على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3694

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

فعل ارزيدن يعنى نمىارزد . نرس ( nars ) ا . ع . نام دهى در عراق عرب كه در آنجا پارچه مىسازند . نرسك ( narsak ) ا . پ . عدس . نرسى ( narsi ) و ( norsi ) ا . پ . نام چند نفر از پادشاهان ايران . و نام پسر گودرز كه از اشكانيان بود . نرسى ( narsiyy ) و نرسية ( narsiyyat ) ص . ع . پارچه و يا پارچه هايى كه در نرس مىبافند . نرسيان ( nersi n ) ا . ع . نوعى از خرماى نيكو . نرسيانة ( nersi nat ) ا . ع . يك دانه خرماى نرسيان . نرش ( narc ) ا . ع . جاى روييدن عرفط . و بدست گرفتن ، و بعضى گفته‌اند كه اين كلمه تصحيف شده بمعنى اول فرش بوده و بمعنى دويم نوش ( navc ) . نرك ( narak ) ا . پ . نام مهره كوچك و مخروطى كه در آن گلها و رگهاى بسيار باشد و برنك پلنك بود و بتازى حجر النمر نامند . نرگ ( narg ) ا . پ . جرگه و حلقه مردمان بر دور شكار تا از ميان بيرون نرود . نرگان ( narrag n ) ا . پ . گدايان ناهموار و درشت . نر گاو ( nar - g v ) و نرگو ( nar - gav ) ا . پ . گاو نر . نرگدا ( nar - gad ) ا . پ . گداى بىشرم و ناهموار و پرحرف و زبردست . نرگس ( narges ) ا . پ . گياهى است داراى پياز و گلى خوشبوى و معطر دارد . و چشم معشوق . و نرگس مخمور و يا نرگس نيم خواب : چشم معشوق . و نرگس و گل : چشم و گوش معشوق . نرگسدان ( narges - d n ) ا . پ . گلدانى كه در آن پياز نرگس نهاده باشند . و جايى كه نرگس مىرويد . نرگسه ( nargese ) ا . پ . گلى كه از عاج و يا استخوان به صورت نرگس تراشند و در سقف خانه‌ها نصب كنند . و ستاره‌ها و پروين . و نرگسه سقف چرخ : پروين . نرگسى ( nargesi ) ص . پ . منسوب بنرگس . نرگسى ( nargesi ) ا . پ . قسمى از جامه . و يك قسم خوراكى كه از اسفناج و تخم‌مرغ ترتيب دهند . نرگه ( narge ) ا . پ . جرگه و حلقه زدن دور شكار . و خانه و خيمه چهار گوشه . و صف و قطار و خط . و انجمن و مجلس . نرم ( narm ) ص . پ . چيزى كه در لمس احساس زبرى و درشتى از آن نشود و املس و صاف و صيقلى و مهره‌دار و ملايم و حليم و بردبار و با ملاطفت و لطيف . و ابله و گول . و نازك . و ناتمام و نارسيده . و آواز بم و پست و آهسته . و نرم كردن : مطيع و فرمان‌بردار كردن . و ملايم ساختن و آرام كردن و تسلى دادن و صلح دادن . و نرم رفتن : ملايم رفتن و آهسته رفتن و شادمانه رفتن . نرمادگى ( nar - m dagi ) ا . پ . چفت رزهء در . و كليد قفل . نر ماده ( nar - m de ) ا . پ . خنثا و آنكه آلت مردان و زنان هر دو را دارا باشد . و چفت رزه و قلابه و پيچ و لولب . و نر مادهء در : جفت رزهء در . نرم آهن ( narm - hen ) ص . پ . سست و زبون و كم زور و ضعيف و ناتوان . نرم‌آهنى ( narm - heni ) ا . پ . زبونى و عاجزى . نرم‌بر ( narm - bor ) ص . پ . مردم چابلوس و حيله‌ور . نرم‌بر ( narm - bor ) ا . پ . ابزارى مر درودگران و آهنگران را . نرم‌بيز ( narm - biz ) ا . پ . ياى مجهول - موبيز چشمه تنك . نرم‌پاى ( narm - p y ) ا . پ . مخلوقى در هندوستان كه داراى پايهاى باريك و مفاصل چرم مانند مىباشند . نرم‌چشم ( narm - cacm ) ص . پ . سخت روى . نرم‌خو ( narm - xu ) واو مجهول - و ( narm - xov ) ص . پ . ملايم و خوش‌خوى . نرم‌دست ( narm - dast ) ا . پ . نوعى از پارچه تنك و نرم كه بشيرازى نرمه نيز گويند . نرم‌دل ( narm - del ) ص . پ . رقيق القلب و سليم و ملايم . نرم‌رو ( narm - rav ) ص . پ . اسب راهوار و رام و دست‌آموز . نرمسار ( narm - s r ) ص . پ . بردبار و شكيبا و صاحب حلم و خيرخواه . نرم شانه ( narm - cane ) ص . پ . كاهل و تنبل و سست و فرمان‌بردار و مطيع . نرمغت ( narmaqt ) ا . پ . باد پيچ . نرمق ( narmaq ) ا . ع . مأخوذ از نرمه فارسى : نرم و نازك . نرمك ( narmak ) ص . پ . مصغر نرم . نرمك نرمك ( narmak - narmak ) م ف . پ . بطور نرمى و ملايمت و آهسته آهسته .