على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3697
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و نزوحا : دور گرديد فلان از آن خانه . و نزح بفلان ( مجهولا ) : دور شد فلان از ديار خود و غيبت طولانى كرد و نزح القوم : تمام شد آب چاههاى آن قوم . و نزحت الدار نزحا و نزوحا : دور شد آن خانه . نزح ( nazah ) ا . ع . آب كدر و تيره . نزح ( nazah ) ص . ع . بئر نزح : چاهى كه بيشتر آب آن را كشيده باشند . ج : نزح و انزاح . و دار نزح : خانه دور . ج : نزح . نزح ( nozoh ) ع . ج . نزح . نزد ( nazd ) م ف . پ . نزديك و قريب و پيش و در نزديكى و به او پهلو و كنار . و نزد من : كنار من و در كنار من و نزديك من و پيش من و با من . و از نزد من : از نزديك من و از پهلوى من و از پيش من و از تملك من . و نزد آب آمدن : نزديك به آب گشتن . نزده ( nazde ) م ف . پ . بلغت زند : نزد . ر . نزد . نزديك ( nazdik ) ا . پ . قرابت و خويشى و همسايگى . ج : نزديكان . و جاى قريب و زمان قريب . ج : نزديكيها . نزديك ( nazdik ) ص - م ف . پ . قريب و نزد و متصل و همجوار . و نزديك آمدن : پيش آمدن . و نزديك آوردن : پيش آوردن و فراهم آوردن و پيش كشيدن . و نزديك به رسيدن : قريب به رسيدن . و نزديك رسيدن : آمدن و دسترس شدن . و نزديك رفتن : پيش رفتن . و نزديك شدن : رسيدن و پيش آمدن و قريب شدن . و نزديك كردن : پيش كشيدن و نزديك شدن كنانيدن . و در نزديك : در نزد و در همسايگى . نزديكان ( nazdik n ) ا . پ . خويشاوندان و همسايگان ، ج . نزديك . نزديك تك ( nazdik - tak ) ص . پ . چاه و يا رود كمعمق . نزديكها ( nazdik - h ) ا . پ . جاهاى نزديك و قريب و زمانهاى قريب ، ج . نزديك . نزديكى ( nazdiki ) ا . پ . قرب و جوار و نواحى و همسايگى . و قرابت و خويشاوندى و تقرب و مصاحبت و موانست و همدمى . و درين نزديكى : درين زودى و درين آخرين هنگام . نزديكيها ( nazdiki - h ) ا . پ . ج . نزديكى . و درين نزديكيها و يا همين نزديكيها : يعنى درين همسايگيها و درين زوديها و پس از چند هنگام . نزر ( nazr ) ا . ع . كار . و ورمى در پستان ماده شتر . و فى صفة كلامه صلى اللّه عليه و آله : لا نذر و لا هذر اى ليس بقليل فيدل على عى و لا بكثير فاسد . و يق : ما جئت الا نذرا : يعنى نيامدى مگر بآهستگى و درنك . نزر ( nazr ) ص . ع . اندك و بىمزه . ج : نزار . نزر ( nazr ) م . ع . نزر الشئ نزرا و نزارة و نزورا و نزورة ( از باب كرم ) : اندك گرديد . و نزره نزرا ( از باب نصر ) : كم گردانيد آن را . و نزر فلان : ستيهيد فلان در سؤال . يق : فلان لا يعطى حتى ينزر ( مجهولا ) : يعنى فلان عطا نمىكند تا آنكه ستيهيده شود و خوار كرده شود . و نيز نزر : برانگيخته شدن . و شتابى نمودن . و آزمودن كار . و خرد و خوار شمردن و اندك پنداشتن . نزر ( nozor ) ا . ع . لقحت الحرب نزرا : آبستن شد جنك روباروى . نزرة ( nazerat ) ا . ع . زن كم فرزند . نزع ( naz ' ) ا . ع . هو فى النزع : او در جان كندن است . نزع ( naz ' ) م . ع . نزعه من مكانه نزعا ( از باب ضرب ) : بركند و بركشيد آن را از جاى خود . و نزع السلطان عامله : عزل كرد پادشاه عامل خود را . و نزع المريض : مشرف بمرك شد آن بيمار . و نزع يده : از جيب برآورد دست خود را . و نزع اباه و الى ابيه فى الشبه : به پدر خود مانا شد . و نزع فى القوس : كشيد كمان را . و نزع الدلو : آب كشيد با آن دول . و نزع الفرس : يك تك رفت آن اسب ، و كذلك الخيل . نزع ( naz ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - حالت جان كندن . و نزع روح : بركنده شدن روح از بدن . نزع ( naza ' ) م . ع . نزع نزعا ( از باب سمع ) : برهنه گرديد هر دو جانب پيشانى از موى . نزع ( nozza ' ) ص . ع . غنم نزع : گوسپندان گشنخواه . نزعاء ( noza ' ' ) ع . ج . نازع . نزعة ( naz'at ) و ( naza'at ) ا . ع . نام گياهى . و نام موضعى . نزعة ( naza'at ) ا . ع . محل موى رفتگى از پيشانى . و راه در كوه . المثل : صار الامر الى النزعة : يعنى مردمان صاحب تدبير و بردبار در اصلاح آن كار پرداختند . و عاد السهم الى النزعة : يعنى حق بمركز قرار گرفت و درين دو معنى اخير ج . نازع است .