها و گماشتگان و مردم هند حكام مسلمان را نواب گويند . نوآباد ( nav - b d ) ص . پ . از نو ساخته شده و از نو آباد شده و معمور گشته و يا كشتكارى شده . نوابت ( nav bet ) ع . ج . نابتة . نوابخ ( nav bex ) ع . ج . نابخة . نوابع ( nav be ' ) ص . ع . ج . نابع و نابعة . نوابع ( nav be ' ) ا . ع . نوابع البعير : مواضع خوى و عرق برآمدن از شتر . نوابغ ( nav beq ) ع . ج . نابغة . نوابك ( nav bek ) ع . ج . نابك . نوابى ( novv bi ) ص . پ . منسوب بنواب . نوابى ( novv bi ) ا . پ . نوعى از جامه . نوابين ( nav - bin ) ا - ص . پ . آنكه رغبت و ميل بكاميابى دارد . و آراسته و مرتب و كامياب و بهرهمند . و شادمان و خرسند . و گل و شكوفه . نواپرداز ( nav - pard z ) ص . پ . سرودگوى و نغمهپرداز و آنكه ساز مىنوازد . نواة ( nav t ) ا . ع . هستهء خرما ، مذكر و مؤنث هر دو آيد . ج : نوى و انواء . و ج ج : نوى ( noviyy ) و ( neviyy ) . و حاجت . يق : نواه بنواته : برگردانيد او را بحاجت وى و روا كرد آن را . و مقدار پنج درم از هر چيزى و نيز سه درم و يا سه درم و نيم . و نيز نواة : از عدد بيست و يا ده . و نيز يك وقيه از طلا و يا چهار دينار زر مسكوك . نواة ( nav t ) م . ع . نوى نية و نواة . ر . نية . نواتج ( nav tej ) ع . ج . ناتج . نواتج ( nav tej ) ا . پ . مأخوذ از تازى - باردار و بچهآور . و مواشى نواتج : ستور بچهآور . نواتى ( nav ti ) ع . ج . نوتاة . نواتى ( nav tiyy ) ع . ج . نوتى . نواجب ( nav jeb ) ا . ع . خلاصه و لباب از هر چيزى كه بر وى قشر نباشد . و گرامى و افضل از هر چيزى . نواجد ( nav jed ) ا . ع . گوشتى كه به روى آن خطهاى دراز از چربى باشد . و پارههاى پنبهء بهم چسبيده . نواجذ ( nav jez ) ع . ج . ناجذ . نواجست ( nav - jast ) و نواجسته ( nav - jaste ) ا . پ . تاكستانى كه درختهاى آن را از نو نشانده باشند . نواجع ( nav je ' ) ع . ج . ناجعة . نواجل ( nav jel ) ا . ع . شترانى كه گياه نجيل و يا برگهاى خرد شدهء آن را مىخورند . و ابو نواجل : نام موضعى در درياى احمر . نواجى ( nav ji ) ع . ج . ناجية . نواح ( nov h ) م . ع . ناح نوحا و نواحا . ر . نوح . نواح ( novv h ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نواحى و حوالى و محال . و ساحل و كنار دريا . نواحة ( navv hat ) ص . ع . زن بسيار نوحه و زارىكننده . نواحر ( nav her ) ع . ج . ناحرة .