على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3748

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نقاع ( naqq ' ) ص . ع . آنكه فضيلتهاى بسيارى ادعا كند كه داراى آنها نباشد . نقاعة ( noq 'at ) ا . ع . آبى كه در آن چيزى بخيسانند . نقاف ( neq f ) ص . ع . رجل نقاف : مرد دورانديش هوشيار . نقاف ( neq f ) ا . ع . نقاب . يق : جاءنى فى نقاف واحد : اى نقاب . نقاف ( neq f ) م . ع . ناقف مناقفة و نقافا : شمشير بر سر يكديگر زدند و سر يكديگر را شكستند . و قولهم : اليوم قحاف و غدا نقاف . ر . قحاف . نقاف ( naqq f ) ص . ع . رجل نقاف : مرد دورانديش هوشيار . و مرد خواهندهء بستوه آورنده . و مرد حريص بر سؤال . نقاف ( naqq f ) ا . ع . هر آن دزدى كه بربايد هر چه بر آن قادر گردد . نقافة ( naqq fat ) ص . ع . امرأة نقافة : زن خواهندهء بستوه آورنده . و زن حريص بر سؤال . نقاقة ( naqq qat ) ا . ع . غوك ماده . المثل : اروى من النقاقة . نقال ( neq l ) ع . ج . نقل ( naql ) و ( neql ) و ( naqal ) و ج نقلة . نقال ( neq l ) م . ع . ناقل مناقلة و نقالا . ر . مناقلة . نقال ( naqq l ) ص . ع . آنكه خبر را از جايى بجايى مىبرد . ج : نقالون . و فرس نقال : اسبى كه زود بزود پاها را بر دارد . نقال ( naqq l ) ا . پ . مأخوذ از تازى - افسانه‌گو و قصه‌خوان و كسى كه قصه و حكايت بيان مىكند . نقالون ( naqq luna ) ع . ج . نقال . نقالى ( naqq li ) ا . پ . مأخوذ از تازى - افسانه‌گويى و قصه‌خوانى . نقام ( naq m ) و ( neq m ) ا . ع . آب تيره و گل‌آلود . نقام ( neq m ) ص . ع . نمكين . نقانق ( naq neq ) ع . ج . نقنق . نقاوة ( naq vat ) ( noq vat ) ا . ع . نقاوة الشئ : برگزيدهء آن چيز . و كذلك نقاوة الشئ ( بالضم ) . ج : نقا و نقاء . نقاوة ( naq vat ) و ( noq vat ) م . ع . نقى نقاء و نقاوة و نقاوة . ر . نقاء . نقاوة ( noq vat ) ا . ع . گياهى شور كه بدان جامه شويند . ج : نقاوى . نقاوى ( naq v ) ع . ج . نقاوة . نقاهة ( naq hat ) م . ع . نقه من مرضه نقها و نقاهة ( از باب سمع ) و نقه نقوها ( از باب فتح لغة ) : برخاست از بيمارى و ضعف و كسالت آن در وى هنوز باقى بود . و نقه الكلام و الحديث نقها و نقوها ( نيز از باب سمع و فتح ) : دانست آن سخن و حديث را . نقاهت ( naq hat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - به شدگى از بيمارى و ضعف و سستى و كسالت پس از برخاستن از بيمارى و پل و درواخ و دژراخ . نقايا ( naq y ) ع . ج . نقاية . نقاية ( naq yat ) م . ع . نقى نقاء و نقاية . ر . نقاء . نقاية ( noq yat ) ا . ع . نقاية الشئ : برگزيدهء از آن چيز . ج : نقايا و نقاء . نقاية ( noq yat ) و ( naq yat ) ا . ع . نقاية الطعام : ردى و هيچ‌كارهء از گندم و آنچه دور كنند از گندم وقت پاك كردن . و كذلك : نقاية الطعام . نقايت ( naq yat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پاكيزگى . نقائذ ( naq 'ez ) ع . ج . نقيذه . نقائص ( naq 'es ) ع . ج . نقيصة . نقايص ( naq yes ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كاستگيها و ناتمامىها و عيب‌ها . نقائض ( naq 'ez ) ع . ج . نقيضة . نقائع ( n q 'e ' ) ع . ج . نقيعة . نقائل ( naq 'el ) ع . ج . نقيلة . نقب ( naqb ) ا . ع . سوراخ . و نغم . ج : نقوب . و سوراخ عميق بزرك و نافذ . و ريشى كه بر پهلو برآيد . و جرب و گر و خارش . و پارهاى پراكندهء از جرب . نقب ( naqb ) م . ع . نقب الحائط نقبا ( از باب نصر ) : سوراخ كرد آن ديوار را . و نقب البيطار سرة الدابة : سوراخ كرد بيطار ناف آن ستور را تا برآرد زردابى كه در آن فراهم شده بود . و نقب الفرس : فراهم آوردن آن اسب پاهاى خود را در دويدن . و نقب فى الارض : رفت و سير كرد . و نقب فى الاخبار : بحث كرد از اخبار و كاويد و خبر داد . و نقب الخف : در پى كرد آن موزه را . و نقبت النكبة فلانا : خوارى و نكبت رسيد فلان را . و نقبت الثوب نقبة : قرار دادم جامه را . ر . نقبة . نقب ( naqb ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نغم و راهى كه در زير زمين از جايى بجاى ديگر سازند . و دهليز مانندى كه در كان سازند . و سوراخ خرگوش . نقب ( naqb ) ( noqb ) ا . ع . راه در كوه . ج : انقاب و نقاب .