على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3560
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
منكلت ( monkalet ) ص . ع . ور ترنجيده . و ريخته شده . و چاك شده . منكمش ( monkamec ) ص . ع . شتافته و شتابى كرده . منكمى ( monkami ) ص . ع . نهفته و پنهان شده . منكو ( manku ) ا . پ . آب زندگانى و ماء الحيات . منكوب ( mankub ) ص . ع . رنج رسيده . و طريق منكوب : راه بر غير قصد و اعتدال . و خف منكوب : سپل كفته خونآلود . منكوب ( mankub ) ص . پ . مأخوذ از تازى - رنج ديده و سختى كشيده . و توسرى خورده و خوار و ذليل شده و مغلوب و مخذول گشته . منكوث ( mankus ) ص . ع . ريسمان تاب باز كرده . منكوح ( mankuh ) و منكوحه ( mankuhe ) ص . پ . مأخوذ از تازى - نكاح كرده شده و عقد بسته شده و زناشويى كرده شده . و يا منكوح : مرد عروسى كرده و منكوحه : زن عروسى كرده را گويند . منكود ( mankud ) ص . ع . عطاء منكود : دهش كم و اندك . منكور ( mankur ) ا . پ . نام كوهى در دشت قپچاق كه در آن چشمهايست داراى آب اندك و هر چند از آب آن بردارند كم نمىگردد . منكور ( mankur ) ص . ع . انكار كرده شده و ناشناخته . منكوز ( mankuz ) ص . ع . انداخته شده و زده شده و پايمال شده . منكوس ( mankus ) ا - ص . ع . نگونسار و سرنگون . و الولاد المنكوس : آنكه بچه سرنگون بيرون آيد در زاييده شدن يعنى پايهايش پيش از سر برآيد . و هو يقرء القرآن منكوسا : يعنى از آخر قرآن شروع كرده و بفاتحه ختم مىكند و يا از آخر سوره مىخواند و به اول آن ختم مىنمايد ، و كلاهما مكروه مگر در تعليم كودكان . و نيز منكوس . شكلى از اشكال رمل . و نيز منكوس : بيمارى نكس كرده و برگشته . منكوس ( mankus ) ص . پ . مأخوذ از تازى - سرنگون و نگونسار . منكوسة ( mankusat ) ا - ص . ع . كمانى كه سر شاخ را پايين آن قرار دهند ، و هو عيب . و مراد از ذو رحم منكوسة : در حديث شريف مابون است ، لانقلاب شهوته الى دبره . منكوف ( mankuf ) و منكوفة ( mankufat ) ص . ع . جمل منكوف : شتر مبتلا بنكاف . و كذلك : ناقة منكوفة . منكوه ( mankuh ) ص . ع . آنكه بوى دهان وى از جهة تخمه برگرديده باشد . منكوه ( manekuh ) پ . كلمه نهى از نكوهيدن يعنى بدمگوى و عيب مكن . منكى ( mankiyy ) و منكى فيه ( mankiyyon - fihe ) ص . ع . كشته و مجروح . منگ ( mang ) ا . پ . قمار و قمار باز و قماربازى . و قمارخانه . و روش و قاعده و قانون . و لاف و گزاف و لاف زدگى و گزافگويى و اشكيل و دغا و فريب . و دزد و راهزن . و فاژ و فاژه و خميازه و دهن دره . و طريقه گرفتن شكاف و ترك . و درخت بنگ كه تخم آن را بزر البنج گويند . و ريوند . و هر گياه و روييدنى و رستنى . منگ ( mang ) ص . پ . بنگ خورده . و كودن و كند فهم . منگ ( meng ) ا . پ . لوله سفالى بزرك كه در راه آب قرار دهند و گنگ نيز گويند . منگ ( mong ) ا . پ . دانه سبز سياه رنگ مانند ماش كه خوردن آن عقل را مختل كند . و مگس انگبين . منگك ( mangak ) ا . پ . قمار و ميسر . و لاف و گزاف و لافزن . منگل ( mangol ) ا . پ . دزد و راهزن . و ميخچه و ثولول . و قسمى از ممر آب در زير زمين كه شتر گلو نيز گويند . منگلور ( mangalur ) ا . پ . واو مجهول - نام جايى در ميسورى هندوستان . منگلوس ( mangalus ) ا . پ . ولايتى كه در آن پيل سپيد بهم مىرسد . منگله ( mangale ) ا . پ . نام ولايتى كه در آن فيل خوب قوى هيكل بهم مىرسد . منگله ( mangole ) ا . پ . نام ترهبرى . و علاقه ابريشمى و جز آن . منگنه ( mangane ) ا . پ . معصره و جندره و جوازان و جواز و ابزارى كه بدان بر ميوجات و مانند آن فشار وارد مىآورند تا آب آن گرفته شود و نيز ابزارى كه در گرفتن روغن بزورات به كار مىبرند و ابزارى مرچاپچيان را و نيز ابزارى مر آهنگران را . منگوا ( mangov ) ا . پ . قمار باز . و نام شخصى . منگور ( mangur ) ا . پ . نام كوهى در دشت قپچاق كه منكور نيز گويند . منگوش ( manguc ) ا . پ . واو مجهول - گوشواره . منگى ( mangi ) ا . پ . كودنى و و كند فهمى .