على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3431

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مغوصة ( moqavvasat ) ا . ع . زنى كه حيض بهانه كند و با شوى نزديكى نكند . الحديث : لعن الله الفائصة و المغوصة . مغول ( meqval ) ا . ع . سيخ كارد كه در ميان عصا و تازيانه دارند . و شمشير باريك دراز و پيكان دراز . و نام مردى . و فرس ذات مغول : اسب پيشى گيرنده . مغول ( moqol ) ا . پ . واو مجهول - مغل و مردم مغلستان . مغوى ( moqvi ) ص . ع . كسى كه گمراه مىسازد و اغوا مىكند . مغوى ( maqviyy ) ا . ع . تهى شكم . يق : بت مغويا . مغويات ( moqavvay t ) ع . ج : مغواة . مغوية ( maqviyat ) ا . ع . لقب شخصى . و ابو مغوية بضم ميم : كنيه شخصى . مغى ( maqy ) م . ع . نرمى و فروهشتگى انبان . و ستايش كسى به چيزى كه ندارد خواه هزل باشد يا جد . مغى ( maqy ) م . ع . مغى مغيا ( از باب فتح ) : سخن خوش و واضح گفت . مغى ( moqi ) ا . پ . آيين آتش پرستى . مغيار ( meqy r ) ص . ع . رجل مغيار : مرد بسيار غيور و نيك با رشك و غيرتمند . ج : مغائير . مغياز ( maqy z ) و ( meqy z ) ا . پ . شاگردانه و پول كمى كه سواى اجرت استاد بطريق انعام بشاگرد دهند . مغيال ( meqy l ) ا . ع . درخت بهم پيچيده شاخه برك‌دار سايه‌افكن . مغيب ( maqib ) م . ع . غاب غيبا و غيابا و مغيبا . ر . غياب . مغيب ( moqib ) و ( moqeyb ) ص . ع . امراة مغيب : زنى كه شوى وى غائب باشد . و كذلك امراة مغيب . مغيب ( moqayyab ) ص . ع . نهان و ناپديد . مغيبات ( moqib t ) ا . پ . ماخوذ از تازى - چيزهاى پنهانى و چيزهاى غيبى . مغيبة ( moqibat ) ص . ع . امراة مغيبة : زنى كه شوى وى غائب باشد . مغيث ( maqis ) ص . ع . كشتى كه از باران آبخورد . مغيث ( moqis ) ص . ع . فريادرس . مغيثة ( maqisat ) ص . ع . ارض مغيثة : زمين باران رسيده . مغيثة ( maqisat ) و ( moqisat ) ا . ع . نام چاهى . مغيثية ( moqisiyyat ) ا . ع . نام مدرسه‌اى در بغداد . مغير ( maqir ) ص . ع . با باران آب داده . و شير به خون آميخته . مغير ( moqir ) ص . ع . جيش مغير : لشكر غارتگر . مغير ( moqayyar ) ص . ع . ديگرگون و از حالى بحالى برگشته . مغير ( moqayyer ) ص . ع . ناپايدار و بىثبات و قابل تغيير . مغيرات ( moqayyer t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى ناپايدار و قابل تغيير . مغيربان ( moqayreb n ) ا . ع : جاى فرو شدن آفتاب و مغرب . ج : مغيربانات . مغيربانات ( moqayreb n t ) ع . ج . مغيربان . مغيرة ( maqirat ) ص . ع . ارض مغيرة : زمين آبخوردهء از باران . مغيرة ( moqirat ) ص . ع . خيل مغيرة : سواران غارتگر . مغيرة ( moqirat ) و ( meqirat ) ا . ع . از اعلام است . مغيض ( maqiz ) ا . ع . جاى كم آب . مغيظ ( maqiz ) ص . ع . خشمگين . مغيل ( moqyal ) ص . ع . بچه غيل‌خوار . مغيل ( moqil ) و ( moqyel ) ص . ع . زنى كه بچه را غيل خوراند . مغيل ( moqayyal ) ا . ع . مرد پايندهء در غيل و جنگل و در آيندهء در آن . مغيلان ( moqayl n ) ا . پ . مأخوذ از تازى - درختى خاردار كه در مصر و عربستان فراوان و شبيه بدرخت اقاقيا ولى غير از آن است و بتازى ام غيلان نامند . مغيلان باستان ( moqayl n - b st n ) و مغيلان‌زار ( moqayl n - z r ) و مغيلان‌گاه ( moqayl n - g h ) ا . پ . دنيا و روزگار . مغيوث ( maqyus ) و مغيوثة ( maqyusat ) ص . ع . باران رسيده . يق : مكان مغيوث و ارض مغيوثة . مغيورة ( maqyurat ) ص . ع . ارض مغيورة : زمين آبخوردهء از باران . مفاء ( mof ' ) ا . ع . بنده و غلام و خدمتكار . و قولهم : لا يومر مفاء على مفئ : يعنى كسى كه شهر او را مسلمين فتح كرده و مال وى غنيمت آنها شده اسير قرار داده نمىشود و يا غلام و مولى را بر شخص تازى امير نمىكنند . مفاأد ( mef ' d ) ا . ع . باب‌زن و آتشكاو . مفاتح ( maf teh ) ع . ج : مفتاح . و