على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3606
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
داران آفتاب زيرا تا غروب نكند روزه نتوان گشود . و مهر زدن : نشان كردن بر چيزى و تمغا زدن . و مهر شدن : باز داشته شدن . و مهر كردن : بازداشتن و مهر زدن . و مهر سليمانى : نگين و انگشترى حضرت سليمان . و مهر مريم : نام گياهى . و مهر نبوت : نقشى كه بر كتف مبارك آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بود . و مهر نره : حشفه و سر نره . و مهر نماز : قرصى از خاك شفا برابر كف دست كه در نماز سجده بر آن گذارند . مهر ( mohar ) ع . ج . مهرة . مهرا ( mehr ) ا . پ . نام دختر حاكم كابل كه مادر رستم بود . مهرا ( moharr ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نيك پخته شده و مضمحل گشته . مهرأ ( moharra ' ) ص . ع . گوشت نيك پخته . مهراب ( mehr b ) ا . پ . نام پهلوانى تورانى كه پدر رودابه عروس زال بود . مهرات ( mohr t ) و ( mohar t ) ع . ج . مهرة . مهراج ( mehr j ) ا . پ . نام يكى از پادشاهان هند كه هنديان مهاراج گويند . مهراز ( mehr z ) ا . ع . بلغت مراكش : هاون و مهراس . مهراس ( ma - her s ) پ . كلمه نهى يعنى ترس و هراس مكن . مهراس ( mehr s ) ا . ع . هاون و جواز كه بدان گندم كوبند . و سنگابى كه از آن وضو سازند . و شتر سخت خورنده . و شتر گران جسم . و مردى كه شب نترسد و بيم از شب روى نداشته باشد . ج : مهاريس . و نام آبى . و نام موضعى . مهر اسفند ( mehr - esfand ) ا . پ . نام روز بيست و نهم از هر ماه شمسى . و نام فرشتهء موكل برين روز . مهراع ( mehr ' ) ا . ع . شير بيشه . مهراق ( mahr q ) و ( mohr q ) ص . ع . ريخته شدهء از آب و خون و جز آن . مهران ( mahr n ) و ( mehr n ) ا . پ . نام دارويى . مهران ( mehr n ) ا . پ . نام رودخانهاى بزرك . و نام مردى دانا و عالم . و نام پادشاهى . مهرانه ( mahr ne ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مزدى كه قاضى براى اجراى عقد نكاح تقاضا مىكند . مهرب ( mahrab ) ا . ع . جاى فرار و گريز . مهرب ( mahrab ) م . ع . هرب هربا و هروبا و مهربا . ر . هرب . مهرب ( mehrab ) ا . ع . چوبى كه كشاورزان بدان زمين شيار مىكنند . مهرب ( mohreb ) ا - ص . ع . ترسان . و نام مردى . مهربان ( mehreb n ) ص . پ . نيكانديش و خيرخواه و نيكوكار و با محبت و شفيق و مشفق و غمخوار و با رحم و با مروت و دستگير . مهربان ( mehreb n ) ا . پ . يار و رفيق و دوست . مهربانى ( mehreb ni ) ا . پ . دوستى و شفقت و محبت و غمخوارى و دستگيرى . و نوعى از جامهء لطيف و نازك و خوشقماش . و نام لحنى از موسيقى . و مهربانى كردن : دوستى كردن و ملاطفت نمودن و آشكارا دوستى كردن . مهرة ( mahrat ) ا . ع . نام پدر قبيلهاى از تازيان . مهرة ( mohrat ) ا . ع . كره اسب ماده . ج : مهار و مهر و مهرات ( mohr t ) ( mohar t ) . و استخوان در سر سينه و يا در ميان سينه . و بار حنظل . ج : مهرة . و مأخوذ از فارسى - مهرهاى كه بدان زنان مردان را بدوستى مبتلا سازند . و غضروفهاى دندهها . و بندهاى استخوان سينه كه بطور استوار بهم پيوسته است و به اين معنى اخير نيز مأخوذ از فارسى مىباشد . ج : مهر ( mohar ) . مهرة ( maharat ) ع . ج . ماهر . مهرة ( meharat ) ع . ج . مهر . مهرج ( mehraj ) ص . ع . فرس مهرج : اسب بسيار تك نيكرونده . مهرجان ( mehraj n ) و ( mahraj n ) ا . پ . اعتدال خريفى و پاييز و خريف . و نام عيدى مر ايرانيان را در ماه هفتم از سال . و فصل مهرجان : فصل پاييز . مهرجة ( mahrajat ) م . ع . مأخوذ از مهرجان فارسى - حلوا دادن در عيد مهرجان . مهرجوى ( mehr - juy ) ص . پ . جوينده عشق و محبت . مهرخوان ( mehr - x n ) ا . پ . واو معدوله - يكى از القاب متداول در هندوستان مىباشد . مهردار ( mohr - d r ) ا . پ . حافظ و نگهبان مهر و نگين . مهر دهان ( mohr - dah n ) ا . پ . خاموشى و سكوت . و روزه و صوم . مهر دهانان ( mohr - dah n n ) ا . پ . روزهداران .