على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3639
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
پ . هر آنچه خوشآيند نباشد . نادلچسب ( n - del - casb ) ص . پ . ناپسند . نادم ( n dem ) ص . ع . پشيمان . ج : ندام ( ned m ) و ( nodd m ) و نادمون . نادم ( n dem ) ص . پ . مأخوذ از تازى - پشيمان و شرمسار و خجل و شرمنده و متأسف . و نادم شدن : پشيمان شدن و افسوس داشتن و متأسف بودن و شرمنده شدن . نادمات ( n dem t ) ع . ج . نادمة . نادمة ( n demat ) ص . ع . مؤنث نادم يعنى زن پشيمان . ج : نادمات و نوادم نادمساز ( n - dam - s z ) ص . پ . نامناسب و مخالف و ناموافق . نادمون ( nademuna ) ع . ج . نادم . نادوخته ( n - duxte ) ص . پ . واو مجهول - پارچهاى كه هنوز از آن لباس نساخته باشند . نادوشيزه ( n - ducize ) ص . پ . واو مجهول - زن ثيب و زن مرد ديده كه دوشيزگى وى زايل شده باشد . نادهنده ( n - dehande ) و و ( n - dehende ) ص . پ . آنكه ادا نمىكند حق كسى را . و لييم و بخيل و آنكه عطا و بخشش ندارد . نآدى ( na ' d ) ا . ع . بلا و سختى و رنج . نادى ( n di ) ا . ع . انجمن روز و انجمن هنگامى كه با هم جمع شده و گفتگو كنند . و قوله تعالى : فَلْيَدْعُ نادِيَهُ قيل يريد عشيرتة و انماهم اهل النادى و هو المكان و المجلس فسماهم به . ناديات ( n dey t ) ا . ع . ناديات الشئ : اوائل آن چيز . نادية ( n deyat ) ص . ع . ابل نادية : شتران چرا كننده ميان دو نوبت آب . و نخل نادية : خرمابنى دور از آب . ج : نوادى . نادية ( n deyat ) ا . ع . حادثه . ج : نوادى . ناديدگى ( n - didagi ) ا . پ . مفلسى و بىچيزى و پريشانى و افلاس . ناديدنى ( n - didani ) ص . پ . چيز ديده نشده و چيز غير مريى و ناپديد و خارج از نظر . و هر چيزى كه نمىتوان آن را ديد و چيزى كه شايستهء ديدن نباشد . ناديده ( n - dide ) ص . پ . ديده نشده . و آنكه چيزى را خرد و كوچك مىبيند . و بىوقوف و ناآزمودهكار . و رذل و لييم و خسيس . ناديدهشوى ( n - dide - cuy ) ص . پ . زنى كه شوهر نكرده و دوشيزه باشد . ناديدهگرد ( n - dide - gard ) ص . پ . چيزى كه پاك و پاكيزه نگاهداشته شده باشد . ناديده نعل ( n - dide - na'l ) ص . پ . بىنعل و كرهاى كه آن را نعل نكرده باشند و نوزاده . ناديرياز ( n - dir - y z ) ص . پ . شب كوتاه كه دراز نباشد . ناذر ( n zer ) ا . ع . يكى از نامهاى مكه معظمه است . ناذع ( n ze ' ) ص . ع . آب زهنده . و خوى برآينده . نار ( n r ) ا . پ . انار و رمان . و نار افشاندن : گريه كردن بسوز و خون گريستن و اشك گلگون ريختن . و نار باغ سينه : پستان . و نار رباب ( rob b ) و يا نار رباب ( robb b ) : نوعى از انار ترش . و نار شيرين : انار شيرين . و نام نوايى از موسيقى . و نار فارسى : نوعى از زهر كشنده كه آميخته از چيزهاى تلخ است . و نار هندى يا نار دشتى : يك نوع ميوهء هندى شبيه ببهى و معطر كه از آن مربا سازند و هنديان آن را بل گويند . نار ( n r ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آتش . و نار سموم : آتش دوزخ . نار ( n r ) ا . ع . آتش ، مؤنث آيد و گاه مذكر . ج : انوار و نيران و نور و نيار و انورة و نيرة . و نشان ستور . يق : ما نار هذه الناقة : چه چيزست نشان اين ماده شتر . و نيز خرد و راى . و منه : لا تستضيئوا بنار اهل الشرك . و بنو النار : نام گروهى از تازيان . نار است ( n - r st ) ص . پ . چيزى كه راست نباشد . و ناحق و باطل و مغشوش و داراى غش و تقلب و دروغ و خطا و غلط . ناراستى ( n - r sti ) ا . پ . مكر و حيله و عدم صداقت و راستى . ناراض ( n - r z ) و ناراضى ( n - r zi ) ص . پ . ناخشنود و آنكه خرسندى و خوشدلى و قناعت ندارد . ناراى ( n - r y ) ص . پ . بىراى و بىفكر و بىانديشه و بىتأمل و بىتدبير و غافل و بىاحتياط . نارائج ( n - r 'ej ) و نارايج ( n - r yej ) ص . پ . متاعى كه لايق فروختن و داد و ستد نباشد . و پولى كه رايج و روان نبود . و بازار كاسد و كساد . ناربا ( r - b ) ا . پ . آش انار .