على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3536

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

منجوف ( manjuf ) ا - ص . ع . بددل و ترسو و جبان . و منقطع از نكاح . و آوند فراخ شكم . و تير پهن پيكان . و تيس منجوف : تكه دوال بر شكم و بر قضيب بسته . و غار منجوف : غار گشاد . منجوق ( manjuq ) ا . پ . گوى و قبه و ماهيچه زرنگار علم و رايت . و رايتى كه بر كنگرههاى برج جهة اعلام نماز جماعت افراخته مىكنند . و چتر و سايبان . و تاج . و گوى و ديگر زينتهايى كه بر بالاى منار و برج آيين مىبندند . منجول ( manjul ) ص . ع . اهاب منجول : پوست شكافته باز كرده . منجى ( menj ) ا . ع . هر چيز كه بدان استنجا مىكنند از سنك و كلوخ و جز آن . منجى ( monajj ) ا . ع . نام مردى . و نام شمشيرى . منجير ( manjir ) و ( monjir ) ا . پ . محوطهء شبكه‌دارى كه در جلو در بطور انحراف سازند تا عمارت از خارج ديده نشود و مشك ترابيزن . منجيك ( manjik ) ا . پ . شعبده بازى و تردستى . منجيل ( manjil ) ا . پ . نام قريه‌اى از محال طارم واقع در محل تلاقى شاهرود و رود قزل‌اوزن . منح ( manh ) م . ع . منه منحا ( از باب فتح و ضرب ) : داد و عطا كرد او را . و منح الناقة او الشاة : داد ماده شتر و يا گوسپند را باينكه پشم و شير و بچه آن مال او باشد . ر . منحة . منح ( menah ) ع . ج . منحة . منح ( monoh ) ع . ج . منيحة . منحاة ( manh t ) ا . ع . آب‌راههء خميده . و مسيل كجواج . و راه آبكش يعنى راهى كه شتر آبكش از كنار چاه تا به آخر مىپيمايد . و اهل المنحاة : بيگانگان كه خويشاوندى ندارند . منحاة ( monh t ) ا . ع . كمان ستبر . و ماده شتر كلان كوهان . منحار ( menh r ) ص . ع . بسيار كشنده شتران . و انه لمنحار بواكئها : او كشندة شتران فربه است ، و اين كلام را در صفت مرد جواد و جوانمرد گويند . منحاز ( menh z ) ا . ع . هاون . المثل : دقك بالمنحاز حب القلقل : اين مثل را در الحاح بر بخيل و در تذليل و حمل بر آن گويند . منحاص ( menh s ) ا . ع . زن دراز باريك اندام . منحب ( monahheb ) ص . ع . سير منحب : سير شتاب . منحة ( menhat ) ا . ع . عطا و دهش . و ماده شتر و يا گوسپندى كه به كسى دهند باينكه پشم و شير و بچهء آن مال آن كس باشد و خود حيوان مال صاحبش بود . و هر چيز عاريتى . ج : منح . منحت ( menhat ) ا . ع . تيشه و ابزارى كه بدان تراش مىكنند . منحت ( monahhat ) ص . ع . سم تراشيده شده . منحجز ( monhajez ) ص . ع . آنكه باز مىايستد . و آنكه بحجاز مىرود و در آن در مىآيد . منحدر ( monhadar ) و ( monhador ) و ( monhodor ) ا . ع . جايى كه از آنجا فرود مىروند و بنشيب مىآيند . منحدر ( monhader ) ص . ع . از بالا به زير آينده . منحدر ( monhader ) ص . پ . مأخوذ از تازى - از بالا بنشيب درآمده و سرازير شونده . و منحدر شدن : سرازير شدن و از بالا به زير افتادن . و منحدر كردن : سرازير كردن و از بالا بنشيب انداختن . منحر ( manhar ) ا . ع . پيش‌سينه . و جايى كه در آن نحر مىكنند . و قربانگاه . منحر ( manhar ) م . ع . نحر نحرا و منحرا . ر . نحر . منحرد ( monhared ) ص . ع . ستارهء افتاده . و رجل منحرد : مرد منفرد و تنها . منحرف ( monharaf ) ا . ع . باصطلاح هندسه : شكل مربعى كه دو ضلع آن غير متساوى و متوازى باشند . منحرف ( monharef ) ص . ع . آنكه ميل مىكند و برميگردد . منحرف ( monharef ) ص . پ . مأخوذ از تازى - خميده و برگشته و واژگون . و منحرف شدن : برگشتن و خميده شدن . منحزة ( monahhazat ) و ( monahhezat ) ص . ع . ماده شتر گرفتار بيمارى نحاز . منحس ( monhass ) ص . ع . از بيخ كنده شده و ريخته شده و افتاده . منحسر ( monhaser ) ص . ع . برهنه و عريان . منحسم ( monhasem ) ص . ع . بريده شده . منحص ( monhass ) ص . ع . موى افتاده . و دنب بريده . منحصر ( monhaser ) ص . پ . مأخوذ از تازى - احاطه شده و محصور شده و محبوس شده و محدود شده و شامل شده و گنجيده و شمرده شده . منحط ( monhatt ) ص . ع .