على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3591

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

موقرة : ستور با بار . ج : مواقر . موقرة ( muqarat ) و ( muqerat ) و ( movaqqarat ) ص . ع . خرمابن با بار . موقس ( movaqqas ) و موقسة ( movaqqasat ) ص . ع . گرگين . يق : بعير موقس و ابل موقسة . موقع ( mavqe ' ) ا . ع . جاى افتادن . و جاى افتادن باران . و جاى فرو نشستن ستاره . ج : مواقع . قوله تعالى : فَلا أُقْسِمُ بِمَواقِعِ النُّجُومِ . و نيز موقع : محبت و دوستى . يق : فى قلبى موضع فلان و موقعه . موقع ( mavqe ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى واقع شدن چيزى و محل و موضع و جاى . و اتفاق و عارضه و انقلاب زمانه . و لايق و سزاوار و شايسته . موقع ( muqe ' ) ص . ع . سياه بخت . موقع ( muqe ' ) ا . ع . از اعلام است . موقع ( movaqqa ' ) ص . ع . بلا رسيده و سختى كشيده . و سفر ديدهء از مردم و از شتر و خر . و پشت ريش شده از خر و از شتر . و راه نرم و كوفته . و كار دو تيغ تيز كرده . موقع ( movaqqa ' ) ص . پ . مأخوذ از تازى - توقيع كرده شده . و بلند كرده شده . موقع ( movaqqe ' ) ص . ع . نرم سپرنده زير پاى . و آنكه با چكش و مطرقه مىزند بر چيزى . و آنكه تيز مىكند كارد و تيغ را . موقع ( movaqqe ' ) ا . پ . مأخوذ از تازى - كسى كه توقيع مىنويسد برنامه . موقعة ( mavqa'at ) و ( mavqe'at ) ا . ع . جاى فرود آمدن مرغ . و نام كوهى . موقعة ( movaqqa'at ) ص . ع . نصال موقعة : پيكانهاى بسنك و فسان تيز كرده . موقعى ( mavqe'i ) ا . پ . واو مجهول . مأخوذ از تازى - محل و موقع مناسب و شايسته . موقف ( mavqef ) ا . ع . جاى ايستادن . ج : مواقف . و نام محله‌اى در مصر . موقف ( mavqef ) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى ايستادن و جاى درنك كردن و ايستگاه و مسكن و مقام و محل و هر جايى كه در آن درنك مىكنند و ساكن مىگردند . و عرفات زيرا حاجيان در آنجا شب‌باش كرده و از صبح تا آخر ظهر استاده مىباشند . و نيز موقف : چشم و هر آنچه بدان چيزى ديگر ديده مىشود . موقف ( muqef ) ا . ع . از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله و سلم ، بدان‌جهت كه مردم را در حضور خداى تعالى جل‌شانه استاده مىدارد . موقف ( movaqqaf ) ا - ص . ع . اسبى كه بالاى دوش وى چپار باشد كه گويا از سپيدى منقش است . و خرى كه بر هر دو ذراع آن داغ مدور بود . و بز كوهى و يا گاوى كه در دست آن سرخى باشد مخالف ساير اندام . و مردم آزموده و استوار خرد . و تير قمارى كه آن را مىبازند . و فرس موقف : اسبى كه در خردگاه دست و پاى وى سپيدى مىباشد . موقف ( movaqqef ) ص . ع . آنكه سبب مىشود ايستادن و درنك كردن كسى را در جايى . و بازدارنده و ممانعت كننده . موقفان ( mavqef ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه دو رك پنهان در استخوان گردا گرد دبر كه چون متشنج شوند انسان قادر بر ايستادن نيست و هرگاه آنها را قطع كنند مىميرد . و موقفا الفرس : شكنهاى در تهيگاه اسب و يا دو مغاكچهء تهيگاه آن . و موقفا المراة : روى و قدم و دو چشم و دو دست و هر چه آشكار كردن آن ضرور باشد ، يق : امراة حسنة الموقفين : موقلم ( mu - qalam ) ا . پ . قلم نقاشان كه از موى سازند و قلم مو نيز گويند . موقلون ( muqlun ) ا . پ . گياهى كه اكليل الملك نيز گويند . موقن ( muqen ) ص . ع . يقين دارنده و پندارنده . موقوت ( mavqut ) ص . ع . محدود شده بهنگام . و امر موقوت : كار معين كه داراى وقت و هنگام باشد . و وقت موقوت : هنگام معين . موقود ( mavqud ) ص . ع . افروخته شده . موقوذ ( mavquz ) ص . ع . بر زمين زده شده . و سخت بيمار مشرف بر مرك . موقوذة ( mavquzat ) ص . ع . شاة موقوذة : گوسپند كشته شده به چوب . موقور ( mavqur ) ص . ع . گران گوش و استخوان كفته . موقوس ( mavqus ) ص . ع . بعير موقوس : شتر گرگين . موقوص ( mavqus ) ص . ع . رجل موقوص : مرد گردن شكسته . موقوط ( mavqut ) ص . ع . سست شده از كتك خوردن . و بر زمين افكنده . موقوف ( mavquf ) ص . ع . ايستاده كرده شده و ايستاده شده . و ملكى كه در راه خدا حبس كرده و وقف نموده باشند .