على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3660

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

آن را بگردش مىآورد . و جوى و نهر و مجراى آب و آبگير . و شيارى كه در پشت آدمى و كفل اسب مىباشد . و نيز شيارى كه در روى گندم و در روى خسته خرما موجود است . و سوراخ و رخنه . و چوبى كه بدان خمير نان را پهن مىكنند . و تابه و ديگ و ديگچه . و خرام و رفتار از روى ناز . ناو ( n v ) ا . پ . مأخوذ از سنسكريت - زورق و كشتى و جهاز كوچك . نأو ( na'v ) م . ع . ناوته و عنه نأوا ( از باب نصر ) : دور شدم از آن . ناواجب ( n - v jeb ) ص . پ . چيزى كه واجب نباشد و لازم نبود . ناوارث ( n - v res ) ص . پ . آنكه وارث نداشته باشد و بىوارث و بىكس و بىيار و بدون حامى و دستگير . ناوارن ( n - v ran ) پ . نام شهرى از يونان . ناواقف ( n - v qef ) ص . پ . كسى كه واقف بر كارى نباشد و آگاه از آن نبود و ناآزموده‌كار و بىوقوف . ناواقفيت ( n - v qefiyyat ) ا . پ . عدم وقوف و عدم تجربه . ناوانيدن ( n v nidan ) ف ل . پ . خمانيدن و كج كردن و مانده كردن و كندن فرمودن . ناوچه ( n v - ce ) ا . پ . قالبى كه در آن شمش زر و سيم مىريزند . و زورق كوچك و جهاز خرد . ناودان ( n v - d n ) و ( n ve - d n ) ا . پ . ميزاب و ناوى كه بدان آب باران از بام خانه روان مىگردد . و آبريز و نهر و جوى و آبگذر و مجراى آب . و مجرايى كه بدان گندم از دول بگلوى آسيا مىريزند . و چوب دراز ميان خالى كه آب از آن بچرخ آسيا ريخته و آن را بگردش مىآورد . ناور ( n var ) ا . پ . ممكن . ج : ناوران . ناوران ( n var n ) پ . ج . ناور يعنى ممكنات . ناورد ( n vard ) ا . پ . جنك و جدال و پيكار و رفتار . ناوردخواه ( n vard - x h ) ص . پ . واو دويم معدوله - مشتاق جنك و جدال و آرزومند پيكار . ناوردگاه ( n vard - g h ) ا . پ . رزمگاه و ميدان جنك . ناور فرتاش ( n var - fart c ) ص . پ . چيزى كه وجود آن ممكن باشد و ممكن الوجود . ناوژه ( n v - je ) ا . پ . ناوچه و جهاز كوچك . ناوس ( n vos ) ا . پ . گورستان مغان و آتشكده . ناوسار ( n v - s r ) ا . پ . ديرك آسيا كه با چرخاب مىگردد . و مجرايى كه باغستان را بدان آب يارى مىكنند . ناوسند ( n - vasand ) ص . پ . ناپسند و آنچه پسنديده نباشد . ناوسند ( n - vasand ) و ناوسيد ( n - vasid ) ا . پ . تهىدست و گدا و ضعيف و لاغر . ناوك ( n vak ) ا . پ . تير خرد و كوچك و تيرى كه بچابكى و راستى بنشانه بر خورد و تيرى كه از نى ساخته شده و بدان مرغان را شكار كنند . و لوله ميان كاواك كه در آن تير كوچك گذاشته مىاندازند . و دست‌گير كمان . و نى و هر چيز شبيه به آن كه ميان وى طبعا خالى بود و يا خالى كرده باشند . و ناو و مجرا . و ناوى كه از آن گندم در گلوى آسيا ريزند . و شيارى كه در پشت آدمى مىباشد . و نيستان . و نيش زنبور . و سپار و قلبه آهن . و نيز ناوك : مصغرنا و يعنى ناو خرد و كوچك . و ناوك سحرى : دعاى به دو نفرين كه در آخر شب كنند . و ناوك قلبى : آهى كه از ته قلب كشند . و هجو مقابل مدح . ناوك ( n vak ) ص . پ . زود و چابك و چالاك و جلد و شتاب . ناوك‌انداز ( n vak - and z ) ا . پ . تيرانداز . و ناوك انداز ادب : معلم مدرسه . ناوميد ( n - vomid ) و ( n - vommid ) ص . پ . در هر دو ياى مجهول - . بىاميد و نااميد و مأيوس . ناوناوان ( n v - n v n ) م ف . پ . خرامان و جلوه‌كنان . ناووس ( n vus ) ا . پ . ناوس . ر . ناوس . ناووس ( n vus ) ا . ع . مأخوذ از فارسى - گورستان مجوس . ناوه ( n ve ) ا . پ . جهاز و ناو و كشتى . و ناوى كه در آن آرد خمير مىكنند و هر چيز كه مانند آن باشد . و ناوى كه گلكاران بدان گل كشند . و ناو و شيار پشت آدمى . و ناو و مجرايى كه از آن گندم بگلوى آسيا ريزند . و لولهء ميان كاواك كه در آن تير گذاشته مىاندازند . و بدن و قالب روح . و جوى و آبگير . و ديك و ديگچه . و پرده و چادر كهنه . و چوبى كه بدان پشت مىخاراننده . و نام جايى . ناوه محراب ( n ve - mehr b ) ا . پ . معبد خرد و كوچك و جايى كه در آن امام هنگام نماز خواندن مىايستد . ناوى ( n vi ) ص . ع . آهنك كننده و قصدكننده .