على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3489
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ملاهسة ( mol hasat ) م . ع . پيشى گرفتن بر چيزى . و انبوهى نمودن بر آن چيز و انبوهى كردن بر طعام از حرص و آز . ملاهى ( mal hi ) ع . ج . ملهى و ملهات . ملاهى ( mal hi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آلات و ادوات لهو و لعب . ملأى ( mal ' ) ص . ع . مؤنث ملآن . يق : دلو ملأى : يعنى دول پر . ج : ملاء . ملاى ( mal y ) پ . كلمهء نهى مأخوذ از لاييدن يعنى حرف مزن و ناله مكن و ميالاى و آلوده مساز . ملايثة ( mol yasat ) م . ع . خويشتن را بشير مانند كردن . و مفاخرت كردن بدليرى . ملايس ( mol yes ) ا . ع . آهسته رو و درنگ كار . ملائك ( mal 'ek ) و ملائكة ( mal 'ekat ) ع . ج . ملك . و . ج . ملأك . ملائك پى ( mal 'ek - pay ) ص . پ . مأخوذ از تازى - خوشقدم و خجسته پى . ملائكه ( mal 'eke ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فرشتگان . ملايلة ( mol yalat ) م . ع . شبانه دادن و شب مزد كردن . ملائم ( mol 'em ) ص . ع . موافق و سازوار . و طعام ملائم : طعام سازوار و خوشگوار . ملايم ( mol yem ) ص - م . ف . پ . مأخوذ از تازى - سازوار و خوش و موافق و مناسب و خوشگوار . و نرم و حليم و سليم و با سلامت نفس و متواضع و خوش خوى و رام و آرام و فرمانبردار و مطيع و با آسايش و صلحجو و خوشنفس و نفيس و نازنين و بدون خشونت و درشتى . و مهره دار . و صاف . و معتدل . و خشنود و راضى . و آهسته و با آهستگى و بدون تندى و با نرمى . ملايمات ( mol yam t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - سازواريها و موافقتها . و صنايع . ملائمة ( mol 'amat ) م . ع . لاام بين القوم ملائمة : صلح داد ميان آن گروه . و لاام فلانا : سازوار شد فلان را و موافق او گشت . و هذا طعام لا يلائمنى : اين خوراك سازوار من نيست . ملايمت ( mol yamat ) ا . پ . مأخوذ از تازى - موافقت و سازوارى . و خوشى و خوبى و نرمى . و مدارا و نزاكت و لطافت و زيبايى و شيرينكارى و ملاطفت و مروت و خوشرويى و دستآموزى و فرمانبردارى و آرامى . و ملايمت كردن : انسانيت و مردمى كردن و مهربانى نمودن و شيرينزبانى كردن و نرمى كردن . و با ملايمت : با نرمى و با آهستگى و با درنگ و آرام . ملايمى ( mol yemi ) ا . پ . مأخوذ از تازى - انسانيت و مردمى و نرمى و آهستگى و آرامى . ملاينة ( mol yanat ) م . ع . لاين ملاينة و ليانا . ر . ليان . ملائى ( moll 'i ) ا . ص - پ . مأخوذ از تازى - منسوب بملا و شغل و پيشهء ملا . و تدريس و تعليم و مكتبدارى . ملب ( molebb ) و ملبة ( molebbat ) ص . ع . رجل ملب : مرد لازم گيرندهء جايى و لازم گيرنده . و امراة ملبة كذلك . ملب ( molabb ) و ملبب ( molbab ) ص . ع . دابة ملب : ستور پيشبند پالان بربسته . و كذلك دابة ملبب . ملبب ( molabbab ) ص . پ . مأخوذ از اختلاط پارسى با تازى - پر و لبالب . ملبد ( molbad ) ص . ع . فرس ملبد : اسب نمد بربسته . ملبد ( molbed ) ا . ع . شترى كه سرين وى آلودهء بر يخ و بول بود . ملبد ( molbed ) ا . ع . شير بيشه . و شترى كه دنب خود را بر ران و زانو زند . ملبس ( malbas ) ا . ع . هر چيزى كه از آن برخوردارى كنند و تمتع برند . يق : ما فى فلان ملبس اى مستمتع . و قولهم : ان فيه لملبسا : يعنى درو كبر سن و سالخوردگى نيست . ملبس ( malbas ) و ( melbas ) ا . ع . جامه و پوشش و هر چيز كه بدن را بپوشاند . ج : ملابس . ملبس ( malbas ) و ( melbas ) و ( molbes ) ا . المثل : اعرض ثوب الملبس : درباره شخصى گويند كه تهمت دهندگانش بسيار باشند . و كذلك ثوب الملبس او الملبس . ملبس ( molbes ) ص . ع . امر ملبس : كار مشتبه . ملبس ( molabbas ) ص . ع . پوشيده . و مختلط . و درآميخته . و پنهان . ملبس ( molabbas ) ص . پ . مأخوذ از تازى - لباس پوشيده و زينت يافته . ملبس ( molabbes ) ص . ع . مختلط كننده و درآميزنده و پنهان كننده حق و راستى . و فريبنده . و سوداگر مكار و