على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3545

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خداوند عالم است كه زنده كننده و برگرداننده حيوة و زندگانى است . منشر ( monaccar ) و منشرة ( monaccarat ) ص . ع . پريشان و پراكنده . و صحف منشرة : نامه‌هاى پريشان . منشرج ( moncarej ) ص . ع . كفته و شكافته و گشاده . منشرح ( moncareh ) ص . ع . شادمان و خوشدل . منشرق ( moncareq ) ص . ع . كفته و شكافته مانند كمان . منشرم ( moncarem ) ص . ع . كفته و اندك بريده شده . منشط ( moncet ) ص . ع . آنكه داراى ستور شادمان باشد . و آنكه اهل آن شادمان باشند . منشع ( manca ' ) م . ع . نشع نشعا و منشعا و نشوعا . ر . نشوع . منشع ( menca ' ) ا . ع . دارو دانى كه بدان دارو در بينى ريزند . منشعب ( monca'eb ) ص . ع . راه و يا درخت شاخ شاخ شده و پراكنده شده . منشعب ( monca'eb ) ص . پ . مأخوذ از تازى - شعبه شعبه و شاخ شاخ شده . منشعل ( monca'el ) ص . ع . افروخته شده . منشغة ( mencaqat ) ا . ع . دارو دان . منشف ( mencaf ) ا . ع . دستمال و رومال . ج : مناشف . منشف ( monaccef ) ص . ع . جذب‌كننده و بخودكشنده . منشق ( mancaq ) ا . ع . بينى . منشق ( moncaq ) ص . پ . مأخوذ از تازى - شكافته شده و دريده . منشق ( monceq ) ص . ع . آنكه دارو در بينى مىنهد . منشق ( moncaqq ) ص . ع . شكافته . منش‌گر ( manec - gar ) و منش گرد ( manec - gard ) و منش‌گردا ( manec - gard ) ا . پ . برهم زدگى طبيعت و نفرت و قى و غثيان . و شكوفه و غش و ضعف . منش گشته ( manec - gacte ) ص . پ . طبيعت برگشته و بيمار و معلول . منشل ( mencal ) ا . ع . ابزارى آهنين كه بدان گوشت از ديك بر مىكشند . منشلة ( mancalat ) ا . ع . جاى انگشترى از انگشت كوچك . منشم ( mancam ) و ( mancem ) ا . ع . نام خوشبويى كه بدشوارى كوفته شود . و نام گياهى سم و كشنده كه قرون السنبل نيز گويند . منشم ( mancem ) ا . ع . بار درختى سياه و بدبوى . و دانه بلسان . و نام دخترى وجيه كه در مكه خوشبوى مىفروخت . المثل : اشأم من عطر منشم : گويند چون تازيان آهنك پيكار مىكردند اگر از خوشبوى اين دختر به خود مىماليدند كشتار بسيار مىشد و اين مثل از آنجا برآمده . منشمر ( moncamer ) ص . ع . بشتاب رونده و خرامنده . و آنكه مهيا و آمادهء كارى گردد . و اسب بشتاب رونده . منشمل ( moncamel ) ص . ع . آنكه آماده و مهياى كار مىگردد و دامن بر كمر مىزند . منشن ( manecen ) ا . پ . خوى و سرشت و منش و طبيعت و مزاج . و وقار و گرانى و شكوه و حشمت و بزرگوارى . و همت و كرم و جوانمردى . منشوب ( mancub ) ص . ع . بسته شده و درآويخته . منشور ( mancur ) ا . ع . فرمان پادشاهى مهر ناكرده . ج : مناشير . و مرد پريشان كار . منشور ( mancur ) ص . ع . پاشيده شده . و پهن گسترده شده . و آشكار گشته و شايع شده و فاش شده . و دميده شده . و با اره بريده شده . منشور ( mancur ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرمان پادشاهى . و فرمان پادشاهى در لطف و عنايت . و جسم جامدى كه داراى دو قاعده متساوى و متوازى بود و آن دو قاعده بواسطه ضلعهاى متوازى بهم متصل شده باشند . و منشورنويسان باغ : بلبل و قمرى و جز آن . منشورة ( mancurat ) ا . ع . زن گرامى با همت و سخاوت . منشوس ( mancuc ) ص . ع . دهن منشوش : روغن بخوشبوى آميخته . منشوع ( mancu ' ) ص . ع . آزمند و حريص . منشوغ ( mancuq ) ص . ع . آزمند به چيزى . و كودك دوا خورانيده شده . منشوى ( moncavi ) ص . ع . بريان شده . منشى ( monci ) ص . ع . آغازنده و از خود چيزى گوينده . منشى ( monci ) ا . پ . مأخوذ از تازى - نويسنده و از خود چيزى نويسنده و دبير و نپاغ و كاتب و محرر و مصنف . و