على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3568
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ستور را به آن ستور و در يك جا علوفه دادم . مواراة ( mov r t ) م . ع . نهفتن چيزى را . مؤارب ( mo ' reb ) ص . ع . مغلوب كننده . و فريب دهنده . مؤاربة ( mo ' rabat ) م . ع . آرب مؤاربة : مغلوب كرد و فريب داد . يق : فلان يؤارب صاحبه : فلان فريب مىدهد صاحب خود را . مواربة ( mov rabat ) م . ع . با همديگر زيركى كردن . و آفت رسانيدن به يكديگر . و مكر و فريب نمودن با هم . موارة ( mov rat ) ا . ع . پشم ريخته شده از گوسپند زنده باشد و يا مرده . و پشم ريخته شده از درازگوش . موارة ( mavv rat ) ص . ع . ناقة موارة اليد : ماده شتر تيزرو كه داراى راه نرم باشد . مؤارخة ( mo ' raxat ) م . ع . آرخ الكتاب موارخة : تاريخ نوشت در آن مكتوب . موارد ( mav red ) ع . ج . مورد . موارد ( mav red ) ا . پ . ماخوذ از تازى - راه و طريقه و موردها و محل ورود و درآمدها . و موارد مطروقه : آبهاى آلوده و ناپاك . و موارد و مداخل و يا موارد و مدارج : راه درآمد و دخل و مداخل و مخارج . و مصادر و موارد : انجمنها و جاهايى كه مردمان دانا اجتماع مىكنند و يكديگر را ملاقات مىنمايند . مواردة ( mov radat ) م . ع . با يكديگر بر آب آمدن . موارع ( mav re ' ) ا . ع . اولاد مارعة كه پدر بطنى از تازيان است . موارعة ( mov ra'at ) م . ع . وارعه موارعة : سخن گفت با او و مشاوره نمود و كنكاش كرد . مؤارف ( mo ' ref ) ص . ع . پيوسته و متصل و نزديك بهم . و هو مؤارفى : يعنى حد مكان و سكناى آن تا حد مكان و سكناى من است . مؤارفة ( mo ' rafat ) م . ع . پيوسته شدن . و محدود شدن . و بطور تساوى و برابرى از هم جدا شدن . موارق ( mov req ) ا . ع . ما زلت منك موارقا : يعنى پيوسته با تو نزديكم . موارقة ( mov raqat ) م . ع . وارق موارقة : نزديك شد و نزديك رفت . مواركة ( mov rakat ) م . ع . از كوه درگذشتن . مؤارنة ( mo ' ranat ) م . ع . آرن الثور البقرة مؤارنة وارانا : طلب كرد گاو نر گاو ماده را . و آرنه : مفاخرت نمود با او . مواريث ( mav ris ) ع . ج . ميراث . مواز ( mavv z ) ا . ع . موز فروش . مؤازاة ( mo ' z t ) م . ع . آزا الشئ مؤازاة و ازاء : مقابل و برابر شد آن چيز را . موازاة ( mov z t ) م . ع . و ازاه موازاة : بلغت بعضى از مردم يمن بمعنى آزاه موازاة مىباشد . موازات ( mov z t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برابرى و مقابلى و محاذات . موازج ( mov zej ) و موازجة ( mov zejat ) ع . ج . موز ج . مؤازر ( mo ' zer ) ص . ع . مددگار و معين و معاون . موازر ( mov zer ) ص . ع . باربردار . مؤازرة ( mo ' zarat ) م . ع . آزره مؤازرة : مقابل و برابر او شد . و يا مساوات كرد با او . و مجازات داد او را . و آزر فلانا : مدد كرد فلان را و يارى نمود او را . و آزر الزرع : قوت داد بعض از آن كشت بعضى ديگر را و درهم پيچيد . موازرة ( mov zarat ) م . ع . وازر فلانا موازرة : مدد كرد فلان را و يارى نمود او را ، ولى كمتر استعمال مىشود و بيشتر مؤازرة با همزه مىگويند . موازفة ( mov zafat ) م . ع . برآوردن هر يكى چيزى از نفقه در برابر ديگرى . موازنة ( mov zanat ) م . ع . برابر كردن ميان دو چيز . يق : و ازنت بين شيئين موازنة و وزانا . و هذا يوازن هذا : اين روباروى آن است . و بر وزن آن است و وازنه موازنة و وزانا : مقابله و روباروى كرد آن را . وازن فلانا : روبا - روى شد فلان را . و وازن زيدا : پاداش داد كردار زيد را . موازنه ( mov zane ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سنجيدگى ميان دو چيز و آن دو را با هم برابر كردن . موازى ( mov zi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - برابر و مساوى و مقابل و محاذى و روبرو و بدرستى و راستى مقابل و برابر با ديگرى و هم پهلو و با هم و هم راه ، و اين صفت را در نوشتجات از براى دوستى و راستى اعداد