على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3429

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

از تازى - شهوت بر خلاف طبيعت كه در پسران باشد . مغلنبى ( moqlanbi ) ص . ع . فرو گيرنده و آنكه بر كسى غالب و چيره گردد . مغلندف ( moqlandef ) و مغلنظف ( mnqlanzef ) ص . ع . سخت تاريك . مغلوب ( maqlub ) ص . ع . آنكه بر وى چير شده باشند و غلبه كرده شده . مغلوب ( maqlub ) ص . پ . مأخوذ از تازى - غلبه كرده شده و مقهور شده و مفتوح شده و مطيع گشته و آنكه بر وى چيره شده باشند . و غير مغلوب : غير مظفر و غير مقهور و مظفر ناشده . مغلوبة ( moqlubat ) ص . ع . حديقة مغلوبة : باغ بهم نزديك و در هم پيچيده درخت . مغلوبيت ( maqlubiyyat ) ا . ع . مأخوذ از تازى - مغلوب شدگى و مقهور شدگى و مطيع شدگى و فرمانبردارى . مغلوث ( maqlus ) ا . ع . گندم آميخته بجو و گندم ناپاك كه خاشاك و چيزهاى ديگر در آن باشد . و مشك پيراسته بخرما و يا غورهء خرما . مغلوق ( maqluq ) ص . ع . جلد مغلوق : پوست پيراستهء با گياه غلقة . و باب مغلوق : در بسته . لغة رديئة . مغلوق ( moqluq ) ا . ع . كليدان . ج : مغاليق . مغلول ( maqlul ) ص . ع . تشنه . و غل نهاده . مغلول ( maqlul ) ص . پ . مأخوذ از تازى - آنكه در گردن وى غل نهاده باشند . مغلولبة ( moqlavlebat ) ص . ع . حديقة مغلولبة : باغ درهم پيچيده درخت . مغلى ( moql ) ص . ع . جوشيده شده . مغلى ( moqli ) ص . ع . جوشاننده . مغلى ( moqoli ) ص . پ . منسوب بمغل و زبان مردم مغلستان . و مردم دلير و بىباك و خونريز و ظالم و سنگدل و هولناك . مغلى قندز ( moqoli - qondoz ) ص . پ . مغل بچه بيمهر و بىباك و خونريز و خونخوار . مغليم ( meqlim ) ص . ع . تيز شهوت . يستوى فيه المذكر و المؤنث . مغليمة ( meqlimat ) ص . ع . زن تيز شهوت . مغم ( moqemm ) ص . ع . يوم مغم : روزاندوه . و نيز روز سخت گرم كه نفس را فرو گيرد . مغمة ( moqemmat ) ص . ع . ارض مغمة : زمين بسيار گياه . مغمج ( moqammaj ) ص . ع . آبى كه شيرين نباشد . مغمد ( moqmad ) ص . ع . شمشير در نيام گذاشته . مغمر ( moqammar ) ص . ع . ناآزموده‌كار و بىوقوف . مغمر ( moqammer ) ص . ع . گول و احمق و كسى كه خود را به سختى و ازدحام اندازد . مغمز ( maqmaz ) و ( maqmez ) ا . ع . عيب و آز . و جاى طعن . و فيه مغمز : اى مطعن و مطمع . ج : مغامز . مغمض ( maqmaz ) ص . ع . مكان مغمض : جاى سخت مغاك . ج : مغامض . مغمض ( moqammaz ) ص . ع . مشكل و چيزى كه قابل فهم نباشد و بيمعنى . مغمض ( moqammez ) ص . ع . آنكه حقيقت چيزى را دانسته در مىگذرد از آن و اغماض مىكند . مغمضات ( moqammez t ) ا . ع . گناهانى كه شخص ديده و دانسته مرتكب مىگردد . مغمغة ( maqmaqat ) ا . ع . كار سست و تباه و هيچ‌كاره . مغمغة ( maqmaqat ) م . ع . مغمغ اللحم مغمغة : نرم بخاييد گوشت را . و مغمغ كلامه : ناپيدا گفت سخن را و آشكار نگفت . و مغمغ الكلب فى الاناء : به زبان آب خورد آن سك از آوند . و مغمغ الثوب فى الماء : ماليد آن جامه را در آب . و مغمغ الثريد : بچربى تر كرد اشكنه را . و مغمغ الشئ : آميخت آن چيز را . و مغمغ فلان فى عمله : در كار خود فلان مرتكب عمل پست شد . و مغمغ الامر : آميخته شد آن كار . مغمم ( moqammem ) ص . ع . بحر مغمم : درياى بسيار آب . و غيم مغمم : ابر بسيار آب . مغمود ( maqmud ) ص . ع . سيف مغمود : شمشير در نيام كرده . مغمور ( maqmur ) ا . ع . مرد گمنام و بيقدر و بدون لياقت . مغموز ( maqmuz ) ص . ع . تهمت كرده . مغموص عليه ( maqmuson - 'alayh ) ص . ع . كسى كه در دين و ملت بر وى طعن زنند . مغموق ( maqmuq ) ص . ع . غورهء خرماى برسيدگى نزديك شده . و بعير مغموق : شترى كه گرفتار بيمارى غمقة باشد يعنى بيمارى كه در پشت عارض مىشود . مغمول ( maqmul ) ص . ع . آنكه به روى چيزى در پوشند تا خوى كند . و گياه برهم نشسته و يك ديگر را فروپوشيده . و خرماى برهم