على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3557
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
منقع ( manqa ' ) م . ع . نقع نقعا و منقعا . ر . نقع . منقع ( menqa ' ) ا . ع . خنورى كه در آن دارو را در آب آغشته كرده مىخيسانند . و منقع البرم : ظرفى كه در آن ديگ را مىگذارند . منقع ( monqa ' ) ا - ص . ع . ميوه پرورده و تر نگاهداشته شده . و آب سرد گوارا كه تشنگى را فرو نشاند . و شير ناب سرد خوشگوار . و يك قسم پيمانه از شراب . و خم و خنور آبخورى سنگين . و پارچه فرسوده كه آن را باز كرده تا در دفعه ديگرى بافند . و هر چيز باقيمانده در ته ديك سنگين . و هر چيز خيسانيده شده . و سم منقع : زهر در شير پرورده . و از اعلام است . منقع ( monqo ' ) ا . ع . ديگ سنگين خرد كه در آن شير و خرما نهند و بكودكان خورانند . منقعة ( manqa'at ) ا . ع . جايى كه در آن آب گرد آيد . ج : مناقع . منقعة ( manqa'at ) و ( menqa'at ) ا . ع . ديگ سنگين خرد كه در آن شير و خرما نهند و بكودكان خورانند . منقعة ( menqa'at ) ا . ع . خنورى كه در آن دارو را در آب آغشته كرده مىخيسانند . منقعر ( monqa'er ) ص . ع . درخت بركنده و از بيخ بريده شده و بر زمين افتاده . منقعط ( monqa'et ) ص . ع . آنكه داراى مويهاى مرغول باشد . و مرد مواظب و ملازم كار . منقعف ( monqa'ef ) ص . ع . هر چيز از جاى خود در رفته . و ديوار از بن افتاده . منقف ( manqaf ) ا . ع . هموار نا تراشيدگى چوب كه جاى رنده در آن مانده باشد . منقف ( monqaf ) ص . ع . رجل منقف العظام : مرد ظاهر استخوان . منقف ( monqef ) ص . ع . آنكه حنظل را مىكفاند و مىشكافد . و آنكه استخوان را مىتكاند تا مغز آن را برآرد . و ملخى كه در وادى تخم مىگذارد و آن را پر از تخم مىكند . منقفش ( monqafec ) ص . ع . عنكبوتى كه بسوراخ خود مىرود و دست و پاى خود را بهم جمع مىكند . منقفشة ( monqafecat ) ص . ع . هوام پوست درهم كشيده و ترنجيده . منقفع ( monqafe ' ) ص . ع . باز داشته شده . منقفل ( monqafel ) ص . ع . در بسته . و رجل منقفل اليدين : مرد زفت ناكس كه از دست وى هرگز نيكويى و خير صادر نمىشود . منقل ( manqal ) ا . ع . موزه و كفش كهنه در پى كرده . و راه در كوه . منقل ( manqal ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آتشدان و مجمر و كولخ و تفكده و پر كين . منقل ( menqal ) ص . ع . فرس منقل : اسبى كه در رفتار زود بزود دست و پا را بردارد . ج : مناقل . منقل ( menqal ) ا . ع . ابزارى كه بدان آتش و يا هر چيزى را نقل دهند . منقل ( monqal ) ص . ع . كفش نيك ساخته شده . و گوسپندى كه از علف زارى بعلف زارى رود . و بيان كرده شده و تقرير شده . منقل ( monqel ) ص . ع . در پى كننده . و كفش و موزه . و رونده از چراگاهى بچراگاه ديگر . منقلا ( monqal ) ا . پ . وكيل و گماشته و رسول و پيشرو لشكر و پيش قراول . منقلان ( manqal ne ) ا . ع . به صيغه تثنيه : يك جفت كفش كهنه . منقلاى ( manqal y ) ا . پ . مأخوذ از مغلى - منغلاى . منقلب ( monqalab ) ا . ع . جاى برگرديدن و سرنگون شدن . منقلب ( monqalab ) م . ع . برگرديدن . منقلب ( monqaleb ) ص . ع . برگشته و برگردانيده شده و رجعت كرده و منصرف شده . ج : منقلبون . منقلب ( monqaleb ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - برگشته و سرنگون و واژگون شده و مبدل گشته و برگشته حال و بدحال . و منقلب شدن : برگرديده شدن و سرنگون شدن . منقلبات ( monqaleb t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - شهرهايى را گويند كه در زمان لوط پيغمبر ويران شدهاند . منقلبون ( monqalebuna ) ع . ج . منقلب . منقلة ( manqalat ) ا . ع . منزل مسافر و فرود آمد نگاه . و پارهاى كه بر سپل شتر و جز آن دوزند . و راه در كوه . و نوعى از بازى . منقلة ( monaqqalat ) ا . ع . ابزارى كه بدان آتش و يا هر چيزى را نقل دهند . منقلة ( monaqqalat ) ص . ع .