على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3704
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
خرما و پوست و غلاف آن كه در تك خنور باقى ماند . نسح ( nash ) م . ع . نسح التراب نسحا ( از باب فتح ) : برداشت و پرانيد خاك را . نسح ( nasah ) م . ع . نسح نسحا ( از باب سمع ) : طمع كرد و چشمداشت داشت . نسخ ( nasx ) م . ع . نسخت الشمس الظل نسخا ( از باب فتح ) : زايل كرد آفتاب سايه را . و نسخت الريح آثار الدار : بر طرف كرد و تغيير داد باد آثار خانه را . و نسخ الشئ : باطل كرد آن چيز را و چيزى ديگر در جاى آن آورد و نيز برگردانيد آن چيز را از صورتش و مسخ نمود آن را و زشت گردانيد . و نسخ الكتاب : نوشت آن كتاب را بنقل از كتاب ديگر . و نسخ الشئ : برد آن چيز را از جايى بجاى ديگر . و نسخ الله آلاية : بر طرف كرد خدا حكم آن آيه را بنازل كردن آيهء ديگر . نسخ ( nasx ) ا . پ . مأخوذ از تازى - محو و ابطال و زايل نمودن چيزى . و نسخ نمودن : باطل كردن و محو كردن . و خط نسخ : يكى از شش خط اختراعى ابن مقله و آن را خط قرآنى نيز گويند زيرا كه درين ايام قرآن مجيد را به اين خط مىنويسند . نسخ ( nosax ) ع . ج . نسخة . نسخة ( nosxat ) ا . ع . كتابى كه از وى نقل كنند و از روى آن نويسند . ج : نسخ . نسخجات ( nosxaj t ) پ . ج . نسخه . نسخه ( nosxe ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كتابى كه از روى آن نويسند . و نوشته شده . و نسخه برداشتن : كتاب و يا مكتوبى را از روى كتاب و مكتوب ديگر نوشتن . و نسخه طبيب : كه پيشاران گويند پارهاى از كاغذ كه طبيب به روى آن دوا و دستور العمل بيمار را مىنويسد و صورت داروها و ترتيب ساختن آنها . نسخه نويسى ( nosxe - navisi ) ا . پ . از روى كتاب نقل كردن و نوشتن . و نسخه نوشتن شاگرد طبيب بدستور العمل استاد خود . نسخية ( nosaxiyyat ) . ص ع . بلده نسخية : شهر دور . نسر ( nasr ) ا . ع . كركس و ججا . ج : انسر و نسور . و نام دو ستاره يكى نسر طائر و ديگرى نسر واقع كه به فارسى دو شاهين گويند . و نام بتى مرذى الكلاع را در زمين حمير . و نام غدهاى در ميان سم گوسپند و جز آن . ج : نسور . و نام موضعى در عقيق مدينه . و نام كوهى . و از اعلام است . نسر ( nasr ) م . ع . نسر البازى اللحم بمنسره نسرا ( از باب نصر و ضرب ) : بركند باز گوشت را با تك خود . و نسر الشئ : برهنه كرد آن چيز را و كشف نمود . و نسر الجرح : پاره كرد جراحت را و خون گشاد از آن . و نسر فلانا : واقع شد در فلان و افتاد در پوست وى . و نيز نسر : اندك گرفتن از طعام و جز آن . نسر ( nasar ) ا . پ . نسار و جايى كه آفتاب بر آن نتابد و سايه و سايه كوه و سايه كلاه و سايبانى كه در سر كوه از چوب و علف سازند . نسر ( nasar ) و ( nesar ) ا . پ . سايبان . نسران ( nasr ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : نام دو ستاره يكى نسر طاير و ديگرى نسر واقع . و نام دو كوه . نسرد ( nasrod ) و ( nasord ) و ( nosord ) ا . پ . شكارى و صياد . نسرم ( nasram ) ا . پ . نام بتى به صورت زن در بتخانه باميان كه ستوا نيز گويند . نسرى ( nasri ) ص . پ . مأخوذ از تازى - منسوب بنسر يعنى كركسى . نسرين ( nasrayn ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نسر طاير و نسر واقع كه دو شاهين گويند . نسرين ( nasrin ) ا . پ . نام گلى سپيد و كوچك و صد برك از جنس گل سرخ و دو نوع است يكى را گل مشكين و ديگرى را گل نسرين گويند . و نام جزيرهاى كه از آنجا عنبر آورند . نسرين ( nesrin ) ا . ع . مأخوذ از نسرين فارسى و بمعنى آن . نسرين نوش ( nasrin - nuc ) ا . پ . واو مجهول - نام پادشاه اسكلاونيا كه ببهرام گورزن داد و اسكلاونيا نام ايالتى از ايالات اتريش و كروآسى امروزست . نسس ( nosos ) ا . ع . اصلهاى ردى و هيچكاره . نسط ( nast ) م . ع . نسط الناقة نسطا ( از باب نصر ) : دست كرد در زهدان آن ماده شتر تا آب گشن را بدر آورد . و نسط المعى : پاك كرد روده را بانگشت . و نسط الثوب : تر كرد جامه را و فشرد تا آب آن بيرون رود . نسط ( nosot ) ا . ع . آنكه بيرون مىآورد بچه را وقتى كه زادن دشوار گردد . نسطاس ( nest s ) ا . ع . از اعلام است . نسطور ( nostur ) ا . ع . نام