على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3437

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مفرخة ( mafraxat ) ا . ع . لانه و آشيانه مرغ . مفرد ( mofrad ) ا - ص . ع . يكه و تنها و بىآميزش ضد مركب . و تنها فرستاده شده و بىرفيق . و بمفرده : تنها و با خودش . مفرد ( mofrad ) ا . پ . مأخوذ از تازى - تنها و يكه و يگانه و ساده و كامود و بسيط و بىآميزش و مجرد و بىرفيق و بىكس . مفرد ( mofred ) ص . ع . زن و گوسپند و جز آن كه يك بچه آورده باشد . و كسى كه تنها در كارى در آيد و كسى كه تنها كارى كند . و آنكه يك رسول فرستد . مفرد ( mofarrad ) ص . ع . ذهب مفرد : مهره‌هاى زر برشته كشيده كه در ميان آنها مرواريد و شبه و جز آن فاصله باشد . مفرد ( mofarred ) ا - ص . ع . مرد فقيه كرانه گزين و گوشه‌گير جهة نگاهداشت امر و نهى خداى تعالى . ج : مفردون . و منه : طوبى للمفردين . و سبق المفردون و هم المهتزون بذكر اللّه تعالى . و نيز مفرد : كسى كه اولاد و اقران وى هلاك شده باشند و خودش تنها مانده باشد . و راكب مفرد : سوارى كه با او جز شترش نباشد . مفردات ( mofrad t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى تنها و يگانه و ساده و بىآميغ . و مفردات طب : داروهاى ساده و بىآميغ . مفردخ ( mofardax ) ا . ع . مرد ستبر نازك و نرم اندام خوش عيش . مفردس ( mofardas ) ص . ع . صدر مفردس : سينهء فراخ . مفردسوار ( mofrad - sav r ) ص . پ . كسى كه تنها و يكه سوار مىشود . مفرده ( mofrade ) ا . پ . مأخوذ از تازى - باصطلاح اهل دفتر : جمع را گويند زيرا كه قرينه ندارد . مفرده ( mofrade ) ص . پ . مأخوذ از تازى - مفرد و ساده و بىآميغ . مفردون ( mofarreduna ) ع . ج . مفرد . مفرس ( mafras ) ا . ع . نوعى از زيب و زينت كه از سقف عمارت آويزان كنند . مفرس ( mofarras ) ص . ع . پسند شدهء در زبان فارسى . مفرسخ ( mofarsax ) و مفرسخة ( mof rsaxat ) ص . ع . فراخ . و سراويل مفرسخة : ازارهاى فراخ . مفرسن ( mofarsan ) ص . ع . مفرسن الوجه : بسيار گوشت روى . مفرش ( mafrac ) ا . ع . چيز گستردنى . ج : مفارش . مفرش ( mafrac ) ا . پ . مأخوذ از تازى - آنچه در آن جامهء خواب و بستر و رخت و فرش و جز آن نهند و جامه‌دان . مفرش ( mefrac ) ا . ع . چيزى مانند شاذكونة . مفرش ( mofarrac ) ص . ع . بستر گسترده شده . و جمل مفرش : شتر بىكوهان . مفرش ( mofarrec ) ا - ص . ع . آنكه فرش مىگستراند . و آنكه سنك فرش مىكند خانه را . و كشت برگ گسترده بر زمين . مفرشة ( mefracat ) ا . ع . شاذ كونة مانندى خردتر از مفرش كه براحتى گسترند و بر آن نشينند . مفرشة ( mofrecat ) و ( mofarrecat ) ص . ع . شجة مفرشة : شكستگى سر كه استخوان كفته گردد بىآنكه ريزريز شود . و كذلك شجة مفرشة . مفرص ( mefras ) ا . ع . گازى كه بدان زر و سيم و آهن و جز آن برند . مفرض ( mefraz ) ا . ع . آهنى كه بدان رخنه كنند و برند . مفرضخ ( mofarzax ) ص . ع . رجل مفرضخ : مرد سست و ناتوان . مفرط ( mofrat ) ص . ع . فراموش كرده و ترك شده و گذاشته شده . و از پيش فرستاده شده . و شتابى شده . ج : مفرطون . قوله تعالى : وَ أَنَّهُمْ مُفْرَطُونَ اى منسيون متركون فى النار او مقدمون معجلون اليها . و غدير مفرط : حوض پر از آب . مفرط ( mofret ) ص . ع . آنكه از حد مىگذراند . و آنكه سبقت و مبادرت مىنمايد . و از حد گذشته . مفرط ( mofret ) ص . پ . مأخوذ از تازى - از حد گذشته و بسيار و فراوان . مفرطح ( mofartah ) ص . ع . راس مفرطح : سر پهناور . مفرطمة ( mofartamat ) ص . ع . خفاف مفرطمة : موزهاى پوزه‌دار . مفرطون ( mofratuna ) ع . ج . مفرط . مفرع ( mefra ' ) ا . ع . كسى كه باز دارد قوم را از شورش و اصلاح كند ميان آنها . ج . مفارع . مفرع ( mofra ' ) ص . ع . رجل مفرع الكتف : مرد پهن كتف . مفرع ( mofre ' ) ا . ع . فرودآيندهء از كوه . و لقيت فلانا فارعا مفرعا : يكى از ما دو نفر از كوه بالا مىرفتيم و ديگرى فرود مىآمد . مفرع ( mofarra ' ) ص . ع .