على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3474

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

خرى كه خران ديگر آن را گزيده باشند . مكدر ( mokaddar ) ص . ع . كدر و تيره شده . مكدر ( mokaddar ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - آشفته و پريشان و ملول و آزرده و رنجيده خاطر و محزون و گرفته دل . و مكدر شدن : آشفته و پريشان شدن و آزرده گشتن و محزون شدن . مكدرات ( mokaddar t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آشفتگيها و پريشانيها و اندوهها و حادثه‌هاى زمانه . مكدرانه ( mokaddar ne ) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - آشفته و پريشان كننده و آزرده كننده و ملامت آورنده . و با ملامت و با اندوه و آزردگى . مكدرساز ( mokaddar - s z ) ص . پ . آشفته كننده و آزرده نماينده . مكدل ( mokaddal ) ا . ع . مكدر و تيره . مكدم ( makdam ) ا . ع . جاى طلب و مرضع طلب . يق : كدم فى غير مكدم : طلب كرد در جايى كه جاى طلب نبود . مكدم ( mokaddam ) ا - ص . ع . نيك گزيدهء با دندان . و نام مردى . مكدنة ( mokdanat ) ص . ع . ناقة مكدنة : ماده شتر با كوهان و پيه و گوشت . مكدوبة ( makdubat ) ا . ع . زن سپيد صافى رنك . مكدود ( makdud ) ص . ع . كوفته و پاسپرده . مكدوه ( makduh ) ص . ع . اندوهگين . مكدى ( mokaddi ) ص . ع . آنكه مىخراشد . و رنج و محنت‌آور . مكدية ( mokaddiyat ) ص . ع . امراة مكدية : زنى كه بر جماع با وى كسى قادر نشود و نتواند . مكديطس ( makditos ) ا . پ . نام پدر وامق . مكذب ( mokzeb ) ص . ع . آنكه بر دروغ گفتن برميانگيزاند كسى را . و آنكه دروغ‌گوى مىيابد ديگرى را و آنكه آشكار مىكند دروغ كسى را و آنكه حمل بر دروغ مىكند . مكذب ( mokazzeb ) ص . ع . ناقة مكذب : ماده شترى كه گشنى كرده شود و دم بردارد و باردار نگردد . مكذبان ( makzab n ) و مكذبانة ( makzab nat ) ص . ع . دروغ‌گوى . مكذبة ( makzabat ) و ( mokzobat ) ا . ع . دروع . مكذوب ( makzub ) ا . ع . دروغ . و فى قوله تعالى : وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ و جهان اما المراد غير مكذوب فيه او هو مصدر كالمجلود و المعقول . مكذبوته ( makzubat ) ا . ع . دروغ . و نيز زن ضعيف و سست . مكر ( makr ) ا . ع . ج . مكرة . مكر ( makr ) ا . ع . فريب . و گل سرخ . و نيكو آگندگى - ق . و آواز مرغان . و بانك غرش شير . و يك نوع درختى . ج : مكور . و فراخ المكر : بار آن درخت . مكر ( makr ) م . ع . مكر ارضه مكرا ( از باب نصر ) : آب داد زمين خود را . و نيز مكر : فريفتن . و بدسگاليدن . و به گل سرخ رنك كردن . مكر ( makr ) ا . پ . مأخوذ از تازى - فريب و گريسه و گريس و تبند و خاتوله و كنبور و كنبوره و ستاوه و ريو و ريوه و كنور و نتيل و نخرا و هرنوت و حيله و خدعه و فريب‌دادگى و تزوير و خيانت و ريا و دو رويى و غدر و كينه و دشمنى . و مكر كردن : گريسيدن . مكر ( makar ) م . ع . مكر مكرا ( از باب سمع ) : سرخ گرديد . مكر ( makarr ) ا . ع . ميدان جنك و جاى كارزار . مكر ( mekarr ) ص . ع . برگردنده . و حمله آورنده . و فرس مكر : اسب جنك و حمله . مكراف ( mekr f ) ص . ع . حمار مكراف : خرى كه بوييدن كميز ماده و سر وا داشتن خوى وى باشد . مكرام ( mekr m ) ص . ع . رجل مكرام : مرد جوانمرد بسيار اكرام . مكرآميز ( makr - miz ) ص . پ . ياى مجهول - حيله‌باز و مكار . مكران ( makr n ) و ( mokr n ) ا . پ . نام ايالتى از بلوچستان در كنار درياى عمان . و نام شهر اين ايالت . مكرب ( mekrab ) ا . ع . هر چيزى كه بدان زمين را جهة كشت شيار كنند . مكرب ( mokrab ) ا . ع . مفصل اندام پر و ممتلى از پى . و سخت و استوار از ريسمان و از بنا و از مفصل . مكرب ( mokreb ) ا . ع . شتاب . يق : جاء مكربا اى مسرعا . مكربات ( mokrab t ) ا - ع . ج . مكربة : شترانى كه در شدت سرما آنها را نزديك در خانه‌ها آورند تا از گرمى دود گرم گردند . مكربة ( mokrabat ) ص . ع . دلو مكربة : دولى كه بدسته آن ريسمانى بسته و طناب بزرك آبكشى را بدان مىبندند تا