نخز ( naxoz ) ا . پ . نخست و اول و ابتدا . نخزار ( noxz r ) و نخزان ( noxz n ) ا . پ . بز و بزغاله و نخراس . نخزة ( noxzat ) ا . ع . سيخ و نيش . و سوراخ . نخزين ( naxozin ) ص . پ . نخستين و اولين . نخس ( naxs ) ا . پ . پژمردگى از رنج و اندوه و باختگى رنك و لاغرى و ضعيفى . نخس ( naxs ) م . ع . نخس الدابة نخسا ( از باب فتح و نصر ) : درخست سرين و يا پهلوى آن ستور را به چوب و مانند آن و سيخ زد بر آن ستور . و نخسوه : طرد كردند آن را در حالى كه مىخستند و سيخ مىزدند شتران را . و نخسه بالرجل : بپاى بركند آن را . و نخس البكرة نخسا ( از باب فتح ) : چوب گذاشت در سوراخ بكره تا تنك گردد . و نخس لحمه ( مجهولا ) : كم گرديد گوشت وى . نخسة ( nexsat ) م . ع . هو ابن نخسة : او پسر زناست . نخست ( naxast ) پ . كلمهء نفى يعنى جراحت و ريش نكرد . نخست ( noxost ) ا - ص . پ . ابتدا و آغاز و اصل و اول و اولين . نخست‌زاد ( noxost - z d ) و نخستزاده ( noxost - z de ) ا . پ . فرزند اول و نخرى . نخست‌زادى ( noxost - z di ) ا . پ . اكبريت اولاد . نخستگى ( noxostagi ) ا . پ . اوليت و تقدم . و ميوهء نوبر . نخستن ( noxosten ) و نخستين ( noxostin ) ص . پ . اولين . نخستين‌انداز ( noxostin - and z ) ص . پ . آنكه از نو چيزى بيرون آورد . و آنكه بىانديشه سخن گويد . نخش ( naxc ) ا . ع . پاره‌اى از مال . نخش ( naxc ) م . ع . نخشه نخشا ( از باب نصر ) : برانگيخت آن را . و نخش الدابة : سخت راند آن ستور را . و نخش الشئ : جنبانيد آن چيز را و حركت داد . و نخش فلانا : رنجانيد فلان را و اذيت كرد . و نخش الشئ : پوست باز كرد از آن چيز و خراشانيد آن را . و نخش فلان ( مجهولا ) : لاغر گرديد فلان . و نيز نخش : برگزيده و خلاصه چيزى را گرفتن . نخش ( naxac ) م . ع . نخش نخشا ( از باب سمع ) : كهنه و پوسيده گرديد پايين آن . نخشب ( naxcab ) ا . پ . نام شهرى در تركستان كه بتركى قرشى گويند و شخصى مسمى بحكيم بن عطا و معروف بمقنع از چاهى كه در حوالى آن شهر بود در مدت دو ماه بسحر و شعبده ماهى برآورد كه قريب چهار فرسخ روشنايى مىداد . نخشبى ( naxcabi ) ص . پ . منسوب بنخشب . نخشه ( naxce ) ا . پ . حجت و برهان و دليل و استدلال . نخشيدن ( naxcidan ) ف م . پ . شكستن سر و شكافتن كاسهء سر . نخص ( naxs ) م . ع . نخص الرجل نخصا و نخوصا ( از باب نصر و فتح ) : لاغر گرديد آن مرد و آنجوغ گرديد پوست آن مرد . و نخصه الكبر نخصا ( از باب فتح ) : لاغر كرد آن را پيرى و آنجوغ گرفت پوست آن از پيرى . نخص ( naxas ) م . ع . نخص لحمه نخصا ( از باب سمع ) : رفت گوشت آن و لاغر گرديد . نخط ( naxt ) م . ع . نخط من انفه المخاط نخطا ( از باب فتح ) : انداخت آب بينى و برافشاند . و نخط الى القوم : ناگاه برآمد بر آن قوم . نخط ( naxt ) و ( noxt ) ا . ع . مردم . يق : ما ادرى اى النخط هو . و كذلك : اى النخط هو . نخط ( noxot ) ا . ع . نخاع و حرام مغز . و آبى كه در زهدان باشد . نخط ( noxot ) ا . ع . كسانى كه با نيزه از روى شجاعت و بطالت بازى مىكنند . نخع ( nax ' ) م . ع . نخع لى بحقى نخعا ( از باب فتح ) : گرويد حق مرا و اقرار كرد . و نخع الشاة : باز كرد پوست گوسپند را و كارد بر حلق وى زد تا خون دل آن بر آيد . و نخع الذبيحة : كارد را بنخاع ذبيحه رسانيد . و نخع زيدا الود و النصيحة : خالص كرد دوستى و نصيحت را با زيد . و نيز نخع : آب بينى انداختن . نخع ( naxa ' ) م . ع . نخع العود نخعا ( از باب سمع ) : روان شد آب در چوب و درآمد در آن . نخع ( naxa ' ) ا . ع . نام قبيله‌اى از تازيان يمن . نخع ( noxo ' ) ع . ج . نخاع ( nax ' ) و ( nex ' ) و ( nox ' ) . نخعى ( naxa'i ) ص . پ . منسوب بقبيله نخع . نخف ( naxf ) م . ع . نخف العنز