على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3759

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نكث ( naks ) ا . ع . نقض عهد . نكث ( neks ) ا . ع . نام پسر بشير شاعر . نكث ( neks ) م . ع . نكث العهد نكثا ( از باب نصر و ضرب ) : شكست پيمان را . و نيز نكث : غاز كردن پشم گليم و چادر كهنه را تا دوباره ريسند . و تاب باز گردانيدن از ريسمان . و پراكنده شدن سر مسواك . نكح ( nakh ) ا . ع . كس زن . نكح ( nakh ) م . ع . نكح نكحا و نكاحا . ر . نكاح . نكح ( nakh ) و ( nokh ) ا . ع . عقد بستگى . و نيز كلمه‌ايست كه تازيان بدان عقد نكاح مىبستند و چون كسى مىخواست از طايفه‌اى زن بگيرد مىآمد در آن طايفه و ندا مىكرد خطب يعنى آمده‌ام براى خواستگارى ، به او جواب مىدادند : نكح ( بالفتح و الضم ) يعنى بزنى داديم به تو فلان زن را وام خارجة نام زنى از طايفهء بجيلة ما در چندين طايفهء از تازيان هر كس مىگفت خطب وى جواب مىداد نكح و زن آن‌كس مىشد و ازين جاست مثل : اسرع من نكاح ام خارجة . نكح ( nokah ) و نكحة ( nokahat ) ص . ع . مرد بسيار نكاح . يق : رجل نكح و رجل نكحة . نكخ ( nakx ) م . ع . نكخه فى حلقه نكخا ( از باب فتح ) : مشت يا نيزه زد در حلق وى . نكد ( nakd ) م . ع . نكد الغراب نكدا ( از باب نصر ) : بنهايت كشيد آن زاغ آواز را . و نكد فلان حاجة فلان : بازداشت فلان را از حاجت فلان . و نكد فلان زيدا : بازداشت فلان زيد را از خواستهء وى و اندكى داد بوى . و نكد ( مجهولا ) : بسيار سؤال و كم نوال گرديد . نكد ( nakod ) و ( nokd ) ا . ع . كمى دهش و عطا . نكد ( nakd ) و ( nakad ) و ( naked ) ص . ع . رجل نكد : مرد بدفال دشوارخوى . و كذلك رجل نكد و نكد . ج : انكاد و مناكيد . نكد ( nokd ) ع . ج . نكداء . نكد ( nakad ) ا . ع . سختى و دشوارى عيش . و ابرام و تقاضا . نكد ( nakad ) م . ع . نكد عيشهم نكدا ( از باب سمع ) : سخت و دشوار و ناخوش گرديد زيست ايشان . و نكدت البئر : گم گرديد آب آن چاه . نكداء ( nakd ' ) ا . ع . ماده شتر بسيار شير و بىشير . و ماده شترى كه بچه وى نزيد و شيرش افزون گردد بدان جهة كه بچه شير وى را نمىمكد . ج : نكد . نكر ( nakr ) ا . ع . زيركى و فطانت . يق : ما اشد نكره . نكر ( nokr ) و ( nokor ) ص . ع . منكر از هر چيزى و زشت . و كار دشوار . ج : انكار . قوله تعالى : لَقَدْ جِئْتَ شَيْئاً نُكْراً . و قوله : يوم يدع الداع الى شئ نكر . نكر ( nokr ) و ( nokor ) و ( nakar ) م . ع . نكر فلان الامر نكرا و نكرا و نكرا و نكورا و نكيرا ( از باب سمع ) : ناشناخت فلان آن كار را . نكر ( nokr ) و ( nakar ) م . ع . نكر نكارة و نكرا و نكرا . ر . نكارة . نكر ( naker ) و ( nakor ) و ( nokor ) ص . ع . رجل نكر : مرد زيرك . و مردى كه انكار منكر مىكند . و كذلك رجل نكر و رجل نكر . ج : انكار . نكر ( nokor ) ص . ع . امرأة نكر : زن زيرك . نكراء ( nakra ' ? ) ا - ص . ع . زيركى . و زن زيرك و تيز فهم - و منكر از هر چيزى . نكراء ( nakara ' ? ) ا . ع . بلا و سختى . و طور و روش . و يق : استمشى فلان نكراء اى لونا مما يسهله عند شرب الدواء : يعنى برنك همان دارويى كه آشاميده بود طبيعت وى اجابت كرد . نكران ( nakr n ) ع . از اتباع سكران است . يق : رجل سكران نكران . نكرة ( nakrat ) ا . ع . فطانت و زيركى . نكرة ( nakarat ) ا . ع . ناشناسايى و انكار . نكرة ( nakerat ) ا . ع . ناشناختگى ضد معرفة . و پوستى كه از شكم مادر با بچه بيرون آيد . و آنچه از خون و چرك كه از خراج بيرون آيد . و در بيمارى زحير چرك و خونى كه از شكم دفع شود . يق : اسهل فلان نكرة . نكره ( nakere ) ص . پ . مأخوذ از تازى - ناشناس و غير معروف . و اسم نكره : اسمى كه در وى خصوصيتى نباشد . نكز ( nakz ) و ( nakaz ) م . ع . نكزت البئر نكزا ( از باب نصر ) و نكزت نكزا ( از باب سمع ) : سپرى شد آب آن چاه . و نكز نكزا ( از باب نصر ) : در خست به چيزى سر تيز . و نكزت الحية : ببينى گزيد آن مار . و نكز فلان : زد فلان . و دور كرد فلان . و سپوخت فلان . نكز ( nekz ) ا . ع . فرومايه و بلايهء از هر چيزى . و باقى مانده مغز در استخوان .