على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3722
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
باقى مانده از آب و جز آن . و نضاضة الولد : پسين فرزند ، مذكر و مؤنث و واحد و جمع در وى يكسان است . نضاضة ( nazz zat ) ص . ع . حية نضاضة : مار بسيار مضطرب كه در يك جاى قرار نگيرد و هر كه را بگزد در حال هلاك گردد . نضاف ( nazz f ) ص . ع . بسيار خدمت كننده . و تيز دهنده و ضرطه زننده . نضال ( nez l ) م . ع . ناضل مناضلة و نضالا . ر . مناضلة . نضال ( nozz l ) ع . ج . ناضل . نضائد ( naz 'ed ) ع . ج . نضيدة . نضائض ( nez 'ez ) ع . ج . نضيض . و ج . نضيضة . و ابل ذات نضائض : شتران تشنه . نضب ( nazb ) م . ع . نضب نضبا ( از باب نصر ) : روان شد و جارى گشت . نضة ( nazzat ) ا . ع . پول طلا و يا نقره . نضج ( nazj ) و ( nozj ) ا . ع . رسيدگى و پختگى . نضج ( nazj ) و ( nozj ) م . ع . نضج اللحم و التمر و الفاكهة نضجا و نضجا ( از باب سمع ) : پخته شد گوشت و رسيد خرما و ميوه و آماده گشت براى خوردن . و نضجت المادة و الجراحة : پخته شد ماده و جراحت . و نضجت الناقة بولدها ( از باب ضرب ) : يك سال گذشت و باردار نشد آن ماده شتر . نضج ( nozj ) ا . پ . مأخوذ از تازى - پختگى و رسيدگى . و نضج گرفتن و يا نضج يافتن : پخته شدن و رسيده شدن . و آماده شدن ماده براى دفع . نضجيافته ( nozj - y fte ) ص . پ . پخته شده و رسيده شده . نضح ( nazh ) م . ع . نضح البيت نضحا و نضوحا ( از باب ضرب ) : آب پاشيد در آن خانه . و نضح العطش : فرو نشاند تشنگى را . و نضح الرجل : به اندازه سيرى و يا كم از سيرى آب آشاميد آن مرد . و نضح النخل : با شتر آب داد خرمابن را . و نضح فلانا بالنبل : تير انداخت بر فلان . و نضح الشجر : شكافته شد آن درخت براى برك برآوردن . و نضح الزرع : مغز و آرد پديد آمد در دانه آن كشت . و نضح الطفل بالبول على فخذيه : كميز آلود ساخت آن كودك را نهاى خود را . و نضح الرجل عن نفسه : بحجة دور كرد آن مرد از نفس خود . و نضح فلان عن فلان : دور كرد فلان را از فلان و راند آن را . و نضحت الجلة : پراكنده شد آنچه در آن جلت خرما بود . و نضحت القربة نضحا و تنضاحا ( از باب فتح ) : تراويد آن مشك . و نضحت العين : اشك ريخت آن چشم . نضح ( nazah ) ا . ع . حوض و آبگير . ج : انضاح . نضح ( nozoh ) ع . ج . نضيح . نضحية ( nozahiyyat ) ص . ع . قوس نضحية : كمان تير دور انداز . نضخ ( nazx ) ا . ع . داغ و نشان خوشبو كه در جامه باقى ماند . يق : اصابه نضخ . نضخ ( nazx ) ا . ع . نضخه نضخا و نضخانا ( از باب فتح ) : آب پاشيد آن را . و نضخ الماء : جوشيد آب از چشمه و يا از زير به بالا رفت آب . و نضخ النبل فى العدو : پراكنده افگند تير را در دشمن . و نيز نضخ : نيم سير شدن از آب ، و به اين معنى اخير از آن نه فعل و نه اسم فاعل صرف نمىشود . نضخان ( nazax n ) م . ع . نضخ نضخا و نضخانا . ر . نضخ . نضخة ( nazxat ) ا . ع . يك بار باريدن . نضد ( nazd ) م . ع . نضد المتاع نضدا ( از باب ضرب ) : برهم نهاد رخت را . نضد ( nazad ) ا . ع . رخت برهم نهاده . و درخت برگزيده . و تخت جامه و رخت . و شرف و بزرگى آبايى . و شريف و بزرك . و ماده شتر فربه . ج : انضاد . و انضاد القوم : جماعت و عدد مردم . و انضاد الرجل : عموها و خالوهاى مرد كه در شرف و بزرگى مقدم باشند . و انضاد الجبال : سنگهاى به روى هم نهاده شده . و انضاد السحاب : ابرهاى برهم نشسته و به روى هم در آمده . نضر ( nazr ) ا . ع . زر و سيم . ج : نضار و انضر . و نضر بن كنانة : پدر قبيلهاى از قريش . نضر ( nezr ) ا . ع . نضر الرجل : زن مرد . نضر ( nazar ) م . ع . نضر الوجه نضرا ( از باب فتح ) و نضر نضارة ( از باب كرم ) و نضر نضورا و نضرة ( از باب نصر ) : نيكو شد آن روى و داراى رونق و بهجت گرديد . و نضره الله ( از باب نصر ) : نيكو گردانيد آن را خداى و كذلك الشجر و اللون . نضر ( nazar ) ا . ع . خوبى و تازهرويى . نضرة ( nazrat ) ا . ع . نعمت .