على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3477
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
المكسر : چوب خوب و نيكو . و فلان طيب المكسر : فلان ستوده است در وقت آزمايش . مكسر ( mokassar ) ص . ع . شكسته . و جمعى كه بناى واحدش متغير گردد . مكسر ( mokassar ) ا . ع . رود بارى كه شعبههاى آن روان باشد . مكسر ( mokasser ) ا . ع . نام دلاورى . مكسر ( mokasser ) ص . ع . آنكه مىشكند چيزى را . و آنكه مىشكند و شكست مىدهد دشمن را . مكسع ( mokassa ' ) ص . ع . رجل مكسع : مرد بىزن . مكسل ( meksal ) ا - ص . ع . زه كمان نداف چون فرو كشد از آن . و نسب مكسل : نسب و حسبى كه پدران و اجداد صاحب آن چندان مشهور و معروف نباشند . مكسل ( moksel ) ص . ع . واد مكسل : رودبارى كه توجبه در آن از نزديكيها آيد . مكسو ( maksovv ) ص . ع . جامه پوشيده و با لباس . مكسوب ( maksub ) ص . ع . اندوخته شده و حاصل شده و كسب شده . مكسوح ( maksuh ) ص . ع . جمل مكسوح : شتر نيكلنگ . مكسور ( maksur ) ص . ع . شكسته شده . و كسر داده شده . ج : مكاسير . مكسورة ( maksurat ) ص . ع . مؤنث مكسور . مكسوس ( maksus ) ص . ع . سخت كوفته شده . و نان شكسته . مكش ( makac ) پ . كلمهء نهى از كشيدن . مكش ( makec ) ا . پ . مك و مص . و جذب و كشش . مكشاح ( mekc h ) و مكشح ( mekcah ) ا . ع . تبر . و دم شمشير . مكشوح ( makcuh ) ص . ع . مرد داغ كردهء در تهيگاه . مكشوح ( makcuh ) ا . ع . نام يكى از جوانمردان عرب . مكشوط ( makcut ) ص . ع . شتر پوست باز كرده . و اسب جل از پشت برگرفته . مكشوف ( makcuf ) ص . ع . آشكارا شده . و گشاده . و برهنه شده . مكشوف ( makcuf ) ص . پ . مأخوذ از تازى - بىپرده و بىروپوش و بىسرپوش و گشاده و آشكارا شده و فاش شده و ظاهر شده : و مكشوف العوره : برهنهاى كه عورت آن نمايان باشد . و مكشوف القلب : گشادهدل . مكظظ ( mokazzaz ) و مكظوظ ( makzuz ) ص . ع . رنجيده و اندوه كشيدهء از كارى . مكظوم ( makzum ) ص . ع . رجل مكظوم : مرد نيك اندوهمند . و غيظ مكظوم : خشم فرو خورده . مكعب ( moka''ab ) ا . ع . چادر منقش و رنگارنگ . و جامهاى كه به سختى آن را پيچيده و تا كرده باشند . و باصطلاح رياضى : حاصل ضرب جذر دو مجذور . و هر جسمى كه شش سطح مربع وى را احاطه كرده باشند . مكعب ( moka''ab ) ص . ع . ثدى مكعب : پستان برآمده . مكعب ( moka''ab ) ص . پ . مأخوذ از تازى - كعبدار و پايهدار . و جسم مكعب : هر جسم كه داراى شش سطح مساوى باشد . و عدد مكعب : حاصل ضرب جذر در مجذور . مكعب ( moka''eb ) ص . ع . جارية مكعب : دختر پستان گرد و ثدى مكعب : پستان برآمده . مكعبة ( moka''abat ) ا . ع . جلت خرما . مكعبر ( moka'bar ) و ( moka'ber ) ا . ع . نام دو شاعر يكى تازى و ديگرى پارسى . مكعر ( mok'er ) ص . ع . شترى كه در كوهان آن پيه بسيار مجتمع شده باشد . مكعر ( mok'er ) ا . ع . تيز دونده . يق : مرمكعرا يعنى در گذشت در حالى كه تند و تيز مىدويد . مكعطل ( moka'tal ) ص . ع . يازيده و دست را دراز كشيده . يق : اسد مكعطل . مكعل ( moka''el ) ا . ع . پر خشم و آماسيدهء از خشم . و مرد جنبان سرين . مكعنب ( moka'nab ) ص . ع . تيس مكعنب القرن : تكهء پيچيده شاخ . مكعوم ( mak'um ) ص . ع . پتفوز بسته . و دهن بسته . مكفاة ( makf t ) ا . ع . كفايت . مكفال ( mekf l ) ص . ع . بزرك سرين . مكفت ( mokfet ) ا . ع . كسى كه دو زره پوشيده و در ميان آنها جامه پوشد . مكفخ ( mekfax ) ص . ع . استوار و قوى . يق : رجل مكفخ و عمود مكفخ .