على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3637

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ناخن‌بر ( n xon - bor ) و ناخن برا ( n xon - bor ) و ناخن براى ( n xon - bor y ) ا . پ . كازود و يا مقراض و يا چاقوى كوچكى كه بدان ناخنها را گيرند . ناخن‌پال ( n xon - p l ) ا . پ . آماسى بسيار دردناك كه در اطراف ناخن مردم پديد آيد و بتازى داخس گويند . ناخن پيراى ( n xon - payr y ) و ( n xon - pir y ) ا . پ . ياى اول مجهول - مقراضى كه بدان ناخن مىگيرند . و سرتراش و مزين . ناخن‌تراش ( n xon - tar c ) و ناخن‌چين ( n xon - cin ) ا . پ . ناخن‌بر . ناخن‌خواره ( n xon - x re ) ا . پ . واو معدوله - ناخن پال و داخس . و بيمارى كه در سمب اسب پديد مىآيد . ناخن‌گير ( n xon - gir ) ا . پ . ناخن‌بر . ناخنه ( n xone ) ا . پ . گوشت پاره‌اى كه در گوشهء چشم پديد آيد و بتدريج همه چشم را فرا گيرد . و ناخنه چشم شب : ماه نو و هلال . ناخواست ( n - x st ) ص . پ . واو معدوله - طلب نشده و درخواست ناشده و خواهش ناكرده . و پا سپرده ناشده و پايمال ناشده . ناخوانده ( n - x nde ) ا . پ . واو معدوله - بىسواد و بىدانش و بىعلم و آنكه داناى بر خواندن خط نباشد . و دعوت ناشده و ناطلبيده . ناخواه ( n - x h ) ص . پ . واو معدوله - بىميل و اراده و بىاختيار و بىخواست . ناخواه ( n - x h ) م ف . پ . واو معدوله - بدون اراده و كراهة و اجبارا و بطور عدم ميل و رغبت . ناخواهان ( n - x h n ) ص . پ . واو معدوله . ناخوش و نادلپسند و غير مطلوب . ناخوب ( n - xub ) ص . پ . بد و ناخوش . ناخوبى ( n - xubi ) ا . پ . بدى و ناخوشى . ناخورش ( n - xorec ) ا . پ . واو معدوله - آنچه از غذا كه در ته ديك مىماند و به آن مىچسبد . ناخوست ( n xust ) ا . پ . واو معدوله - جايى كه لگدكوب شده باشد و جايى كه مسطح و برابر كرده باشند مانند زمين مزروع كه با مازو برابر كرده شده باشد . ناخوستن ( n xustan ) ف م . پ . واو معدوله - پايمال كردن و پا سپر نمودن و لگدكوب كردن . ناخوش ( n - xoc ) ص . پ . واو معدوله - بد و ناخوب و بيمار و خسته و مريض و بدحال و دل‌تنك و ناشادمان و آزرده و رنجيده . و ناپسند و زشت و مكروه و نامطبوع و ناخشنود و ناراضى . و ناخوش آمدن : پسند ناكردن . و ناخوش شدن : بيمار گشتن . باخوش آواز ( n - xoc - v z ) ص . پ . واو اول معدوله - آنكه آواز وى مطبوع نباشد . ناخوش‌آيند ( - xoc - yand ) ص . پ . واو معدوله - چيزى كه خوش و مطبوع و دلپسند نباشد . ناخوش‌كردار ( n - xoc - kerd r ) ص . پ . واو معدوله - بدكردار و بدعمل . ناخوش‌گوار ( n - xoc - gov r ) ص . پ . واو اول معدوله - هر غذاى عسر الهضم كه دير تحليل رود و گوارا نباشد . ناخوشمش ( n - xoc - mec ) ناخوشمنش ( n - xoc - manec ) ا - ص . پ . در هر دو واو معدوله - حالت قى و تهوع . و تهوع دارنده و ناگوار . ناخوشنود ( n - xocnud ) ص . پ . واو اول معدوله - ناراضى و بىقناعت . ناخوشى ( n - xoci ) ا . پ . واو معدوله - مرض و بيمارى و ناتندرستى . و ناپسندى و ناخوش آيندى و كراهت و سختى و خشم و رنج و آزردگى . و فساد و فتنه و تباهى . ناخون ( n - xun ) ا . پ . ناخن . ناخونك ( n - xunak ) ا . پ . ناخنه . نآد ( na ' d ) ا . ع . بلا و سختى و رنج . ناد ( n d ) ا . پ . بانك و صدا و آواز . نأد ( na'd ) ا . ع . زهاب . و كينه و حسد و رشك . نأد ( na'd ) م . ع . ناده نأدا ( از باب فتح ) : حسد برد بر آن . و نأدت الارض : زهيد آب از زمين . و نأدت الداهية فلانا : بلا و رنج رسيد مر فلان را . ناد ( n dd ) ا . ع . رزق و روزى . يق : ليس له ناد اى رزق . ناد ( n dd ) و نادة ( n ddat ) ص . ع . رمنده و پراكنده شونده . يق : بعير ناد و ابل نادة . ج : نواد . نادار ( n - d r ) ص . پ . مفلس و مقروض و پريشان‌حال و گدا و بىنوا و تهى