على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3575
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
شدند . و بادهايى كه برگردانند زمين را . و باد هايى كه از هر جهة وزند . و اذا كثرت الموتفكات زكت الارض : يعنى هرگاه بادهاى مختلف بسيار وزد زمين پاك مىگردد . مؤتقط ( mo'taqet ) ا . ع . سازنده كشك . مؤتك ( mo'takk ) ص . ع . خشمناك و غضبناك . و روز گرم . مؤتكل ( mo'takel ) ص . ع . خورده شده . و خشمگين شده . موتلخة ( mutalexat ) ص . ع . ارض موتلخة : زمين درهم پيچيده گياه . موتلع ( mutala ' ) ص . ع . رجل موتلع القلب : مرد آشفته دل از جاى رفته . مؤتلف ( mo'talef ) ص . ع . مجتمع گشته و سازوارى نموده . مؤتلى ( mo'tali ) ص . ع . سوگند خورنده . موتم ( mutem ) ص . ع . امراة موتم : زن يتيمدار و مادر بچهء بىپدر . ج : مياتيم . مؤتم ( mo'tamm ) ص . ع . قصد كننده . و اقتداكننده . مؤتم به ( mo'tammon - behi ) ص . ع . قصد كرده شده و اقتدا كرده شده و مقتدا . مؤتمر ( mo'tamer ) ا - ص . ع . فرمانبرنده . و مشورتكننده . و قصد نماينده كارى . و فرماينده . و نام پسين روز از روزهاى عجوز . ج : مآمر و مآمير . و نام ماه محرم . مؤتمن ( mo'taman ) ص . ع . اعتماد كرده شده و امين گرفته شده . و يكى از صفات بارى تعالى جلشانه . مؤتمن ( mo'tamen ) ص . ع . اعتمادكننده و امين . مؤتمن ( mo'tamen ) ا . پ . مأخوذ از تازى - امين و وكيلى كه داراى امانت باشد . موتن ( muten ) و موتنة ( mutenat ) ص . ع . زن و يا هر حيوان مادهاى كه در زاييدن اول پاى بچه آن برآيد . مؤتنب ( mo'taneb ) ا . ع . آنكه اشتهاى طعام ندارد . يق : اصبحت مؤتنبا . مؤتنف ( mo'tanaf ) ا . ع . مرغزار ستور نارسيده . مؤتنف ( mo'tanef ) ص . ع . آغازكننده و ابتداكننده . و آنكه كارى را از سر مىگيرد . و پيشآينده و نزديك شونده و آينده . مؤتنفة ( mo'tanfat ) ص . ع . جارية مؤتنفة الشباب : دخترى كه نزديك بسن بلوغ رسيده باشد . موتود ( mavtud ) ص . ع . ميخ كوفته شده . موتور ( mavtur ) ا . ع . آنكه كسى از وى كشته شود و خون كشته خويش در نيابد . و نيز موتور : كسى كه در بهشت داراى اهل و مال نباشد . مؤتول ( mo'tavel ) ص . ع . آنكه سياست و حراست مىكند مال را . و آنكه اصلاح مىنمايد و آراسته مىكند . موتون ( mavtun ) ص . ع . آنكه جراحت بر رگ و تين وى رسيده باشد . مؤتوى ( mo'tavi ) ص . ع . آنكه منزل مىدهد كسى را و پذيرايى مىكند . و مهربان و مشفق و با رحم و مروت و دلنواز . موته جنگلى ( mavte - jangali ) ا . پ . ريشه يك قسم گياهى . موتى ( mavt ) ع . ج . ميت . مؤتى ( mo'ti ) ص . ع . آورنده . موث ( mavs ) و ( mavas ) و موثان ( mavas n ) م . ع . ماث الشئ فى الماء موثا و موثا و موثانا ( از باب نصر ) : آميخته شد آن چيز در آب . و ماث الشئ فى الماء : آميخت آن چيز را در آب و سود آن را در آب ، لازم و متعدى . موثبان ( mavsab ? n ) ا . ع . آنكه درنگى مىكند در پيكار و جهاد . و پادشاهى كه همواره بر تخت استراحت نشيند و غز افكند . موثخ ( movassax ) ا . ع . مرد سست اندام . مؤثر ( mo'ser ) ص . ع . برگزيننده . و آنكه فايده و سود ديگران را بر سود خود مقدم مىدارد . مؤثر ( mo'assar ) ص . ع . اثر كرده شده . و قبول اثر و نشان نموده . مؤثر ( mo'asser ) ص . ع . اثر كننده و در چيزى اثر و نشان گذارنده . مؤثر ( mo'asser ) ص . پ . مأخوذ از تازى - هر آنچه تأثير كند در چيزى و نشان و علامت گذارد در آن و كردگر . مؤثف ( mo'assaf ) ا . ع . مرد كوتاه پهناور و نازك پر گوشت . مؤثف ( mo'assef ) ص . ع . آنكه ديك را بر ديگدان و بر سه پايه مىنهد . مؤثفة ( mo'safat ) ا . ع . ديك بر سه پايه نهاده . موثق ( mavseq ) ا . ع . عهد و پيمان و استوارى . ج : مواثق . موثق ( mavseq ) م . ع . وثق به و ثوقا و ثقة و موثقا ( از باب حسب ) : استوار داشت و اعتماد كرد بر آن .