على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3619
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مجهول . و شاشيدن و بول كردن . ميخچه ( mix - ce ) ا . پ . ياى مجهول - مصغر ميخ يعنى ميخ كوچك و ميخ مانند . و نيز ماده كوچكى صلب و محدود كه در كف پا و ميان انگشتان پا متشكل مىگردد و گاه بقدرى موجع است كه شخص را عاجز از راه رفتن مىكند . ميخدوز ( mix - duz ) ص . پ . يا و واو هر دو مجهول - ميخكردگى و ميخ زدگى و يا ميخ دوخته شده و مستحكم كرده شده . و ميخدوز كردن : ميخ زدن و محكم كردن با ميخ . ميخط ( mixat ) ا . ع . درآينده . ميخ قدم ( mix - qadam ) ص . پ . ياى مجهول - لنك و پا شكسته كه نمىتواند راه رود . ميخك ( mixak ) ا . پ . ياى مجهول - مصغر ميخ يعنى ميخ خرد و كوچك . و دارويى خوشبو كه قرنفل و فلفل دمبالهدار را نيز گويند . ميخكده ( mix - kade ) ا . پ . ياى مجهول - ضرابخانه و دار الضرب . ميخكوب ( mix - kub ) ا . پ . يا واو هر دو مجهول - تخماق و هر چه بدان ميخ در جايى فرو مىكنند . مىخوار ( may - x r ) ا . پ . واو معدوله - شرابخواره . مىخوارگان ( may - x rag n ) پ . واو معدوله - ج . مىخواره . مىخوارگى ( may - x ragi ) ا . پ . واو معدوله - شراب خوارگى و باده پرستى . مىخواره ( may - x re ) ا . پ . واو معدوله - شرابخواره و بادهپرست . ج : مىخوارگان . مىخور ( may - xor ) ا . پ . واو معدوله - شراب خور و بادهپرست و مى پرست . ج : مىخوران . و ابريق سفالين كه در آن شراب ريزند . مىخوران ( may - xor n ) پ . واو معدوله - ج . مىخور . مىخوش ( may - xoc ) ص . پ . واو معدوله - خوشمزه و كمى ترش و ترش شيرين . ميخى ( mixi ) ا . پ . ياى اول مجهول - جبه و نيز خرقهء درويشان و آن را هزار ميخى نيز گويند . ميخى ( mixi ) ا . پ . هر دو يا مجهول - ميخ نامعين و غير معلوم . و ميخى چند : يعنى چند عدد ميخ غير معلوم . ميخى روپيه ( mixi - rupie ) ا . پ . ياى اول مجهول - روپيه لحيمدار . ميد ( mayda ) ا . ع . لغة فى بيد بمعنى غير . الحديث : انا افصح العرب ميدانى من قريش . ميد ( mayd ) م . ع . ماد الشئ ميدا و ميدانا ( از باب ضرب ) : حركت كرد و جنبيد آن چيز . و ماد فلان : خميد و ميل كرد فلان . و ماد الشئ : گواليد آن چيز و افزون گرديد . و ماد السراب : مضطرب گرديد سراب . و ماد الرجل : خراميد آن مرد . و ماد الغصن : ناويد و كج گرديد آن شاخه . و ماد فلانا : زيارت كرد فلان را . و ماد قومه : خواربار آورد براى قوم خود و طعام داد ايشان را . و ماد فلان : غثيان و درد سر رسيد بفلان از مستى و يا از پرخورى و يا از سوارى كشتى . و مادت الحنطة : فاسد گرديد گندم از ترى و نمى . و ماد فلانا ميدا : عطا كرد و انعام داد فلان را . ميدا ( mayd ) ا . ع . برابر و مقابل . يق : هذا ميداه : اين مقابل آن است . و هذا بميداه : اين در مقابل آن است . و يق ايضا : فعله ميدا ذلك : كرد آن كار را از بهر آن . مئداء ( me'd ' ) ا . ع . پايان ميدان اسب دوانى . ميداء ( mayd ' ) ا . ع . مقابل و برابر . يق : هذا ميداؤه : اين برابر آن است . و هذا بميداءه : اين در مقابل آن است . و ميداء الشئ : نهايت و پايان آن چيز و قياس آن چيز . و ميداء الطريق : در كرانه راه و دورى راه . ميداعة ( mid 'at ) ا . ع . جامه كهنه . و جامهاى كه بدان جامه را از گرد و غبار نگاهدارند . ميدان ( mayd n ) ا . پ . ظرف و آوند شراب و پيالهء شرابخورى . ميدان ( mayd n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر جاى فراخ پهن و برابر و بىعمارت و پهنه . و اسپريس و عرصه اسب دوانى و چوگان بازى . و كارزارگاه و نبردگاه . و كارزار و نبرد . و ميدان اغبر : زمين . و ميدان بسر آمدن : عمر به آخر رسيدن . و قيامت برپا شدن . و ميدان خاك : كره زمين و جسد و قالب آدمى و ديگر جانوران . و ميدان عاج : ورق كاغذ سپيد . و ميدان گشاده يافتن : فراخى عيش و عشرت يافتن . ميدان ( mayd n ) و ( mid n ) ا . ع . صفحه زمين بىعمارت . و عرصه اسبدوانى و چوگانبازى . ج : ميادين . و عيش فراخ خوش . و نام محلهاى در نيشابور . و محلهاى در اصفهان . و محلهاى در خوارزم . و شارع الميدان : محلهاى در بغداد . ميدان ( mi - d n ) پ . كلمهء امر از دانستن يعنى بدان .