على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3692
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
و رجل ند : مرد سخى و جوانمرد . و رجل ندى الكف : كذلك . ندئ ( nadi ' ) ا . ع . كوماچ بر خاكستر نهاده . و گوشت بر آتش افكنده . و آژفنداك و كمان رستم . و سرخى ابر هنگام غروب و طلوع آفتاب . ندى ( nadiyy ) ا . ع . انجمن روز و انجمن ما دامى كه در وى مجتمع باشند . ندى ( naddiy ) ص . ع . هو ندى الكف : او سخى و جوانمردست . و هو ندى الصوت : او بلند آوازست . نديان ( nadyan ) ص . ع . شجر نديان : درخت نمناك . نديب ( nadib ) ص . ع . ظهر نديب : پشتى كه در وى نشان زخم باشد . و جرح نديب : زخمى كه از وى اثرى باقى بود . ندية ( nadeyat ) ص . ع . امرأة ندية : زن با سخاوت . و ارض ندية : زمين نمناك . نديد ( nadid ) ص . ع . مانند و همتا . ج : ندداء و انداد . نديد ( nadid ) م . ع . ندندا و نديدا . ر . ند . نديدة ( nadidat ) ص . ع . مؤنث نديد يعنى مانند و همتا . ج : ندائد . نديف ( nadif ) ص . ع . قطن نديف : پنبه زده . نديم ( nadim ) ص . ع . حريف شراب و همنشين بزرگان . ج : ندام و ندماء ، و گاه نديم بر ندمان جمع بسته مىشود . نديم ( nadim ) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - مصاحب و همنشين و همپياله و هم سفره و وزير و مشاور . نديمة ( nadimat ) ص . ع . مؤنث نديم . ج : ندام . نديمى ( nadimi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مصاحبت و مجالست و همنشينى و هم پيالگى . نذارة ( nez rat ) و ( noz rat ) ا . ع . ترس و بيم . نذال ( nozz l ) ع . ج . نذيل . نذالة ( naz lat ) م . ع . نذل نذالة و نذولة ( از باب كرم ) : كمينه و فرومايه گرديد . نذخ ( nazx ) م . ع . نذخ الحمار نذخا ( از باب فتح ) : سخت كوشش كرد آن خر . نذر ( nazr ) ا . ع . پيمان و وعد . و آنچه واجب گرداند بر خود و آنچه واجب گرداند بر خود به شرط چيزى . وديت وديت جراحت خواه خرد باشد و يا كلان . ج : نذور . و يق : لى عند فلان نذر اذا كان جرح واحد له ارش يعقله و يسده . نذر ( nazr ) م . ع . نذر القوم نذرا ( از باب نصر ) : ترسانيد آن قوم را از امور دشمن . و نذر على نفسه نذرا و نذورا : واجب گردانيد آن را بر خود . و كذا : نذر ماله و نذر لله سبحانه . و نذره ابوه : پدر وى او را خادم و يا قيم كليسيا گردانيد . نذر ( nazr ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شرط و پيمان و آنچه شخص بر خود واجب گرداند از قبيل روزه و صدقه و جز آن و طعام فاتحه روح بزرگان . و آنچه از نقد و جنس كه پيش امرا و سلاطين در حين ملاقات گذرانند و نياز و آنچه براى مرشد و مردمان صاحب نفس هديه آورند و آنچه از نقد و جنس كه براى اماكن مشرفه فرستند . و نذر بستن : شرط و پيمان كردن . و نذر كردن : بر خود واجب كردن چيزى . نذر ( nazr ) و ( nozr ) و ( nozor ) م . ع . انذره بالامر انذارا و نذرا و نذرا و نذرا و نذيرا : آگاه ساخت و ترسانيد و بيم كرد او را در ابلاغ آن . نذر ( nozr ) ا . ع . پوست درخت مقل . نذر ( nazar ) م . ع . نذر بالشئ نذرا ( از باب سمع ) : دانست آن را پس پرهيز كرد . نذر ( nozor ) ا . ع . ترس و بيم . قوله تعالى : فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ * . نذر ( nozor ) ص . ع . ج . نذير . نذر امام ( nazr - em m ) ا . پ . چيزى كه براى حضرت امام حسن و حضرت امام حسين سلام اللّه عليهما نذر كنند . نذرانه ( nazr ne ) ا . پ . آنچه از نقد و جنس كه براى شكرانه احسان امرا و سلاطين پيشكش مىگذارند و هديهاى كه براى بزرگان تقديم مىكنند . و نوعى از ماليات . نذر درگاه ( nazr - dar - g h ) ا . پ . نذوراتى كه مسلمانان براى اماكن مقدسه مىفرستند . نذرى ( nozr ) ا . ع . ترس و بيم . نذع ( naz ' ) م . ع . نذع نذعا ( از باب فتح ) : زهيد آب و برآمد خوى . نذل ( nazl ) ص . ع . فرومايه و ناكس . و خوار و حقير . ج : انذال و نذول . نذلاء ( nozal ' ) ع . ج . نذيل . نذور ( nozur ) ا . ع . ج . نذر . نذور ( nozur ) م . ع . نذر نذرا